میهن تجارت- پس از پشت سر گذاشتن شوک اولیه بازگشایی بورس، اکنون چشمان فعالان بازار به معاملات هفته اول خرداد ماه دوخته شده است و این هفته می تواند تصویر دقیق تری از مسیر کوتاه مدت بورس ارائه دهد. اگرچه بورس پس از حدود 80 روز تعطیلی، برخلاف انتظار، در 2 روز اول با فشار فروش مواجه نشد. اما هنوز فضای عدم اطمینان در مورد بازار وجود دارد. این در حالی است که برخی کارشناسان معتقدند تداوم سیاست های حمایتی، رشد نرخ دلار آزاد و افزایش انتظارات تورمی می تواند از بازگشت احساسات منفی جلوگیری کند. یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به معاملات هفته گذشته تاکید کرد: بازار بخش مهمی از ریسک های سیاسی را پیش بینی کرده است و سهامداران هم اکنون با نگاه بنیادی تری به معاملات توجه دارند. با این حال، سرنوشت بورس همچنان در گرو تحولات سیاسی، بازگشایی نمادهای بزرگ و تداوم حمایت خواهد بود.
مقاومت دو روزه
معاملات در بورس اوراق بهادار تهران از هفته گذشته آغاز شد و برخلاف بسیاری از پیش بینی ها، با رفتار نسبتا متعادل بازار همراه بود. در شرایطی که اکثر کارشناسان بازار انتظار داشتند بازار سهام در اولین روزهای بازگشایی با صف های فروش زیادی مواجه شود. اما این اتفاق نیفتاد و بورس عملکرد متفاوتی از خود نشان داد و توانست دو روز آرام را پشت سر بگذارد. طی هفته گذشته برتری نسبی تقاضا در بسیاری از نمادها مشهود بود و حتی برخی از صنایع نیز به صف خرید پیوستند. این نشان داد که برخی نگرانی ها و ریسک های سیاسی پیش از بازگشایی بازار در قیمت ها لحاظ شده و سهامداران برخلاف گذشته واکنش هیجانی شدیدی از خود نشان ندادند. تجربه بازگشایی بورس پس از جنگ 12 روزه همچنان در ذهن فعالان بازار باقی مانده است. در آن زمان بازار با فشار فروش سنگین و افت شدید شاخص ها مواجه بود. اما این بار شرایط بسیار متفاوت بود.
کارشناسان معتقدند؛ یکی از مهم ترین دلایل این تفاوت را می توان در رشد نرخ ارز و افزایش انتظارات تورمی در زمان تعطیلی بورس جستجو کرد. بازار سهام در حالی متوقف شد که قیمت دلار در سطوح پایین تری قرار داشت، اما در این مدت نرخ ارز افزایش یافت و این موضوع باعث شد برخی فعالان بازار قیمت سهام را در مقایسه با شرایط جدید اقتصادی همچنان ارزشمند بدانند. از سوی دیگر رشد قیمت ها در بازارهای موازی مانند طلا، ارز، خودرو و مسکن نیز باعث شد تا بورس نسبت به سایر بازارها راکد به نظر برسد و همین موضوع دوباره توجه بخشی از سرمایه های خرد را به سمت سهام معطوف کرد.
عامل مهم دیگر بسته های حمایتی و حمایتی سیاستی بود که در آستانه بازگشایی بازار اجرا شد. این حمایتها از نظر روانشناختی نیز برای بازار حائز اهمیت بود و باعث شد تا برخی از سرمایهگذاران نسبت به ادامه فعالیت بازار و جلوگیری از شکلگیری فضای بحرانی اطمینان بیشتری پیدا کنند. در واقع بازار این پیام را دریافت کرد که سیاستگذار می خواهد از شکل گیری رفتار هیجانی و افت شدید قیمت جلوگیری کند. در معاملات هفته گذشته صنایع دلاری و همچنین گروه هایی که از فضای تورمی سود می برند بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. نمادهای مرتبط با فلزات اساسی، مواد معدنی، برخی شرکت های دارویی، غذایی و سیمان از جمله مجموعه هایی بودند که با استقبال نسبی تجار مواجه شدند. در مقابل، برخی از سرمایه گذاران همچنان ترجیح می دهند منابع خود را در صندوق های طلا نگه دارند.
