اعتیاد؛ آتشی به جان خانواده

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، اعتیاد با یک تصمیم بزرگ شروع نمی شود. گاهی با یک کنجکاوی کوتاه، یک سیگار در جمع دوستان یا تلاش برای فرار از فشارهای زندگی شروع می شود، اما آرام آرام ریشه می گیرد به طوری که دیگر فقط شامل زندگی کاربر نمی شود. در خانه ای که اعتیاد وجود دارد، نگرانی جای آسایش را می گیرد و ترس شبانه روز مهمان همیشگی می شود. دود سیگار یا مواد مخدر در هوا پخش می‌شود، روی پرده‌ها و لباس‌ها می‌نشیند و بدون دیده شدن، به زندگی کسانی نفوذ می‌کند که هرگز مصرف‌کننده نبوده‌اند. همسری که نگران است، مادری که نگران است و فرزندی که از همه جا بی خبر است، همان هوایی را تنفس می کند که به آثار اعتیاد آلوده است.

اعتیاد ممکن است یک رفتار فردی به نظر برسد، اما حقیقت این است که هیچ اعتیادی در محدوده یک فرد باقی نمی ماند. هر بار که ماده ای مصرف می شود، بخشی از آرامش خانواده نیز کمرنگ می شود. کودکی که گوشه خانه بازی می کند، زنی که فرزندش را در آغوش گرفته و اعضای خانواده که هر روز با نگرانی بیشتری به آینده فکر می کنند، همه به نوعی با تبعات این آسیب اجتماعی زندگی می کنند. اعتیاد نه تنها بدن را فرسوده می کند، بلکه آرام و بی صدا، نشان دهنده سلامت، امنیت و آرامش است.

اعتیاد همواره به عنوان یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی شناخته می شود، اما پیامدهای آن محدود به مصرف کننده نمی شود و هر فردی که شروع به مصرف دخانیات یا مواد مخدر کند، به طور مستقیم یا غیرمستقیم به سلامت جسمی و روانی اطرافیان خود آسیب وارد می کند. خانواده به عنوان نزدیک ترین حلقه ارتباطی فرد، بیش از دیگران تحت تأثیر این پدیده قرار می گیرد و گاه حتی سال ها پس از ترک یا ادامه مصرف، پیامدهای آن را تجربه می کند.

در سال های اخیر نقش دود سیگار و مواد مخدر در آسیب رساندن به اعضای خانواده بیشتر مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است. افرادی که هرگز مصرف کننده نبوده اند، اما به دلیل قرار گرفتن در محیط آلوده به دود مواد مخدر، با تهدیدات جسمی و روانی جدی مواجه می شوند که تنها به بیماری های جسمی محدود نمی شود، بلکه باعث گسترش اضطراب، نگرانی و احساس ناامنی در محیط خانواده می شود.

در این میان کودکان و زنان باردار از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند، زیرا قرار گرفتن در معرض دود سیگار و مواد مخدر علاوه بر تهدید سلامت جسمانی، می‌تواند بر رشد مغز، سلامت روان و کیفیت زندگی آن‌ها نیز تأثیر بگذارد و بنابراین اعتیاد نه تنها به‌عنوان یک رفتار فردی، بلکه به‌عنوان یک موضوع خانوادگی و اجتماعی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

اعتیاد؛ تهدیدی برای همه اعضای خانواده / رفتار اعتیاد آور همه اعضای خانواده و حتی در مقیاس وسیع تر، محله و جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد.

مجتبی ناجی، روانشناس و مشاور خانواده به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه اعتیاد و مصرف مواد مخدر موضوعی نیست که اثرات آن محدود به مصرف کننده باشد، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت می گوید: اگرچه در نگاه اول بیشترین آسیب به مصرف کننده وارد می شود و او با عوارض جسمی، روحی، اجتماعی و حتی روحی مواجه می شود، اما واقعیت این است که رفتار اعتیاد آور همه اعضای خانواده و حتی در مقیاس وسیع تر، محله و جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد.

