پس از گذشت 100 روز از آغاز جنگ و پیامدهای آن با انسداد تنگه هرمز، آثار آن از مرزهای خاورمیانه فراتر رفته و به بازارهای مالی، تجارت جهانی و سیاست های اقتصادی قدرت های بزرگ رسیده است. از جهش قیمت نفت و اختلال در زنجیره تامین انرژی گرفته تا افزایش بازده اوراق، رشد هزینه های تولید و بازگشت فشارهای تورمی نشان می دهد که اقتصاد جهان همچنان زیر سایه این جنگ قرار دارد.
به گزارش دنیای اقتصاد، تحلیل تحولات صد روز اخیر نشان می دهد که جنگ ایران دیگر یک درگیری محدود منطقه ای نیست، بلکه به یکی از مهم ترین متغیرهای تاثیرگذار بر اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
در اولین روزهای پس از حملات اولیه آمریکا و اسرائیل به ایران، بازارهای سهام در سراسر جهان موجی از فروش را تجربه کردند و سرمایه گذاران به سرعت از دارایی های پرریسک خارج شدند. با این حال، شاخص های اصلی بورس آمریکا نه تنها زیان های اولیه را جبران کردند، بلکه به مسیر صعودی بازگشتند.
به گفته برخی از کارشناسان بازارهای مالی، بازارهای سهام توانسته اند از رشد سریع سرمایه گذاری در حوزه هوش مصنوعی و چشم انداز مطلوب سودآوری شرکت های فناوری حمایت کرده و مسیر صعودی خود را حفظ کنند.
بازار دیگری که در 100 روز اخیر تحت تاثیر جنگ ایران قرار گرفته، بازار اوراق قرضه دولتی است. اگرچه این بازار از ابتدای جنگ نوسانات زیادی را تجربه کرده است، اما بازدهی اوراق قرضه بدهی دولتی در بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. موضوعی که حاکی از نگرانی سرمایه گذاران از چشم انداز اقتصاد جهانی است.
در ایالات متحده، بازدهی اوراق قرضه خزانه پس از شروع جنگ به طور قابل توجهی افزایش یافت. زیرا سرمایه گذاران سعی کردند اثرات احتمالی تورم بالاتر و سیاست های پولی سخت تر را فاکتور بگیرند. در این راستا، بازدهی اوراق 30 ساله خزانه داری آمریکا به بالاترین سطح خود از قبل از بحران مالی جهانی در ماه گذشته رسید.
در حالی که قیمت نفت تا حدودی از اوج های ناشی از جنگ در هفته های اخیر عقب نشینی کرده است، نگرانی ها در مورد آینده بازار انرژی همچنان ادامه دارد.
اگرچه قیمت ها از اوج خود در زمان جنگ کاهش یافته است، اما سطوح فعلی هنوز چندین برابر بیشتر از قبل از شروع جنگ است. در بازار جهانی، قراردادهای آتی نفت برنت حدود 36 درصد بالاتر از سطح قبل از جنگ است، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نزدیک به 50 درصد نسبت به قبل از جنگ افزایش یافته است.
انسداد تنگه هرمز و همچنین آسیب به برخی زیرساختها و تعلیق تعدادی از تأسیسات انرژی در خاورمیانه، محدودیتهای جدی در عرضه ایجاد کرده است. این وضعیت باعث شده تا واردکنندگان نفت به سمت منابع جایگزین حرکت کنند. در 100 روز گذشته، صادرات نفت خام ایالات متحده افزایش یافته است. موضوعی که از آن به عنوان یکی از عوامل تعدیل کننده در جلوگیری از جهش شدید قیمت ها یاد شده است.
تداوم جنگ و هزینه های بالای انرژی باعث شده است که نرخ تورم در اقتصادهای بزرگ بار دیگر افزایش یابد. این افزایش عمدتاً تحت تأثیر رشد قیمت نفت، گاز، سوخت جت و بنزین است.
در ایالات متحده، نرخ تورم سالانه (CPI) در آوریل به 3.8 درصد رسید. این رقم بالاترین میزان در 3 سال گذشته محسوب می شود. یکی از مهم ترین عوامل افزایش نرخ تورم در این کشور کاهش عرضه انرژی از خاورمیانه است.
