وزارت راه و شهرسازی با هدف پاسخگویی همزمان به «تقاضای مستاجران 5 دهک اول برای دریافت کمک هزینه اجاره بها» و همچنین «تقاضای انبوه سازان و شرکت های ساختمانی برای کاهش هزینه تولید مسکن»، طرح «انتقال زمین» را تهیه کرده که به نوعی هر دو چالش را پوشش می دهد.
به گزارش دنیای اقتصاد، مسکن حمایتی 3 در قالب «انتقال اراضی وزارت راه و شهرسازی» به سه گروه عمرانی شامل «شهرداری ها و نهادهای حمایتی»، «صندوق های بازنشستگی و تأمین اجتماعی و صندوق های مالی و اعتباری» و «سرمایه گذاران بخش خصوصی اعم از انبوه سازان و شرکت های عمرانی» تصویب شد.
وزارت راه و شهرسازی زمین های این پروژه را تنها به شرطی واگذار می کند که سازندگان حاضر به اجاره حداقل 5 ساله باشند. به این ترتیب هدف اصلی طرح «یک شوک مثبت به عرضه آپارتمان های اجاره ای در شهرهای کشور» است.
وزارت راه و شهرسازی نام پروژه مسکن حمایتی 3 را «آشیان» تعریف کرده است. اراضی ویژه «ساخت مسکن استیجاری» به شهرداری ها و مؤسسات حمایتی با «قیمت تمام شده» و با شرط «حداقل 10 سال اجاره واحدهای ساخته شده» واگذار می شود.
ضمناً زمین این طرح برای واگذاری به بخش خصوصی سازنده به عنوان «قیمت روز» در زمان واگذاری محاسبه شده و شرط واگذاری «حداقل اجاره نامه ۵ ساله» است. اما قیمت زمین بعد از 7 سال دریافت می شود.
هر دو دسته سازنده به دلیل «اقساط صددرصدی» زمین های واگذار شده، به دلیل تورم سالانه زمین، با «هزینه اقتصادی» مواجه هستند.
در طرح «آشیان» علاوه بر «تشویق برای قسط زمین برای ساخت مسکن استیجاری»، 4 نوع معافیت مالیاتی نیز در نظر گرفته شده که هزینه تولید مسکن را برای سازندگان کاهش می دهد. همچنین «حق فروش» پس از حداقل 5 سال و «حق اجاره نیمی از واحدهای ساخته شده در بازار آزاد» از دیگر مشوق های این طرح است.
سازندگان با دریافت زمین دولتی در این پروژه باید نیمی از واحدها را به 5 دهک اول مستاجرانی که در 5 سال گذشته فاقد مسکن ملی هستند و حداکثر 5 سال از ازدواج آنها گذشته است، اجاره دهند.
اجاره بها دریافتی از آنها برای دهک های اول و دوم حداکثر 35 درصد رقم روزانه، برای دهک های سوم و چهارم 45 درصد و برای دهک پنجم 55 درصد باشد. این سازندگان اما می توانند با توافقی که خارج از این طرح با مستاجران انجام می دهند، نیمی دیگر از واحدها را با ارقام مورد نظر خود اجاره کنند.
مساحت واحدهای ساخته شده در طرح در تهران حداکثر 70 متر مربع و در سایر شهرها 75 متر مربع باشد.
دو تفاوت با مسکن مهر و مسکن ملی
این طرح 2 تفاوت عمده با طرح های حمایتی گذشته دارد. اولین تفاوت «نوع پشتیبانی» است. متولی مسکن در این دوره به جای «حمایت ملکی» «سیاست حمایت از مدت اجاره خانوارهای مشمول حمایت» را در نظر گرفته است.
در مسکن حمایتی 3، «عرضه به ذینفعان» به عنوان اجاره در نظر گرفته می شود تا براساس تجربه جهانی، خانوارها «مقرون به صرفه» شوند و بتوانند شرایط اولیه ورود به بازار املاک را پیدا کنند.
دومین تفاوت این طرح با طرح های قبلی نیز به انتخاب «الگوی ورود تولیدکنندگان به طرح» مربوط می شود. در پروژه «آشیان» سازنده باید «سرمایه گذار» باشد نه «پیمانکار». سازندگان با دریافت مشوق های زمین و مالیات در بازار اجاره سرمایه گذاری می کنند و با آن مشوق ها موظفند 50 درصد واحدهای ساخته شده را با «قیمت اجاره زیر قیمت روز» به مستاجران کم درآمد عرضه کنند.
