آینده– قبل از اینکه مهدکودک ها و پیش دبستانی ها قفل شوند، موسسان هزینه یک سال را محاسبه کرده بودند. از پول حراج مدرسه و سهم سرایدار گرفته تا اجاره کلاس، حقوق معلم و بیمه؛ قرار بود این هزینه ها از شهریه ماهانه بچه ها جبران شود که دیگر خانواده ها حاضر به پرداخت آن نیستند.
بر اساس گزارش فردا، با گذشت چند ماه از نهم اسفند و تعطیلی سراسری مهدکودک ها به دلیل شرایط جنگی، کلاس ها همچنان دایر است اما نیمه کاره و بلاتکلیف. مربیان مانند معلمان کلاس های آنلاین دارند، اما موسسان پیش دبستانی زیر بار اجاره و بدهی قرار دارند. هزینه ها را از جیب خود می پردازند تا مجوزشان باطل نشود.
حمیدرضا شیخالاسلام، رئیس سازمان آموزش و پرورش کودک و نوجوان، هشتم فروردینماه امسال از ممنوعیت فعالیت حضوری مهدهای کودک تا اطلاع ثانوی خبر داد. کمی بعد هشدار داد که با هر مرکز پیش دبستانی که برخلاف دستورالعمل فعالیت کند برخورد می شود. اگرچه این تصمیم بر اساس شرایط خاص و ناامنی برخی از مناطق کشور اتخاذ شد، اما به تمامی استان ها تسری یافت.
اکنون در نبود هیچ حمایتی از سوی دولت، هزاران مهدکودک و پیش دبستانی بین تعطیلی اجباری، شهریه های پرداخت نشده و هزینه هایی که روز به روز در حال افزایش است، مانده اند. مراکزی که به گفته مؤسسانشان نمی توانند مانند مدارس در ایام تعطیل دوام بیاورند، اجازه تصمیم گیری آزادانه ندارند و هیچکس مسئولیت خسارت این ماه ها را نمی پذیرد.
داستان موسسان پیش دبستانی از تعطیلات 3 ماهه
یکی از موسسان یک پیش دبستانی در تهران، امسال با پرداخت 180 میلیون تومان در مزایده آموزش و پرورش، توانست امکان برگزاری دوره پیش دبستانی در مدرسه دولتی را به دست آورد. می گوید کل مبلغ در ابتدای سال از موسس دریافت می شود. در حالی که درآمد مراکز به پرداخت ماهیانه شهریه بستگی دارد. وی توضیح می دهد: بزرگترین مشکل ما این است که نمی توانیم هزینه ثبت نام را از والدین دریافت کنیم، می گوید: از شهریه ماهانه کرایه مدرسه، سهم سرایدار و حقوق معلم را پرداخت می کردیم اما نزدیک به سه ماه است که چیزی دریافت نکرده ام و تا امروز 60 میلیون تومان ضرر کرده ام.
به گفته وی، وزارت آموزش و پرورش نه تنها بخشی از هزینه ها را قبول نکرد، بلکه مؤسسین را ملزم به پرداخت کامل تعهدات مالی کرد: «وقتی به اداره مراجعه می کنیم می گویند اگر اقدام نکنید کد ملی شما را می دهیم و مجوز شما لغو می شود، یعنی باید همه هزینه ها را از جیب خود بپردازیم.
پیش دبستانی ها زیر نظر سازمان آموزش و پرورش کودکان کشور فعالیت می کنند. این سازمان زیرمجموعه وزارت آموزش و پرورش است اما موسسان معتقدند دولت مسئول تعطیلی است و هزینه ها بر دوش آنهاست. این موسس تهرانی با بیان اینکه حتی برای کلاسی که در ماههای اخیر استفاده نشده است، همچنان اجاره میدهم، میگوید: به مسئول حقوقی دفتر گفتم که حداقل اجاره بها را نگیرید، چون اصلاً از محیط استفاده نکردهایم، پاسخ آنها این بود که شهریه را کامل از اولیا بگیرید، درباره مراکزی که زیرزمینی به فعالیت خود ادامه دادهاند، میگوید: «بعضی از مراکزی که به صورت مخفیانه در مدارس نیست، باز نمیشوند. آنها نه اجازه بازگشایی می دهند و نه حمایت مالی می کنند.»
