«دو دیدار صبح و بعدازظهر» اولویتی است که اسماعیل بقایی، سخنگوی تیم مذاکره کننده ایرانی با استفاده از آن تصویری از زمان مذاکرات ایران و آمریکا ارائه می کند. مذاکراتی که از صبح دیروز آغاز شد و در نهایت تا ساعت 20:30 به پایان رسید.
به گزارش اعتماد، مذاکراتی که نخست وزیر قطر پس از پایان گفت: شاهد فداکاری ها و تلاش های بزرگ ونس، شهباز شریف و عراقچی بودیم. و در ادامه تاکید می کند: این تازه آغاز راه است و برای آینده بهتر منطقه تلاش می کنیم.
از سوی دیگر، معاون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا ونس با اعلام اینکه در رابطه با ایران و تضمین آتش بس در لبنان پیشرفت زیادی حاصل شده است، ادامه می دهد: ترامپ متعهد به آتش بس کامل منطقه ای است و این نوع آتش بس ها همیشه «کمی آشفته» است.
از روز گذشته و با حضور تیم مذاکره کننده ایرانی در ژنو، عملا تلاش ها برای آغاز مذاکرات 60 روزه آغاز شده است. بر اساس نقشه راهی که در تفاهم نامه 14 ماده ای پایان جنگ ترسیم شد، ورود به مذاکرات 60 روزه مستلزم انجام تعهداتی است که در بند 13 تفاهم نامه بر آن تاکید شده است.
بررسی مفاد تفاهم نامه و روند اجرای بندهای اولیه نشان می دهد که بخشی از تعهدات کلیدی از جمله توقف تحریم های نفتی، آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران و تثبیت آتش بس در لبنان باید به طور کامل اجرایی شود تا آغاز مذاکرات 60 روزه در دستور کار دو طرف قرار گیرد. گفتوگوهای دیروز با هدف تحقق این مفاد دو طرفه بود، از یک سو ایران باید مسیر عبور کشتیها را در تنگه هرمز فراهم کند و از سوی دیگر آمریکاییها متعهد شدهاند که به محاصره دریایی و تحریم فروش نفت ایران پایان دهند و 6 میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران را آزاد کنند. پایان جنگ در لبنان ضرورت دیگری است که هر دو طرف به تحقق آن متعهد شده اند. موضوعی که سخنگوی تیم مذاکره کننده ایرانی نیز بر آن تاکید کرد و گفت: نشست سوئیس بر مطالبه اجرای تعهدات طرف مقابل متمرکز است.
«اسماعیل بقایی» در شبکه ایکس نوشت: ایران مصمم است با وسواس و جدیت اجرای تعهدات طرف مقابل را دنبال کند. سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: نشست امروز (یکشنبه) در سوئیس به منظور پیگیری اجرای تفاهم نامه پایان جنگ مورخ 28 خرداد 1405 است که بر اساس بند 13 این تفاهم نامه، آغاز مذاکرات توافق نهایی با اجرای بندهای 10، 1، 1، 1 و 14 این تفاهم نامه منوط به اجرای این تفاهم نامه است. با مفاد بند 1 (پایان دادن به جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان)، ورود به مرحله مذاکره برای توافق نهایی امکان پذیر نیست.
بقایی گفت: مذاکرات بر اجرای بندهای فوق به ویژه بند 1 و همچنین بررسی اقدامات پیش بینی شده برای اجرای بندهای 10 (مساله صادرات نفت ایران) و 11 (آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران) متمرکز است. یکی دیگر از چهره هایی که به موضوع آتش بس در لبنان به عنوان پیش شرط هرگونه توافق واکنش نشان داد، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور بود که نوشت: اولین دستور تیم مذاکره کننده در سوئیس پایان دادن به تجاوزات در لبنان است.
طباطبایی در حساب شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: اجرای بدون قید و شرط بند اول تفاهم نامه ایران و آمریکا موضوعی کلیدی است. ادامه جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان همه تفاهم را باطل می کند. اولین دستور تیم مذاکره کننده در سوئیس پایان دادن به تجاوزات در لبنان است. وقتی شرط اول تفاهم اجرا نشود، اعتماد به اجرای بقیه مفاد آن نیست.
