رمزگشایی از بازدهی کم سابقه بازار خودرو در میانه جنگ

بررسی عملکرد بازارها نشان از بیداری بازارها در اولین ماه پس از آتش بس دارد. بیشتر بازارهایی که با ورود کشور به جنگ خالی از سرمایه گذار بودند، در اولین ماه پس از آتش بس، رشد دو رقمی را تجربه کردند. در ماه می، اسکناس یورو 20.5 درصد و اسکناس دلار 18.5 درصد بازدهی داشتند. همچنین در این ماه میانگین بازدهی ثبت شده برای صندوق های طلا 13 درصد و بازده هر گرم طلای 18 عیار 11.6 درصد بوده است. این در حالی است که بیشترین بازدهی ثبت شده در اولین ماه پس از آتش بس در بازار خودرو بوده است. میانگین رشد قیمت در اردیبهشت ماه برای گروه 20 خودروی پرتقاضا (اعم از داخلی و خارجی) 37 درصد ثبت شد. بررسی ها نشان می دهد که رشد اخیر بازار خودرو نشان دهنده افزایش هیجانی انتظارات تورمی برای کالاهای تولیدی و صنایع آسیب دیده از جنگ است.

دو دلیل برای رشد بازار خودرو

در ماه دوم سال 1405 بر خلاف ماه اول سال، بازارها با بازدهی قابل توجهی مواجه شدند. در این ماه بازار خودرو با ثبت بازدهی 37 درصدی در صدر پاداش ماهانه سرمایه گذاران قرار گرفت. کارشناسان معتقدند کمبود احتمالی مواد اولیه ناشی از هجوم صنایع پتروشیمی و فولاد در جنگ یکی از دلایل اصلی رشد کم سابقه در بازار خودرو بوده است. با این حال بسیاری از کارشناسان رشد انتظارات در خصوص کمبود یا افزایش قیمت مواد اولیه تولید خودروهای داخلی و نیز اختلال در عرضه و مونتاژ خودروهای خارجی را موثر می دانند. بررسی ها نشان می دهد که در روزهای جنگ و دوران پس از آن، واردات خودروهای خارجی و قطعات مونتاژی به کشور با اختلال مواجه شده است. «دنیای اقتصاد» در صفحه خودرو به نحوه ثبت رشد قیمت ها در بازار خودرو پرداخته است.

بازدهی بازار ارز از بازار طلا پیشی گرفت

بازار ارز (خرید اسکناس دلار و یورو) در دومین ماه سال بازدهی بالاتری نسبت به بازارهای طلا (انواع سکه، طلای فیزیکی و صندوق طلا) داشت. در این ماه بازدهی ثبت شده برای خرید اسکناس دلار 18.5 درصد و برای اسکناس یورو 20.5 درصد بوده است. بانک مرکزی در ماه جاری با برگزاری شش مرحله مزایده شمش طلا و اعطای مجوز خرید و فروش ارز به بانک ها سعی در جلوگیری از رشد هیجانی قیمت ها داشت. اما روند قیمتی که برای بازار ارز به عنوان قیمت پاشنه آشیل اقتصاد ایران ثبت شد، نشان می دهد که این نرخ در اردیبهشت بیش از هر چیزی متاثر از انتظارات در رابطه با روابط ایران و آمریکا بوده است. اگرچه بازارهای طلا تحت تاثیر روند ثابت قیمت اونس طلا در این ماه قرار گرفتند، اما رشد نرخ دلار محرک اصلی این بازار بود.

میانگین وجوه طلا در دومین ماه سال 13 درصد، خرید فیزیکی طلای 18 عیار 11.6 درصد و سکه طلا طرح جدید 10.4 درصد بازدهی ماهانه داشته است. در این ماه بازار سهام به مدت دو روز افتتاح شد که رشد 1.3 درصدی را به همراه داشت. اگرچه بازدهی ماهانه بازار ارز بالاتر از بازار طلا بود، اما بررسی سالانه روند قیمت نشان می‌دهد که بازار طلا در سال منتهی به 31 اردیبهشت ماه توانسته سودآوری بیشتری داشته باشد. در این یک سال، بازدهی اکثر بازارهای طلا بیش از 155 درصد بوده است، اما بازده سالانه خرید دلار 113 درصد و بازده خرید یورو 111 درصد بوده است.

