از تهدید «تنگه هرمز» تا معامله اجباری واشنگتن با تهران

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، روزنامه فایننشال تایمز در تحلیل پیامدهای جنگ اخیر ایران و آمریکا تصویری را ارائه می دهد که در آن نه برنده قاطع دیده می شود و نه می توان دستور قبلی را بازگرداند. بلکه منطقه وارد مرحله «تنش مدیریت شده تحت فشار ایران» شده است.

بر اساس این گزارش، واشنگتن پس از ماه‌ها درگیری مستقیم و غیرمستقیم، از حملات هوایی تا درگیری‌های دریایی در خلیج فارس، مجبور به امضای توافقی شده است که محور اصلی آن بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و آغاز یک دوره 60 روزه مذاکره است. در این چارچوب، ایران متعهد شده است که برخی از محدودیت‌های تردد دریایی را کاهش دهد و آمریکا نیز متعهد شده است که بخشی از فشارهای نظامی و دریایی را متوقف کند.

اما آنچه این توافق را متفاوت می کند، زمینه شکل گیری آن است. بر اساس تحلیل FT، اختلال چند ماهه در عبور و مرور نفتکش ها در تنگه هرمز، افزایش هزینه های بیمه، تغییر مسیر کشتی ها و ایجاد مخاطرات امنیتی، عملاً اقتصاد انرژی جهان را به وضعیت اضطراری رسانده بود. وضعیتی که بدون نقش ایران قابل توضیح نیست.

این گزارش تاکید می کند که حتی پس از آغاز عبور تدریجی کشتی ها، شرکت های کشتیرانی همچنان با احتیاط پیش می روند. وجود مین های دریایی، اختلال در جی پی اس و نبود هماهنگی مشخص برای عبور ایمن باعث شده مسیر هرمز به حالت عادی برنگردد. در نتیجه، بازگشت تجارت دریایی نه یک جهش ناگهانی، بلکه یک فرآیند شکننده است که وابسته به تحولات سیاسی است.

فایننشال تایمز در بخشی دیگر از این تحلیل به پیامدهای استراتژیک این وضعیت اشاره می کند: ایران توانسته است از موقعیت ژئوپلیتیکی خود برای تبدیل تنگه هرمز به اهرم فشار جهانی استفاده کند. اهرمی که نه تنها بازار نفت، بلکه محاسبات سیاسی واشنگتن را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

این گزارش همچنین به اختلافات بین طرفین درگیر اشاره می کند. از جمله تردید در ادامه مذاکرات، نگرانی اروپا از بی ثباتی توافق و ادامه درگیری های پراکنده در لبنان و دیگر جبهه های مرتبط با جنگ. این وضعیت باعث شده تا بازار انرژی در حالت نوسانی باقی بماند.

نتیجه گیری فایننشال تایمز این است که این توافق بیش از آنکه نشانه ای از پایان بحران باشد، نشانه ورود به مرحله جدیدی از رقابت است. مرحله ای که در آن ایالات متحده تلاش می کند تا پیامدهای جنگ را مدیریت کند، در حالی که ایران همچنان از ابزارهای ژئوپلیتیکی خود برای حفظ فشار استفاده می کند.