در چنین فضایی تیم مذاکرهکننده ایرانی و آمریکایی به همراه میانجیهای این دور مذاکرات که مقامات قطری و پاکستانی نیز در آن حضور دارند، در تلاش هستند تا زمینههای رسیدن به یک نقطه مشترک در ژنو را فراهم کنند. سرپرست تیم های مذاکره کننده در این دور از مذاکرات محمدباقر قالیباف از ایران و جی دی ونس از ایالات متحده آمریکا خواهد بود. کمیته های تخصصی نیز همانند مذاکرات قبلی تیم ایران را همراهی می کنند. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، مسئول کمیته اقتصادی رفع تحریم ها و آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران است. علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز در هیئت ایرانی حضور دارد. از سوی دیگر، به نقل از العربیه، کارشناسان در سفر وینس به سوئیس را همراهی خواهند کرد. تیم پاکستانی شامل شهباز شریف نخست وزیر و ژنرال عاصم فرمانده ارتش این کشور در ژنو حضور دارند و ریاست تیم قطر بر عهده نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر است.
چکشی برای ورود به مذاکرات 60 روزه
بر خلاف آنچه در نگاه اول از اخبار آغاز مذاکرات می توان دریافت، واقعیت این است که مذاکرات جدی طرفین تا شامگاه یکشنبه ادامه داشت و دو طرف برای ورود به مذاکرات 60 روزه چکش می کوبند. دلیل این موضوع به بند 13 تفاهم نامه بازمی گردد. بندي كه به وضوح تاكيد مي كند كه آغاز مذاكرات نهايي منوط به اجراي چند بند مشخص و ادامه اجراي آنها از سوي طرفين است. به عبارت دیگر تفاهم بر آغاز مذاکرات مشروط به تحقق پیش نیازها است، هرچند برخی از آنها تا حدودی اجرایی شده است، اما برخی موارد مهم دیگر همچنان در مرحله انتظار است.
این پنج بند که به عنوان شروط اولیه برای آغاز مذاکرات نهایی معرفی شده است، شامل موارد حساسی از جمله پایان دادن به عملیات نظامی و برقراری آتش بس در جبهه های درگیری از جمله لبنان، رفع محاصره دریایی و پایان دادن به مزاحمت ها علیه کشتیرانی ایران، تضمین امنیت کشتی های تجاری در خلیج فارس و دریای عمان برای صادرات نفت ایران از دریای عمان است. و محصولات پتروشیمی و در نهایت آزادسازی دارایی های بلوکه شده جمهوری اسلامی ایران. صبح پس از پایان مذاکرات بود که ونس معاون رئیس جمهور آمریکا گفت: در دو ساعت گذشته پیشرفت زیادی داشته ایم. وی ادامه داد: ترامپ ما را موظف کرده است که برای مجموعه وسیعی از مسائل راه حل دیپلماتیک پیدا کنیم. بخش بعدی سخنان ونس مربوط به تعهدات آمریکا در قبال لبنان بود. ونس در این رابطه گفت: از دستاوردهایی که در لبنان به دست آورده ایم خوشحالم و امیدواریم آتش بس را تثبیت کنیم.
ونس: این مذاکرات آغاز یک مذاکره فنی است
یکی از اقداماتی که در سطح بین المللی بازخورد جالبی داشت، پیامی بود که ونس در صفحه شخصی خود منتشر کرد. ونس نوشت: «آنچه امروز واقعاً نمایانگر آن است، آغاز یک مذاکره فنی است که قرار نیست همه اختلافات ما را حل کند، اما برای اولین بار در تاریخ به ما اجازه میدهد تا واقعاً به عنوان تیم کنار هم بنشینیم تا بفهمیم چه چیزی برای هر طرف مهم است، آن مسائل را حل کنیم و به سمت آیندهای بهتر حرکت کنیم.»