صندوق طلا از طلای فیزیکی پیشی گرفته است

متوسط ​​بازده ثبت شده در صندوق های طلا از بازدهی بازار فیزیکی طلا بالاتر است، نه تنها در یک ماه اخیر، بلکه در سال منتهی به 31 مه 1405. متوسط ​​بازده سالانه ثبت شده برای صندوق های طلا در اردیبهشت 195 درصد بوده است. اما بازدهی ثبت شده برای خرید طلای 18 عیار 185 درصد و سکه طلای طرح جدید 155.5 درصد بوده است. نصف و سه ماهه طلا بازده سالانه کمتری را ثبت کردند. به طوری که در 31 اردیبهشت ماه سال جاری قیمت هر قطعه نیم سکه طلا 128 درصد و ربع سکه طلا 116 درصد نسبت به روز مشابه سال گذشته افزایش یافت.

وضعیت بازار ارز و طلا در آخرین روز اردیبهشت

روز پنجشنبه آخرین روز اردیبهشت ماه، بازار ارز تغییر محسوسی نسبت به روز گذشته نداشت و هر دلار آمریکا در بازار فیزیکی و نقدی 179 هزار تومان فروخته شد. در این روز نرخ تتر به عنوان دلار مجازی کاهش یافت و نرخ فعلی این ارز دیجیتال حتی برای مدت کوتاهی وارد کانال 175 هزار تومانی شد. نرخ تتر آخرین بار در کانال 175 هزار تومانی 30 اردیبهشت ماه معامله شد. نرخ تتر در آخرین پنجشنبه اردیبهشت ماه بین 175 هزار و 800 تومان تا 178 هزار و 200 تومان در نوسان بود. این نرخ از 18 اردیبهشت تا پایان ماه بین 175 تا 183 هزار تومان در نوسان بود و تنها در 24 اردیبهشت تا نزدیک به 190 هزار تومان پیش رفت. اما نتوانست وارد کانال 190 هزار تومانی شود.

در مجموع می توان اردیبهشت ماه را ماهی ای دانست که بازار ارز با نرخ های جدید مواجه شد. در این ماه نرخ دلار برای اولین بار در تاریخ اقتصادی ایران وارد کانال های 170 و 180 هزار تومان شد. نرخ دلار در روزهای پایانی این ماه واکنشی به این اخبار نشان نداد و روز به روز در محدوده کمتری در نوسان بود. کارشناسان بر این باورند که این وضعیت که در ادبیات برخی از تحلیلگران به آن «کف‌پوش» گفته می‌شود، وضعیتی است که بازار نرخ‌ها را محک می‌زند و اشتهای موجود (سطح تقاضا) برای نرخ‌های جدید اندازه‌گیری می‌شود.

مشخص نیست این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، با این حال مشخص است که در این شرایط بازار به اخبار مهم واکنش نشان خواهد داد. به عنوان مثال در روز سه شنبه (9 اردیبهشت) که بازگشایی بورس پس از 80 روز تعطیلی بود (طولانی ترین تعطیلی این بازار از سال 58 تاکنون)، نرخ آزاد اسکناس دلار که طی 7 روز کاری تغییری نکرد و یا تنها هزار تومان افزایش یا کاهش یافت، دو هزار تومان کاهش یافت. این تغییر روز بعد در جهت عکس تکرار شد و روز پنجشنبه با وجود خبر افزایش احتمال توافق و برداشتن سایه جنگ از کشور، نرخ آزاد دلار تقریباً بدون تغییر باقی ماند. در این شرایط به نظر می رسد بازار ارز منتظر اخبار مهمی است و تنها به اخبار قطعی (و نه احتمالات) واکنش نشان خواهد داد. در این ماه نرخ حواله دلاری مرکز مبادلات ایران 5.5 درصد رشد داشته که با رشد 18.5 درصدی نرخ اسکناس در بازار آزاد تفاوت معناداری دارد. 10 اردیبهشت ماه نرخ حواله مرکز مبادلات ایران 148 هزار و 118 تومان ثبت شد که نسبت به یک ماه قبل 7 هزار و 689 تومان کاهش داشته است. این نرخ نسبت به سال قبل 107.75 درصد رشد داشته است که تفاوت نسبتاً محدودی با رشد سالانه نرخ دلار آزاد (113.35 درصد) دارد.

روز پنجشنبه بازار فیزیکی طلا برخلاف رشد محدود نرخ جهانی طلا با افت محدودی مواجه شد. در آخرین روز اردیبهشت ماه، هر قطعه سکه طلای طرح جدید ۱۹۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، نیم سکه طلا معادل ۹۸ میلیون تومان و هر قطعه نیم سکه طلا ۵۴ میلیون تومان فروخته شد. قیمت هر گرم طلای 18 عیار ظهر پنجشنبه 19 میلیون و 34 هزار تومان ثبت شد که نسبت به روز چهارشنبه 126 هزار تومان کاهش داشت.