تهران – ایرنا – در حالی که دونالد ترامپ توافق اخیر با ایران را موفقیت بزرگی اعلام می کند، گزارش نیویورک تایمز نشان می دهد که برای بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری از تشدید بحران انرژی، کاخ سفید مجبور است مهم ترین خواسته های خود را فعلا به مذاکرات آتی موکول کند.
به گزارش ایرنا به نقل از روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، توافق اخیر با ایران را تاریخی و تحول آفرین توصیف می کند، در حالی که خود اعتراف می کند که این توافق هنوز به طور کامل مورد مذاکره قرار نگرفته است. در واقع موضوعات اصلی هنوز وارد مرحله مذاکرات جدی نشده است.
توافق موقتی که دولت ترامپ آخر هفته اعلام کرد، نه یک توافق صلح است، نه یک توافق هسته ای، نه حتی یک توافق موشکی. شاید در آینده چنین توافقاتی حاصل شود. شاید ظرف چند ماه یا اگر تجربه مذاکرات گذشته با ایران تکرار شود، حتی ممکن است سال ها طول بکشد. اما در حال حاضر، ترامپ موفق به دستیابی به یک توافق اولیه شده است که می تواند آتش بس را تمدید کند و تنگه هرمز را بازگشایی کند. اقدامی که بزرگترین بحران انرژی جهان در دوران معاصر را کاهش می دهد.
برای رئیسجمهوری که تنها 11 هفته پیش گفته بود توافقی جز تسلیم کامل با ایران وجود نخواهد داشت، توافق این هفته با آن شعارها فاصله زیادی دارد.
مهمترین دستاورد این مذاکرات فشرده واشنگتن و تهران که با میانجیگری یک ژنرال پاکستانی انجام شد، این است که جنگی که می توانست به راحتی از کنترل خارج شود، اکنون در مسیر تنش زدایی قرار گرفته است. اگر ترامپ و ایران متن نهایی توافق را تصویب کنند، تنگه هرمز، گذرگاهی که حدود یک چهارم نفت جهان از آن می گذرد، بازگشایی خواهد شد.
این موضوع در شرایطی بسیار مهم است که جمهوری خواهان نگران بودند در آستانه انتخابات میان دوره ای کنگره، قیمت بنزین در آمریکا به حدود 4.5 دلار در هر گالن برسد و رئیس جمهور درگیر جنگی شود که طبق نظرسنجی ها اکثریت آمریکایی ها مخالف آن هستند.
اما برای رئیسجمهوری که تنها 11 هفته پیش گفته بود توافقی جز تسلیم کامل با ایران وجود نخواهد داشت، توافق این هفته با آن شعارها فاصله زیادی دارد. حتی لحن ترامپ نیز به طرز محسوسی تغییر کرده است.
وی در شبکه های اجتماعی نوشت: مذاکرات به طور منظم و سازنده پیش می رود و من به نمایندگانم گفته ام برای دستیابی به توافق عجله نکنند زیرا زمان به نفع ماست.
وی در ادامه نوشت: هیچ اشتباهی نباید اتفاق بیفتد! روابط ما با ایران حرفه ای تر و سازنده تر می شود.
اما نتیجه کنونی تنها بازگشت به روزی است که ترامپ و نتانیاهو جنگ را آغاز کردند
با این حال، واقعیت این است که ترامپ عملاً با درخواست ایران برای به تعویق انداختن سختترین مسائل موافقت کرده است. اما نتیجه فعلی فقط بازگرداندن وضعیت به وضعیت نزدیک به 28 فوریه است. آنها تاکنون نتوانسته اند به این اهداف دست یابند.
در صورت باز شدن تنگه هرمز، تیم ترامپ قصد دارد وارد فاز دوم مذاکرات شود. مذاکرات جدی درباره همان مسائلی که جنگ را آغاز کرد. از سوی دیگر، ایران حتی حاضر به مذاکره در مورد برد و تعداد موشک های خود نشده است.
با این حال، مقامات آمریکایی معتقدند بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت عوارض از سوی ایران، فشار اقتصادی را کاهش میدهد، بازارها را آرام میکند و فرصت لازم را برای حل مسئله هستهای فراهم میکند.
اما هنوز مشخص نیست که آمریکا چگونه میخواهد با درخواست ایران برای حاکمیت بر تنگه هرمز برخورد کند. تقاضایی که در سه ماه گذشته مطرح شده برخلاف شرایط قبلی است که این مسیر به عنوان آبراه بین المللی شناخته می شد.
ترامپ روز یکشنبه بار دیگر بر این ابهام افزود و در شبکه اجتماعی خود نوشت: اگر با ایران توافق کنم، توافق خوب و درستی خواهد بود نه مانند توافق اوباما.
وی افزود: توافق ما دقیقا برعکس توافق اوباما است، اما هیچکس آن را ندیده و نمی داند که چیست، گفت: این توافق هنوز به طور کامل مورد مذاکره قرار نگرفته است.
ترامپ همچنین منتقدان را «بازنده» خواند. حتی منتقدانی که از اعضای برجسته حزب جمهوری خواه بودند. جمهوری خواهان رادیکال درباره موضوع ایران معتقدند که ترامپ تحت فشار از موضع خود عقب نشینی کرد و ماموریت را نیمه کاره رها کرد.
حتی برخی از دیپلمات های کهنه کار آمریکایی که از ابتدا مخالف جنگ بودند، به این توافق بدبین هستند. آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین خاورمیانه گفت: «این چیزی است که زمانی اتفاق میافتد که یک جنگ انتخاب نادرست به صلحی ناقص و ناخواسته تبدیل شود».
دولت ترامپ تا چند روز پیش اصرار داشت که بدون حل مسئله هسته ای وارد هیچ توافقی نمی شود. اما سرانجام او عقب نشینی کرد. تا حدودی به این دلیل که بازگشایی تنگه هرمز ضروری بود و تا حدودی به این دلیل که دولت ایالات متحده به تازگی متوجه پیچیدگی مذاکره در مورد تاسیسات عظیم هسته ای ایران شده است. مذاکراتی که در دوره اوباما نزدیک به دو سال به طول انجامید و به توافقی 160 صفحه ای منجر شد.
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا در دهلی نو گفت: نمی توان توافق هسته ای را در 72 ساعت روی یک تکه کاغذ نوشت.
دو موضوع مهم دیگر هنوز حل نشده است: اول، آزادسازی میلیاردها دلار دارایی بلوکه شده ایران و دوم، لغو تحریم هایی که فروش نفت و واردات کالا و فناوری را محدود کرده است.
این مقام آمریکایی گفت: این موضوعات که برای دولت ایران بسیار حیاتی است، هنوز وارد مذاکرات نشده است، هرچند احتمالاً بعداً بخشی از توافق خواهد بود.
