روزنامه همشهری در یادداشتی به تفاهم ایران و آمریکا پرداخته است. در این یادداشت آمده است: متن رسمی توافق هنوز منتشر نشده و قضاوت زود است اما بر اساس اخبار موجود، فرمول اصلی این است: ایران تنگه را باز می کند و آمریکا محاصره را برمی دارد. برای درک اینکه چقدر در این معامله داریم، باید به عقب برگردیم:
مسیر طی شده تا توافق
ترتیب اولیه: پس از آتش بس، ایران قرار بود تنگه را باز کند.
بیش از حد آمریکا: با شکست مذاکرات، آمریکا محاصره را برای دستیابی به “حداکثر توافق” در حوزه هسته ای و منطقه ای آغاز کرد.
پاسخ ایران: در پاسخ به این فشار، ایران دوباره تنگه را بست.
وضعیت فعلی:
اکنون این توافق بدون دستیابی آمریکا به آن «توافق بزرگ» انجام شده است و دو طرف باید آماده مذاکره باشند. در این میان، ترازو به چند دلیل به نفع ایران منحرف شده است:
1. حاکمیت بر تنگه: وضعیت به قبل از جنگ برنگشته است. کلید تنگه اکنون در دست ایران است. هر زمان که بخواهد می تواند آن را ببندد و حتی می تواند برای مقاصد مختلف مانند ارائه خدمات، عوارض دریافت کند.
2. فرصت تنفس اقتصادی و نظامی: حتی اگر مذاکرات در 2 ماه آینده به نتیجه نرسد، این مدت فرصتی طلایی برای ایران برای بازسازی و احیای نظامی و اقتصادی پس از دوره محاصره و عدم فروش نفت است.
3. تثبیت موقعیت منطقه: آمریکا عملاً وحدت جبهه مقاومت با محوریت و رهبری ایران را پذیرفته است.
4. دستاورد آمریکا: در این مرحله، آمریکا چیزی بیش از همان نقطه بعد از آتش بس یعنی باز شدن تنگه به دست نیاورده است.
سوال: اگر آمریکا به وعده های خود عمل نکند، آیا برجام 2 تکرار می شود؟
خیر مدل این توافق کاملا با برجام متفاوت است. ایران در برجام امتیازاتی داد و وعده های وام دریافت کرد که محقق نشد، اما در این توافق، ایران چیزی از دست نمی دهد. ساختار توافق قابل برگشت است. یعنی در صورت نکول آمریکا همه چیز به سرعت به صفر برمی گردد. زیرا زنده ماندن از تنگه به اراده و رفتار طرف مقابل بستگی دارد.
همچنان باید منتظر متن توافق برای قضاوت نهایی باشیم.»