این نشان می دهد که ریسک های سیاسی و اقتصادی همچنان در ذهن فعالان بازار برجسته است. با این حال، نکته قابل توجه معاملات هفته گذشته بازگشت تدریجی اعتماد به بازار سهام بود. ورود قابل توجه پول واقعی به معاملات سهام در دو روز افتتاحیه نشان داد که بخشی از سرمایه گذاران شرایط فعلی بورس را برای ورود مناسب ارزیابی می کنند. با این حال، هنوز نمی توان با قطعیت درباره آغاز یک روند صعودی بلندمدت صحبت کرد. اما رفتار بازار در روزهای اول بازگشایی تا حدودی انتظارات بدبینانه را تعدیل کرد.
بیشتر بخوانید: آیا بازار سهام با طلا و دلار رقابت خواهد کرد؟ / طلا فرصت خوبی برای سرمایه گذاری است
در خصوص دورنمای هفته آینده به نظر می رسد در صورت تداوم حمایت های فعلی و تشدید تنش های سیاسی، بورس می تواند روند نسبتا متعادل و حتی مثبتی را حفظ کند. برخی از فعالان بازار معتقدند بورس از نظر ارزش گذاری همچنان در سطوح جذابی قرار دارد و همین موضوع می تواند از شکل گیری فشار سنگین فروش جلوگیری کند. البته متغیرهای سیاسی و اخبار مرتبط با تنشهای منطقهای همچنان مهمترین عوامل مؤثر بر جهتگیری بازار خواهند بود. هر گونه افزایش در ریسک های خارجی می تواند دوباره به احتیاط در معاملات منجر شود. با این حال به نظر می رسد در شرایط کنونی بازار به متغیرهای تورمی، رشد قیمت دارایی ها و حمایت سیاست گذاران وزن بیشتری نسبت به تمرکز بر سناریوهای بدبینانه داده است.
ابهام در روند صعودی
در صورت تداوم حمایت ها و وارد نشدن شوک سیاسی جدید به بازار، احتمال حفظ تعادل و تداوم جو مثبت بورس طی هفته آینده دور از انتظار نیست. با این حال، بازار همچنان با احتیاط حرکت می کند و معامله گران منتظر تحولات سیاسی و اقتصادی هستند. در همین رابطه علیرضا فرشید، تحلیلگر بازار مالی در گفت و گو با «دنیای اقتصاد» گفت: برخلاف انتظاری که از قبل از شروع معاملات وجود داشت، این بار سازمان بورس و نهاد ناظر عملکرد قابل قبولی از خود نشان دادند و می توان گفت که رگولاتوری توانسته وظیفه خود را در مدیریت بازگشایی بازار تا حد زیادی به درستی انجام دهد. نتیجه این مدیریت را میتوان در رفتار متعادل بازار در دو روز اول معاملات مشاهده کرد. بر خلاف سناریوهای بدبینانه، بازار با فشار فروش و آشفتگی مواجه نشد.
وی افزود: یکی از مهمترین اقداماتی که به تعادل شرایط بازار کمک کرد، راهگشای گشایش نمادها بود. بسیاری از نمادها با مکانیسمهای مختلف و در برخی موارد بدون اعمال محدودیتهای شدید نوسانی بازگشایی شدند که باعث شد روند کشف قیمت سریعتر شود و بخش مهمی از فشار فروش اولیه از نمادها حذف شود. در واقع بازار این فرصت را داشت که بدون انباشته شدن صف های فروش به سمت تعادل حرکت کند. این کارشناس ادامه داد: اما هنوز بخش مهمی از بازار بازگشایی نشده و بلاتکلیفی همچنان وجود دارد. در حال حاضر بیش از 40 نماد عمده بازار به دلیل نیاز به افشا و شفاف سازی اطلاعات متوقف شده اند و این نمادها بخش عمده ای از ارزش بازار و وزن شاخص کل را تشکیل می دهند. به همین دلیل بازگشایی این دسته از شرکت ها می تواند مرحله حساس و پر ریسک تری برای بورس باشد. هنوز مشخص نیست که بازار چه واکنشی به اطلاعات جدید و شرایط عملیاتی این شرکت ها خواهد داشت.