اگرچه مدارس در این مدت آموزش را به فضای مجازی منتقل کرده اند، اما موسسان پیش دبستانی معتقدند که آموزش آنلاین برای خردسالان جذابیتی ندارد و چندان موثر نیست. این بنیانگذار تهرانی می گوید: کلاس آنلاین داریم، مربی به صورت مجازی با بچه ها کار می کند، اما آموزش مجازی برای بچه ها جذابیتی ندارد، از ساعت 12 تا 13:30 کلاس برگزار می کنیم، اما بچه ها مشتاق نیستند و استقبال هم کم است، در عین حال نمی تواند والدین را به خاطر نپرداختن هزینه های مدرسه، آلودگی هوا و انرژی زیاد مدرسه سرزنش کند. عدم تعادل خانواده ها می گویند چهار ماه است که از این سرویس استفاده نکرده اند، پس چرا باید شهریه پرداخت کنند؟ آنها حقیقت را می گویند.»
اما مشکل اینجاست که آموزش و پرورش سهم خود را می خواهد، حتی اگر کلاس ها حضوری برگزار نشود. به گفته خودش، امسال فقط 21 شاگرد داشته و حقوق مربی اش از 8 میلیون به 10 میلیون تومان به اضافه 15 روز بیمه افزایش یافته است. شهریه سالانه هر دانشجو حدود 15 تا 17 میلیون تومان است. اما بیشتر این پول صرف هزینه های اداری، اجاره مدرسه و سایر هزینه ها می شود. او به به گزارش میهن تجارت می گوید: «آموزش و پرورش هیچ کاری برای ما نمی کند. حتی همان کلاس مدرسه را به ما اجاره می دهد. امسال 10 میلیون به مدرسه و مبلغی به سرایدار دادم.»
هیچ اهرمی برای دریافت شهریه وجود ندارد
روایت یکی دیگر از بنیانگذاران در تهران نیز تصویری مشابه از وضعیت این مراکز ارائه می دهد. وی درباره شرایط روزهای خود می گوید: دولت گفته بود اجاره بهای فروردین و اردیبهشت را می بخشد اما این اتفاق نیفتاد و حتی تهدید کردند که اگر اجاره بها را پرداخت نکنیم سال آینده اجازه شرکت در مزایده را نخواهیم داشت. به گفته وی، بخشداری به مؤسسین فشار می آورد تا شهریه را از اولیا دریافت کنند: بخشداری اداره کل را مقصر می داند و از ما می خواهد به اولیا هم فشار بیاوریم در حالی که هیچ اهرمی نداریم.
هیچ الزامی برای حضور در پیش دبستانی و ارائه گواهی آن برای ثبت نام کلاس اول وجود ندارد. همین موضوع باعث شده تا بسیاری از خانواده ها بدون نگرانی از ادامه کلاس ها و پرداخت نکردن شهریه انصراف دهند. این موسس با بیان اینکه علاوه بر مبلغ مزایده، هزینه های جانبی زیادی نیز دارد، توضیح می دهد: باید ماهیانه مبلغی را به سرایدار پرداخت کنیم، برخی از مدیران مدارس هم 10 درصد شهریه را می گیرند، یکی پول قبض آب و برق می خواهد، دیگری کمک مردمی می خواهد، امسال به دلیل مشکلات مالی تعداد مربیانش را کم کرده است، هر سال خودم دو مربی کار می کنم.
تا امروز حدود 70 میلیون تومان شهریه مدارس پرداخت نشده است: «برخی از خانواده ها حتی پول لباس و لوازم مدرسه را هم پرداخت نکردند، یکی از پدرها می گفت کارش خواب است و پول لباس دخترش را ندارد، پس چرا من باید پول لباس را بدهم؟ او توضیح می دهد که حتی برای قانع شدن به یکی از خانواده ها پیام هشداری مبنی بر محرومیت از مزایده از طرف اداره ارسال کرده است: «پدر کودک گفت ما از کلاس استفاده نکردیم و بچه چیزی یاد نگرفت، چرا باید پول بدهیم؟ این در حالی است که دختر آن خانواده در اکثر کلاس های مجازی شرکت نکرده و هیچ تکلیفی را ارائه نکرده است، یعنی خودش منصرف شده است.
