بعدی- گزارشی جدید از پشت صحنه دور اخیر مذاکرات ایران و آمریکا روایتی از فضای متشنج و شکننده را ارائه می دهد. جایی که پیام تهدیدآمیز دونالد ترامپ ناگهان روند مذاکرات را متوقف کرد و هیئت ایرانی را به ترک میز مذاکره سوق داد.
بر اساس گزارشی از وال استریت ژورنال، مذاکرات در مرحلهای بود که طرفین درباره جزئیات حساس در مورد محدودیتهای هستهای، سطوح غنیسازی و چارچوب رفع تحریمها بحث میکردند. مذاکره کنندگان آمریکایی در تلاش بودند تا فرمولی برای محدود کردن ظرفیت غنی سازی ایران بیابند، در حالی که هیئت ایرانی بر حفظ زیرساخت های هسته ای و دریافت تضمین های اقتصادی با ثبات تاکید داشتند.
نقطه عطف این بحران زمانی رخ داد که دونالد ترامپ با انتشار پیامی تهدیدآمیز در شبکه اجتماعی خود هشدار داد که اگر ایران شرایط آمریکا را نپذیرد با پاسخ سختی مواجه خواهد شد. وال استریت ژورنال می نویسد این پیام درست در اواسط مذاکرات منتشر شد و فضای جلسه را به شدت متشنج کرد.
به نوشته این روزنامه، هیئت ایرانی این اقدام را تلاشی برای اعمال فشار روانی و برهم زدن قواعد مذاکره دانسته است. در پاسخ، تیم ایران به سرپرستی محمدباقر قالیباف از مذاکرات خارج شد. این اقدام عملا روند مذاکرات مستقیم را متوقف کرد.
این گزارش تاکید می کند که این عقب نشینی ناگهانی شکنندگی روند دیپلماتیک را نشان داد. زیرا حتی زمانی که پیشرفت های فنی حاصل شده بود، بی اعتمادی سیاسی مانع اصلی باقی ماند.
وال استریت ژورنال نیز به نقش واسطه ها اشاره می کند. کشورهایی مانند قطر و پاکستان سعی کردند راه های ارتباطی را باز نگه دارند و از تبدیل این بحران به شکست کامل مذاکرات جلوگیری کنند. به گفته منابع آگاه، پس از خروج هیات ایرانی از نشست، تماس های غیرمستقیم از طریق واسطه ها ادامه یافت.
بخش مهمی از گزارش به تفاوتهای اساسی دو طرف میپردازد: آمریکا به دنبال توافقی گستردهتر و سختگیرانهتر از چارچوبهای قبلی است، در حالی که ایران معتقد است تجربه واشنگتن در خروج از توافقهای گذشته، بدون دریافت تضمینهای معتبر، پذیرش محدودیتهای جدید را دشوار کرده است.
در ارزیابی نهایی، وال استریت ژورنال به این نتیجه میرسد که اگرچه درها به طور کامل بسته نشده است، اما این دور از مذاکرات نشان داد که هرگونه پیشرفت دیپلماتیک به شدت به مدیریت فضای سیاسی، اجتناب از تهدیدهای آشکار و حفظ حداقل اعتماد متقابل بستگی دارد. بر اساس این گزارش، مشکل اصلی تنها اختلاف نظر بر سر جزئیات فنی نیست، بلکه «عدم اعتماد سیاسی» است که همچنان بزرگترین مانع توافق است.
