میهن تجارت- بازار سرمایه پس از تحمل طولانی ترین وقفه معاملاتی حدود 80 روزه که همزمان با آغاز درگیری های نظامی آغاز شده بود، سرانجام در اواخر اردیبهشت ماه بازگشایی شد. در شرایطی که سایه سنگین آسیبهای زیرساختی و نااطمینانیهای پس از جنگ، معاملهگران عمومی را نسبت به ریزش شاخص کل با تردید مواجه کرده بود، عملکرد این هفته بازار سناریویی کاملاً برعکس را رقم زد. بررسی شاخص کل معاملات نشان می دهد که این شاخص روند صعودی شتابی را آغاز کرده است. به طوری که تنها تا پایان معاملات روز سه شنبه، شاخص کل بورس بیش از 80 هزار واحد افزایش یافت و به رقم 4 میلیون و 73 هزار واحد رسید.
این تغییر فاز بازار از ترس شدید به صف خرید محصول مداخله و بسته حمایتی بازارساز بود. سازمان بورس قبل از بازگشایی اقدام به تزریق نقدینگی سازمان یافته، محدود کردن تدارکات سفارشات فروش قانونی، افزایش ضریب تضمین و انتشار اوراق ثانویه بیمه سهام کرد. همچنین ورود پول واقعی به بازار در روز سه شنبه حاکی از تداوم جریان نقدینگی به سمت بورس است. در واقع، بازارساز با مداخله در بازار از طریق ایجاد پناهگاههای حفاظتی، تقریباً موفق شد خطر جنگ پیشبینیشده را مهار کند و اعتماد را به سهامداران خرد بازگرداند. در همین راستا از یک تحلیلگر بازار سرمایه درباره مداخله بازارساز در روزهای پس از گشایش بورس جویا شدیم.
پیام الیاسکردی، تحلیلگر و کارشناس بورس در گفت وگو با اقتصاد 24، ارزیابی خود از وضعیت کنونی بازار را اینگونه تشریح کرد: اگر بخواهیم تحلیلی واقع بینانه و بی طرفانه در مورد بازگشایی بورس داشته باشیم، باید به یاد داشته باشیم که پیش از این اتفاق، تقریباً همه کارشناسان بورس حتی خوش بین ها در گفت وگوهای رسانه ای، روی یک نکته اتفاق نظر داشتند.
وی ادامه داد: این معامله گران و تحلیلگران بازار سرمایه مطمئن بودند که بورس با بازگشایی حداقل 20 تا 30 درصد افت را تجربه خواهد کرد، البته در آن مقطع چنین پیش بینی عجیبی نبود، زیرا جنگ 12 روزه ای را پشت سر گذاشته بودیم که بسیاری از زیرساخت های کشور آسیب دید و همین موضوع است که تحلیلگران را به این نتیجه می رساند.
این کارشناس بازار سهام با اشاره به زاویه مغفول ماندن در تحلیل رایج افزود: اما به نظر می رسد در این میان یک نکته کلیدی مغفول مانده است، تجربه نشان می دهد که با ساختاری مواجه هستیم که 70 درصد اقتصاد دولتی است، از سوی دیگر اگر حوزه خدمات را بسنجیم، این بخش 80 درصد را تشکیل می دهد؛ از سوی دیگر، بازیگران اصلی بازار دارایی ها نیز در این دسته هستند که دارایی محور هستند و ما نیز در این دسته سهام گرا هستیم که در این دسته سهام گرا قرار می گیریم. با بازاری که 70 تا 80 درصد آن در دست دولت است.»
به گفته این کارشناس بازار سرمایه؛ وی افزود: در چنین شرایطی اگر اراده دولت صرف سبز شدن بازار سهام باشد، فارغ از وضعیت واقعی بازار، تحلیلهای تحلیلگران یا سیگنالهای موثر، دولت توانایی مالی و ساختاری لازم برای تغییر مسیر بازار را دارد.
ارزیابی عملکرد دولت در مدیریت بازار سرمایه
الیاس کردی در ارزیابی عملکرد دولت در مدیریت بازار و جلب اعتماد مردم اظهار داشت: در پاسخ به این سوال که آیا دولت در این مدت توانسته عملکرد خوبی داشته باشد، باید گفت بله؛ زیرا برخلاف نظر قبلی کارشناسان، دولت موفق شد از روز بازگشایی بازار را مثبت نگه دارد. عینک، ما راه را اشتباه رفته ایم.”
بیشتر بخوانید: چرا بورس تهران رشد کرد؟ / ارزش دلاری بورس به 60 میلیارد دلار رسید
وی افزود: روند معاملات پس از بازگشایی بسیار مثبت بوده، شاخص کل رشد کرده و بازار با هجوم قابل توجهی از پول واقعی همراه بوده است، این وضعیت تا آنجا پیش رفت که حتی افراد زیادی ترغیب شدند وجوه خود را از بازارهای موازی خارج کرده و به بورس بیاورند.
تقدم اراده دولت بر سیگنال های سیاسی
الیاس کردی ضمن تشریح اولویت اراده دولت بر سیگنالهای سیاسی و رفتار تاریخی بورس، گفت: نکته جالب این است که بورس در شرایطی رشد کرد که تا روز سهشنبه هفته گذشته حتی یک توافق یا تفاهم نامه سیاسی به عنوان یک سیگنال مثبت وجود نداشت؛ حتی امروز که بحث توافق ایران و آمریکا مطرح شده است، هیچ چیز قطعی نیست و ما هنوز ساختاری را تایید میکنیم که بیشتر از یک دولت است. دلیل، دولت توانایی بالایی در سبز نگه داشتن آن دارد.
وی ادامه داد: پیش از این و در زمان امضای برجام نیز شاهد رفتارهای مشابهی بودیم؛ در حالی که انتظار می رفت برجام تاثیر مثبتی داشته باشد و بازار پتانسیل بالایی برای صعود داشت، بازار سهام بلافاصله پس از امضای قرارداد سقوط کرد و این تجربه و نمونه های مشابه نشان می دهد که بازار اغلب برخلاف روند مورد انتظار سیگنال های مثبت و منفی عمل کرده است؛ رفتاری که ریشه اصلی آن باید ماهیت بازار باشد.
چشم انداز آینده و ابزارهای کنترل بازارساز
این تحلیلگر بورس در پایان به تشریح چشم انداز آینده و ابزارهای کنترلی در دست بازارساز پرداخت و خاطرنشان کرد: در حال حاضر 42 نماد معاملاتی بسته است که به احتمال زیاد در آینده توسط دولت بازگشایی خواهد شد و به نظر من اگر اراده دولت بر مثبت بودن این نمادها باشد قطعاً همین اتفاق خواهد افتاد و نقش آنها در بازگشایی بازار بسیار تعیین کننده خواهد بود.
وی افزود: حتی در سناریوهای حساس مانند جدی شدن حملات مجدد آمریکا به ایران، دولت در صورت داشتن قدرت مالی و اجرایی کافی می تواند تا حد امکان اوضاع را کنترل کند و این کنترل و جهت گیری به سمت بازار از طریق بازیگران قانونی، هدایت تحلیلگران همسو و سایر ابزارهایی که در اختیار دولت است، کاملا امکان پذیر است.