وی با بیان اینکه وقتی صحبت از اعتیاد می شود باید آن را یک مسئله خانوادگی و اجتماعی بدانیم نه فقط یک مشکل فردی، می افزاید: یکی از اولین و مهم ترین پیامدهای مصرف مواد مخدر و سیگار آسیب های جسمی است که به سایر اعضای خانواده وارد می شود. افرادی که خود مصرف کننده نیستند، اما در معرض دود سیگار یا مواد مخدر هستند، مصرف کننده دست دوم نامیده می شوند.

این روانشناس و مشاور خانواده با اشاره به اینکه این افراد بدون مصرف مستقیم، عوارض زیادی ناشی از مصرف را تجربه می کنند، اظهار می کند: به همین دلیل همواره تاکید می شود که افراد از مصرف دخانیات و مواد مخدر در محیط های عمومی به ویژه در خانه خودداری کنند، زیرا دود این مواد نه تنها به مصرف کننده آسیب می زند، بلکه سلامت اطرافیان را نیز تهدید می کند.

مواد سمی ناشی از تنباکو و مواد مخدر بر روی لباس، پوست، مو و حتی اشیاء محیط می نشیند/ جنین در شکم مادر نیز از عوارض دود سیگار و مواد مخدر در امان نیست.

ناجی ادامه می دهد: در مورد سیگار موضوع از این هم فراتر می رود، دود سیگار از دو جهت متصاعد می شود. قسمتی از آن از طریق فیلتر سیگار وارد بدن کاربر می شود و قسمتی دیگر از نوک روشن سیگار در فضای اطراف پراکنده می شود و قسمت دوم یعنی دودی که وارد محیط می شود برای اطرافیان بسیار مضرتر است و به همین دلیل افرادی که با فرد سیگاری زندگی می کنند حتی اگر هرگز سیگار نکشیده باشند در معرض آسیب های جدی قرار می گیرند.

وی با اشاره به اینکه برخی از مواد سمی موجود در دود سیگار تنها در هوا باقی نمی ماند، بلکه روی لباس، پوست، مو و حتی اشیاء موجود در محیط می نشیند، می گوید: این تصور که اگر فردی در بیرون از خانه یا در بالکن سیگار بکشد، هیچ آسیبی به اعضای خانواده وارد نمی شود، تصور درستی نیست، زیرا ذرات سمی موجود در دود سیگار که از طریق تماس فیزیکی با فرد و تماس مجدد با خانواده با دود سیگار و تماس مجدد با فرد و شیء منتقل می شود. اعضا به خصوص کودکان

این روانشناس و مشاور خانواده می افزاید: این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که کودک یا نوزادی در خانه باشد و تحقیقات نشان داده است که رشد مغز انسان تا سن 25 سالگی ادامه دارد و هر چه کودک کمتر در معرض عوامل مضر قرار گیرد مسیر رشد او سالم تر و کامل تر خواهد بود. حتی جنین در شکم مادر نیز از عوارض دود سیگار و مواد مخدر در امان نیست. دادن

سایه نگرانی، اضطراب و ناامنی بر خانواده/ آثار روانی اعتیاد یکی از اعضای خانواده بر رشد عاطفی و شخصیت شناسی فرزندان تأثیر منفی می گذارد.

ریحانه صادقی، روانشناس و مشاور خانواده و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور وی با بیان اینکه اعتیاد و مصرف مواد مخدر از نظر روانی نه تنها به مصرف کننده آسیب می زند، بلکه سلامت روحی و جسمی اطرافیان را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می دهد، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: یکی از مهم ترین دغدغه ها در این زمینه قرار گرفتن اعضای خانواده در معرض دود سیگار و مواد مخدر است. موضوعی که نه تنها سلامت جسمانی آنها را تهدید می کند، بلکه باعث افزایش احساس نگرانی، اضطراب و ناامنی در فضای خانواده می شود.

وی با بیان اینکه وقتی اعضای خانواده احساس کنند سلامت خود یا فرزندانشان در خطر است، فشار روانی قابل توجهی را تجربه می کنند، افزود: زندگی در کنار فردی که سیگار می کشد یا مواد مخدر مصرف می کند اغلب با نوعی اضطراب مزمن همراه است. همسر و فرزندان چنین فردی ممکن است همیشه نگران عوارض ناشی از دود مواد مخدر، بیماری های احتمالی و آینده سلامتی خود باشند و همین نگرانی های همیشگی آرامش روحی خانواده را کاهش داده و زمینه را برای مشکلاتی مانند استرس، افسردگی و احساس ناتوانی فراهم می کند.