معاون اول رئیس جمهور آمریکا یادآور شد: دلیل حضور رهبری سیاسی کشورهای مربوطه در اینجا این است که ما میخواستیم اولاً ساختار این مذاکرات فنی را ایجاد کنیم و دوم اینکه مطمئن شویم تیمهای ما از حمایت کامل ما برخوردار هستند و میدانند که همیشه میتوانند برای عبور از هر مانعی روی ما حساب کنند. کارهای زیادی برای انجام دادن داریم.
ونس همچنین در پاسخ به این سوال خبرنگار رادیو مبنی بر اینکه متحد شما اسرائیل در لبنان اقدامی شبیه نسل کشی کرد. مشکل اصلی این است که این کار را متوقف کنیم؟ وی گفت: خانم، من فکر می کنم ترامپ و آمریکا بیش از هر دولت دیگری در جهان تلاش کرده اند تا درگیری در لبنان را متوقف کنند. صلح هرگز آسان نیست. صلح همیشه نیازمند تلاش است. همیشه نیاز به کمی دادن و گرفتن دارد.
اما ترامپ متعهد است. او نه تنها به صلح بین آمریکا و ایران بلکه به صلح منطقه ای نیز متعهد است.
گروسی حضور خود را در بورگنستاک اعلام کرد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در شرایطی که رایزینی در خصوص بحث و تبادل نظر پیرامون موضوعات مختلف مورد نظر طرفین داغ بود، در پیامی در ایکس اعلام کرد: با ایگناسیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوئیس در بورگن استاک (محل برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس، نقش مهم اخیر ایران در توسعه هستهای، بررسی نقش مهم بینالمللی ایران و بررسی نقش مهم بینالمللی در آینده، با ایگناسیو کاسیس) دیدار کردم. آژانس انرژی.” در این برهه حساس، مهم است که به دیپلماسی هر فرصتی برای موفقیت داده شود.»
مذاکرات ایران و قطر برای آزادسازی اموال و سرمایه گذاری 300 میلیارد دلاری
قطری ها در این نشست با ایران در سطح نخست وزیر شرکت کرده اند که نشان از پیگیری عالی برای آزادسازی دارایی های بلوکه شده دارد. دستور جلسه تیم مذاکره کننده ایرانی و تیم قطری که انجام شد، علاوه بر اجرای کامل بند 1 تفاهم، یعنی توقف آتش در همه جبهه ها به ویژه در لبنان، پیگیری اجرای بند یازدهم تفاهم یعنی آزادسازی فوری دارایی های بلوکه شده ایران به اندازه 2 میلیارد دلار است. همچنین پیگیری بند 6 تفاهم مربوط به سرمایه گذاری 300 میلیارد دلاری تحت عنوان بازسازی از دیگر برنامه های دیدار با طرف قطری در سوئیس است. قطری ها در این نشست در سطح نخست وزیر شرکت کرده اند که نشان دهنده پیگیری سطح بالایی برای آزادسازی املاک مسدود شده است. آخرین اخبار حاکی از آن است که عصر دیروز نشست سه جانبه ایران، آمریکا و قطر با موضوع آتش بس همه جانبه در لبنان و مسدود شدن املاک برگزار شد.
یک منبع آگاه: قالیباف و عراقچی با عکس مشترک با هیئت آمریکایی مخالفت کردند
یک منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده در خصوص موضوع قطع پخش زنده و مراسم عکاسی در ژنو گفت: هیئت آمریکایی و برگزارکنندگان جلسه مذاکره، برنامه ریزی کردند تا در ابتدای نشست چندجانبه، صحنه دست دادن و مراسم عکس مشترک هیئت های ایرانی و آمریکایی برگزار شود. رئیس تیم مذاکره کننده ایرانی و تیم مذاکره کننده با این تشریفات مخالفت کردند و اعلام کردند که در مراسم عکاسی با هیئت آمریکایی حضور نخواهند داشت.
این منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده افزود: در پی مخالفت تیم مذاکره کننده ایرانی و عدم حضور آنها در مراسم، مراسم پخش زنده و عکسبرداری بدون حضور هیات ایرانی برگزار شد و پس از آن هیات ایرانی وارد محل نشست شد. هیأت آمریکایی از هیأت ایرانی پنج دقیقه وقت خواسته بود تا خبرنگاران از مذاکرات خارج شوند.
