آینده– در حالی که دور اول مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس با فضایی مثبت و امیدوارکننده آغاز شد، اولین نشانه های اختلافات جدی نیز به سرعت آشکار شد. اختلافاتی که نه بر سر مسائل منطقه ای، بلکه در حساس ترین موضوع مذاکرات یعنی آینده برنامه هسته ای ایران و نحوه نظارت بر اجرای هرگونه توافق احتمالی شکل گرفته است.
چالش های راستی آزمایی در مذاکرات سوئیس
به گزارش فردا؛ منابع دیپلماتیک غربی می گویند که محور اصلی اختلاف تهران و واشنگتن به نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی در روند راستی آزمایی و نظارت بر فعالیت های هسته ای ایران بازمی گردد. آمریکا میخواهد هرگونه کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران تحت نظارت مستمر و مکانیسمهای راستیآزمایی دقیق قرار گیرد. اما ایران بر این باور است که امضای قرارداد باید به عنوان تضمین کافی تلقی شود و تنها پس از اجرای تعهدات، نقش آژانس مشخص خواهد شد. بر اساس این گزارش، هیأت ایرانی مخالفت خود را با هرگونه حضور مستقیم تیم های وابسته به سازمان ملل در نظارت بر روند تخریب ذخایر اورانیوم غنی شده یا اجرای تعهدات هسته ای اعلام کرده و چنین مکانیسم هایی را دخالت در حاکمیت ملی می داند.
انگیزه های اقتصادی و موانع پیش رو
دیپلماتهای اروپایی هشدار میدهند که پرونده داراییهای بلوکه شده میتواند به مهمترین میدان چالش در مراحل بعدی تبدیل شود. زیرا واشنگتن همچنان بر ارتباط بین امتیازات اقتصادی و نظارت هسته ای اصرار دارد. از دیدگاه دولت آمریکا، تعهدات سیاسی به تنهایی برای تضمین عدم حرکت ایران به سمت تولید سلاح هسته ای کافی نیست و واشنگتن خواستار یک سری اقدامات عملی و قابل راستی آزمایی است. از سوی دیگر، واشنگتن برای تشویق تهران به همکاری بیشتر، از بسته مشوق های اقتصادی صحبت کرده است که فراتر از آزادسازی تدریجی دارایی ها، امکان جذب سرمایه های بین المللی در اقتصاد ایران را نیز در بر می گیرد.
مذاکرات ژنو و شکاف فزاینده در اردوگاه جمهوری خواهان
همزمان با آغاز دور جدید مذاکرات مستقیم، اختلافات سیاسی در اردوگاه جمهوری خواهان نیز آشکارتر شده است. لیندسی گراهام، یکی از نزدیک ترین متحدان ترامپ، ضمن حمایت از اصل مذاکرات، نسبت به موفقیت آن ابراز بدبینی کرد و از سناریوهایی مانند کنترل تنگه هرمز توسط آمریکا در صورت شکست مذاکرات گفت. در عین حال بحث اختصاص 300 میلیارد دلار برای بازسازی اقتصاد ایران به یکی از موضوعات حساس تبدیل شده است و منتقدان نگرانند اعطای این امتیازات بدون دریافت ضمانت های ملموس به نقطه ضعف سیاسی دولت ترامپ در آستانه انتخابات میان دوره ای تبدیل شود.
سوزان رایس: توافق جدید ضعیف تر از برجام است
سوزان رایس، مشاور امنیت ملی دولت باراک اوباما، در گفت وگو با ای بی سی نیوز، جنگ با ایران را یک اشتباه استراتژیک خواند و تاکید کرد که دولت ترامپ پس از تحمل هزینه های سنگین جنگ، اکنون مجبور است امتیازات گسترده ای به تهران بدهد. وی معتقد است تهران در توافق برجام متعهد شد که سالها از غنیسازی تسلیحات خودداری کند و نظارت گسترده را بپذیرد. اما در تفاهم نامه فعلی که فاقد ضمانت کافی است، مسائل حساسی مانند میزان غنی سازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم به آینده موکول شده است. رایس استدلال می کند که جنگ اعتبار بین المللی واشنگتن را تضعیف کرد و نشان داد که ظرفیت بازدارندگی آمریکا محدودتر از آن چیزی است که قبلا تصور می شد.
معاریو: اسرائیل در تله قدرت نظامی و فقدان استراتژی سیاسی
روزنامه اسرائیلی معاریو در گزارشی انتقادی، دولت بنیامین نتانیاهو را فاقد استراتژی مشخص برای مدیریت پیامدهای توافق آمریکا و ایران توصیف کرد. این روزنامه هشدار داده است که نفوذ روزافزون جنبش راست افراطی، نتانیاهو را از بررسی گزینههای سازش باز داشته و اسرائیل را به بازیگری تبدیل کرده است که با وجود قدرت نظامی، قادر به ارائه چشمانداز سیاسی برای منطقه نیست. معاریو تصمیم به پذیرش آتش بس در لبنان را نشانه آسیب پذیری اسرائیل ارزیابی کرده و اظهارات افراطی مقاماتی مانند ایتامار بنگویر را دلیلی بر افزایش نگرانی ها در مورد آینده سیاست های تل آویو دانسته است.