روانشناس و مشاور خانواده و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور با بیان اینکه این موضوع برای کودکان اهمیت بیشتری دارد، بیان می کند: کودکانی که در محیطی آلوده به دود سیگار یا مواد مخدر بزرگ می شوند علاوه بر خطرات جسمی، از نظر روانی نیز آسیب پذیرتر هستند. احساس ناامنی، اضطراب و ترس از دست دادن والدین یا اعضای خانواده بیمار می تواند بر رشد عاطفی و شکل گیری شخصیت آنها تأثیر منفی بگذارد.

اعتیاد مدت ها بر احساس امنیت و آرامش روحی خانواده تأثیر می گذارد/ برای کاهش آسیب های جسمی و روحی ناشی از اعتیاد و حفظ سلامت خانواده و جامعه چه کنیم؟

صادقی خاطرنشان می کند: از آنجایی که سال های اولیه زندگی نقش مهمی در رشد مغز و سلامت روان دارد، هر عامل آسیب زا در محیط خانواده می تواند عواقب بلندمدتی برای کودک داشته باشد. کسانی که فرزندان خردسالی دارند، ممکن است همیشه نسبت به سلامت فرزندان خود احساس نگرانی و ترس داشته باشند و این نگرانی بر کیفیت روابط خانوادگی تأثیر می گذارد.

وی با بیان اینکه وقتی مادر باردار در معرض دود سیگار یا مواد مخدر قرار می گیرد، نگرانی از سلامت جنین و عواقب احتمالی آن، فشار روانی زیادی را به خانواده تحمیل می کند، گفت: این اضطراب ها گاهی حتی پس از تولد فرزند نیز ادامه می یابد و می تواند بر سلامت روان مادر و سایر اعضای خانواده تأثیر بگذارد، بنابراین اثرات اعتیاد و مصرف مواد مخدر نه تنها محدود به امنیت و آرامش روحی و روانی خانواده می شود، بلکه بر زمان مصرف طولانی مدت خانواده تأثیر می گذارد.

روانشناس و مشاور خانواده و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور با بیان اینکه اعتیاد باید به عنوان یک موضوع خانوادگی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد، می افزاید: حفاظت از اعضای خانواده به ویژه کودکان و زنان باردار از دود سیگار و مواد مخدر و افزایش آگاهی نسبت به پیامدهای آن گام مهمی در کاهش آسیب های جسمی و روحی ناشی از اعتیاد و حفظ سلامت خانواده و جامعه است.

واقعیت این است که اعتیاد مرزهای فردی را در هم می شکند و آثار آن به محیط خانه، روابط عاطفی و آینده اعضای خانواده نیز کشیده می شود و به همین دلیل آگاهی از این پیامدها و افزایش آگاهی عمومی گام مهمی برای جلوگیری از آسیب های گسترده تر و حفظ سلامت خانواده و جامعه است.

اعتیاد زخمی نیست که فقط بر جسم و روان مصرف کننده تأثیر بگذارد. این آسیب بی سر و صدا در زندگی افراد اطراف نفوذ می کند و سلامت جسمی، آرامش روحی و احساس امنیت آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. خانواده ای که یکی از اعضای آن درگیر مصرف مواد مخدر یا سیگار باشد، ناخواسته بخشی از این آسیب را تجربه می کند و گاه کودکان و افراد آسیب پذیر بیشترین هزینه را می پردازند.

امروزه تردیدی وجود ندارد که دود سیگار و مواد مخدر حتی برای افراد غیر مصرف کننده نیز خطرناک است و از این رو حفظ اعضای خانواده به ویژه کودکان و زنان باردار از این آسیب ها ضرورتی انکارناپذیر است که نیازمند افزایش آگاهی، مسئولیت فردی و حمایت اجتماعی است.

از سوی دیگر، نگاه فردی به اعتیاد نمی تواند راه حلی برای این معضل باشد و زمانی می توان با عواقب آن مقابله کرد که خانواده، جامعه و نهادهای مسئول نقش خود را در پیشگیری، آموزش و حمایت ایفا کنند و به سلامت اطرافیان مصرف کننده به اندازه خودش توجه کنند.