به گفته این مؤسس، تصور عمومی از کلاس های آنلاین پیش دبستانی نادرست است: «مربیان پیش دبستانی باید آموزش را برای کودک شش ساله جذاب کنند. مربیان برای هر جلسه از فیلم، تصویر، بازی و سرگرمی استفاده می کنند و حتی بیشتر از حد معمول انرژی می گذارند: «در شرایط آنلاین، انرژی بیشتری صرف می کنیم، اما به نظر می رسد والدین متوجه نمی شوند. اقشار جامعه و بدون بیمه بیکاری یا حمایت صنفی در ماه های اخیر در خانه زندگی می کنند.
بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان آموزش و پرورش کودکان کشور در سال گذشته بیش از 31 هزار و 500 مهدکودک در کشور فعال هستند. تعطیلی چند ماهه این مراکز معیشت هزاران مربی، مدیر و نیروی خدماتی را تحت تاثیر قرار داده است.
در استان های محروم چه می گذرد؟
پیش دبستانی ها در شهرهای کوچک با بحران متفاوتی روبرو هستند. موسس پیش دبستانی در شهرستان نقنه شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری از وضعیتی می گوید که نه تنها حمایت نمی شوند، بلکه بسیاری از خانواده ها به معنای واقعی توان پرداخت شهریه را ندارند: شهریه مصوب امسال 15 میلیون بود اما من همان 10 میلیون را به خانواده ها اعلام کردم و ماهیانه آن را گرفتم. این موسس حتی بعد از تعطیلات برای مدتی برای برگزاری کلاس های حضوری خانه ای اجاره کرد: بعد از عید یک ماه کلاس حضوری داشتیم، حدود 12 دانشجو دارم اما اکثر آنها شهریه خود را پرداخت نکرده اند.
او نه بیمه دارد، نه حمایت شغلی: «من باید بیمه، اجاره خانه و قبض هایم را خودم بپردازم. به گفته وی، در شهرهای کوچک احتمال فشار به خانواده ها تقریبا به صفر می رسد: مردم اینجا وضعیت مالی خوبی ندارند، اکثرا کارگر هستند و چند فرزند دارند، من هم سعی می کنم تا حد امکان به آنها فشار نیاورم. بنابراین اگر خانواده ای تمایلی به پرداخت شهریه نداشته باشد، هیچ کاری از دست مؤسس برنمی آید: «نه پشتوانه قانونی داریم، نه اهرمی، «اگر مدارک شناسایی را هم به عنوان گروگان نگه داریم، کپی می گیرند و برای اولین دوره ابتدایی ثبت نام می کنند.» این موسس حدود 50 میلیون تومان ضرر کرده است.
ماجرای این موسس در مورد چهارمحال و بختیاری زاویه دیگری هم دارد، او از سال ها انتظار بی ثمر به به گزارش میهن تجارت می گوید: در سال سوم کارم اعلام کردند که هرکس 9 سال سابقه کار داشته باشد بدون آزمون استخدامی آموزش دیده و آموزش می بیند، الان 17 سال سابقه کار دارم اما نه استخدام شدم و نه حمایت شدم. بسیاری از بنیانگذاران پیش دبستانی سال هاست که به امید استخدام یا بهبود شرایط ادامه می دهند: “خیلی ها به همین امید ماندند، اما ما هنوز معلق هستیم.”
او اکنون برای ادامه کار از همسرش وام می گیرد: «هر سال مبلغی را برای ادامه کار روی سپرده سال قبل می گذارم، اما کرایه خانه مدام بالاتر می رود. این موسس وضعیت خود و بسیاری از همکارانش را اینگونه توصیف می کند: «ما نه شاغل هستیم، نه شغل آینده داریم، نه بیمه می شویم و نه دولت در چنین مواقعی از ما حمایت می کند، فعلاً می سوزیم و می سازیم، فقط به امید بهبود وضعیت».
مدارس در شرایط فعلی حداقل امکان آموزش مجازی و تداوم نسبی فعالیت را داشته اند و حقوق آنها بر عهده دولت است و اجاره مکانی که از آن استفاده نمی کنند، باری بر آنها وارد نمی کند. اما پیشدبستانیها به یکی از آسیبپذیرترین بخشهای آموزش کشور تبدیل شدهاند و تعطیلی آنها نه هزینهها را کاهش میدهد و نه تداوم آنها تضمینی برای بقا.