علیرضا فرشید اظهار داشت: در 2 روز اول بازگشایی، هم شاخص کل و هم شاخص متعادل بازدهی مثبتی را به ثبت رساندند و حدود 1 تا 1.5 درصد رشد را نشان دادند. اگرچه این رشد سنگین نبود، اما در فضای اقتصادی کنونی و با توجه به شرایط سیاسی و روانی حاکم بر بازار، همین لباس سبز می تواند از نظر روانی نیز برای فعالان بازار حائز اهمیت باشد. این کارشناس با اشاره به ارزش بازار سهام گفت: در حال حاضر ارزش بورس تهران در محدوده 12 هزار و 500 تا 12 هزار و 600 میلیارد تومان است و با وجود همه تنش ها و بلاتکلیفی های موجود، بازار همچنان بخشی از جذابیت خود را حفظ کرده است. وی در مورد رفتار سرمایه های خرد در زمان تعطیلی بازار توضیح داد: از ابتدای جنگ و همزمان با توقف معاملات سهام، خروج پول از بورس متوقف شد؛ اما در حال حاضر از بورس خارج می شود. زیرا امکان داد و ستد مستقیم سهام وجود نداشت و سرمایه گذاران تنها از طریق صندوق های کالایی، صندوق های درآمد ثابت و اوراق گواهی بورس کالا می توانستند فعالیت کنند. به گفته این کارشناس، در دو روز گذشته بازگشایی حدود 5 تن ارز واقعی وارد بورس شد که نشان می دهد بخشی از سرمایه گذاران بار دیگر به بورس توجه کرده اند. این جریان پول بیشتر به سمت گروه هایی حرکت کرد که از منظر تورمی یا بنیادی چشم انداز بهتری داشتند.
این کارشناس ادامه داد: در روزهای اخیر سهام گروه های دارویی، غذایی و کشاورزی بیشترین توجه سرمایه گذاران را به خود جلب کرده است. به ویژه در گروه کشاورزی، افزایش قیمت شیرخام و رشد انتظارات تورمی باعث شد بخشی از نقدینگی به سمت این صنعت حرکت کند. همچنین، سهام کوچکتر و تیکرهای متعادل از شرکتهای بزرگتر محبوبیت بیشتری داشتند. وی تاکید کرد: نباید از مخاطرات در برخی صنایع غافل شد. برخی از گروه های مرتبط با صنایع پتروشیمی، فلزی و معدنی همچنان با ابهامات جدی مواجه هستند. شرکت های فلزی و معدنی بالادستی برای فروش محصولات خود با چالش هایی مواجه هستند و در بخش پایین دستی نیز ممکن است برخی از صنایع شیمیایی و پتروشیمی در تامین مواد اولیه دچار مشکل شوند. این موضوع می تواند همچنان بر سودآوری این شرکت ها تأثیر بگذارد.
علیرضا فرشید افزود: اگرچه در روزهای اخیر صنعت سیمان نیز با اقبال بازار همراه شد و رشد قیمت خوبی را تجربه کرد. اما این صنعت با خطرات مهمی نیز مواجه است. کمبود گاز و احتمال تشدید محدودیت های انرژی در فصل تابستان می تواند فعالیت صنایع انرژی بر را تحت تاثیر قرار دهد. در حال حاضر افشاگری هایی از سوی برخی شرکت ها منتشر شده است که نشان می دهد محدودیت های مصرف برق و انرژی به تدریج در حال افزایش است. به گفته این تحلیلگر بازارهای مالی، اگرچه بازار سهام در دو روز ابتدایی افتتاحیه عملکرد بهتر از حد انتظار داشت، اما بازار همچنان در فضایی نامشخص حرکت می کند و نمی توان تنها بر اساس چند روز معاملاتی در مورد آینده آن قضاوت قطعی کرد. ادامه روند متعادل بازار بیش از هر چیز به وضعیت متغیرهای سیاسی، تداوم حمایت سیاستگذاران، نحوه بازگشایی نمادهای بزرگ و همچنین شرایط صنایع در حوزه انرژی و تولید بستگی خواهد داشت.
منبع: دنیای اقتصاد
