داده های تحلیل شبکه نشان می دهد که اینترنت ایران در ماه های اخیر یکی از شدیدترین افت ها را در استفاده از IPv6 تجربه کرده است. در حالی که در نیمه اول دی ماه 1404 سهم IPv6 از ترافیک اینترنت کشور بیش از 12 درصد ثبت شده بود، این رقم به تدریج کاهش یافت و اکنون در سال 1405 و پس از بازگشایی اینترنت در روزهای اخیر، در محدوده 0.1 درصد قرار دارد. موضوعی که عملا منجر به حذف IPv6 از سطح مصرف کاربران نهایی شده است.
به گزارش سیتنا، پیگیری مجدد وضعیت ترافیک اینترنت ایران در 48 ساعت گذشته نیز نشان می دهد که این روند ادامه دارد و سهم IPv6 تغییر محسوسی نداشته است. به این ترتیب، بار ترافیک اصلی دوباره به IPv4 باز می گردد. در حالی که زیرساخت IPv4 کشور به شدت به NAT و به خصوص CGNAT وابسته است.
کارشناسان معتقدند افزایش فشار بر روی IPv4 بار پردازشی روترها و دروازه های شبکه را افزایش داده است و این موضوع می تواند بر پایداری اتصالات کاربران تاثیر بگذارد. این وضعیت به ویژه در شبکه های تلفن همراه مشهود است. جایی که اپراتورها بخشی از ترافیک خود را از طریق ساختار IPv6 یا Dual Stack مدیریت می کردند، اما اکنون تقریباً کل بار ارتباطی به IPv4 منتقل شده است.
نتیجه این شرایط افزایش تاخیر، کندی در برقراری اولیه اتصال و بروز قطعی های متناوب به ویژه در ساعات پرتردد است. همچنین با افزایش تعداد جلسات IPv4 همزمان، امکان تایم اوت، کاهش کیفیت اتصالات پایدار و ناپایداری ارتباطات طولانی مدت افزایش یافته است.
در لایه سرویس، حذف IPv6 تأثیر بسزایی در کیفیت ارتباطات داشته است. بسیاری از شبکه های توزیع محتوا (CDN) و سرویس های ابری به طور طبیعی بخشی از ترافیک خود را از طریق IPv6 و مسیرهای بهینه تر هدایت می کنند. با حذف این مسیرها، بار ترافیکی به IPv4 منتقل شده و مسیرهای ارتباطی شلوغ تر و کارآمدتر شده اند.
این تأثیر مستقیمی بر سرویسهای حساس به تأخیر مانند VPN، بازی آنلاین و ارتباطات بلادرنگ دارد. وابستگی کامل به IPv4 و افزایش ترجمه آدرس در CGNAT باعث کاهش کیفیت این خدمات و ایجاد بی ثباتی بیشتر شده است.
کارشناسان شبکه معتقدند تا زمانی که IPv6 به صورت گسترده و پایدار در شبکه اینترنت ایران فعال نشود، دستیابی به ثبات کامل و کاهش فشار ساختاری بر زیرساخت های ارتباطی کشور دشوار خواهد بود. بنابراین بازگشت IPv6 و توسعه مجدد آن باید به عنوان یکی از اولویت های مهم در مدیریت و توسعه شبکه اینترنت کشور مورد توجه قرار گیرد.
