مهرداد دشتی در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به تغییر الگوی فرزند پروری در سال های اخیر اظهار کرد: یکی از مهم ترین آسیب های تربیتی در خانواده های امروزی تحقق خواسته های فرزندان بدون محدودیت است. رویکردی که در صورت تبدیل شدن به یک الگوی دائمی، زمینه شکل گیری شخصیت های وابسته، خود محور و کم تحمل را فراهم می کند.
وی افزود: کودکانی که با مفهوم محدودیت، انتظار و پذیرش شکست در محیط خانواده آشنا نیستند، در بزرگسالی نیز همین الگوی ذهنی را وارد روابط عاطفی، خانوادگی و اجتماعی خود می کنند. این افراد از همسر، دوستان یا همکارانشان مانند والدین انتظار دارند که همیشه خواسته هایشان را بدون مخالفت برآورده کنند و وقتی با واقعیت های زندگی روبرو می شوند، احساس طرد شدن، عصبانیت، شکست و نارضایتی را تجربه می کنند.
این پژوهشگر حوزه علوم رفتاری بسیاری از اختلافات خانوادگی و مشکلات ارتباطی را ریشه در این انتظارات غیرواقعی بیان کرد و تصریح کرد: بخشی از طلاق های عاطفی، درگیری های مزمن خانوادگی، اختلافات بین نسلی و حتی نارضایتی شغلی ناشی از ضعف تاب آوری و ناتوانی افراد در پذیرش محدودیت های طبیعی زندگی است. موضوعی که ریشه آن را باید در مسیر تربیت کودک جستجو کرد.
دشتی ادامه داد: کودکانی که همیشه بدون تلاش به خواسته های خود رسیده اند، در بزرگسالی از موفقیت های تحصیلی، شغلی و اجتماعی احساس رضایت پایداری ندارند. زیرا ذهن آنها به دریافت پاداش های آنی عادت کرده است. این موضوع با گذشت زمان باعث کاهش انگیزه، پشتکار و توانایی برنامه ریزی طولانی مدت می شود و می تواند منجر به احساس پوچی، افسردگی و نارضایتی مزمن از زندگی شود.
وی با تاکید بر اهمیت مهارت «نه گفتن» در فرآیند آموزش، یادآور شد: یکی از مهم ترین وظایف والدین آموزش پذیرش محدودیت ها به فرزندان است. کودک باید از همان سال های اول زندگی بیاموزد که همه آرزوهایش برآورده نمی شود و زندگی همیشه مطابق میل انسان پیش نمی رود.
این مشاور خانواده افزود: شنیدن «نه» در محیط امن همراه با محبت، احترام و توضیح منطقی نه تنها آسیبی به کودک وارد نمی کند، بلکه نوعی آموزش عملی برای افزایش تاب آوری، تقویت مهارت حل مسئله و سازگاری با شرایط سخت تلقی می شود. در واقع این تجربه کودک را برای ورود به جامعه و پذیرش قوانین و حقوق دیگران آماده می کند.
وی با اشاره به اشتباه رایج برخی از والدین بیان کرد: بسیاری از پدران و مادران تنها برای دوری از ناراحتی لحظه ای کودک و یا حفظ آرامش ظاهری خانه از مخالفت با خواسته های خود پرهیز می کنند، در حالی که این رفتار موجب آسایش کوتاه مدت والدین به قیمت آسیب رساندن به آینده کودک می شود.
دشتی تاکید کرد: نه گفتن زمانی موثر است که با احترام، همدلی، توضیح متناسب با سن کودک و ثبات رفتاری همراه باشد. رد درخواست، رد شخصیت کودک نیست، بلکه فرصتی برای آموزش مرزها، قوانین و مسئولیت است.
وی ثبات رفتار والدین را یکی از مهم ترین اصول تربیت صحیح دانست و تصریح کرد: اگر والدین امروز با درخواستی مخالفت کنند اما فردا به گریه، اصرار یا پرخاشگری کودک بی اعتنایی کنند در واقع رفتار نامطلوب او را تقویت کرده اند. کودک به سرعت یاد می گیرد که با فشار بیشتر می تواند قوانین را تغییر دهد و این زمینه را برای شکل گیری رفتار باج خواهی و دستکاری فراهم می کند.
مشاور خانواده ادامه داد: والدین باید در تصمیم گیری های تحصیلی آرام، قاطع، هماهنگ و قابل پیش بینی باشند. توضیح کوتاه و واضح برای کودک کافی است و وارد شدن به بحث های طولانی یا تغییر مداوم تصمیم گیری ها تنها باعث کاهش اقتدار والدین می شود.
دشتی با تاکید بر لزوم هماهنگی کامل والدین در تصمیم گیری های آموزشی گفت: یکی از آسیب های رایج خانواده ها دوسوگرایی در برخورد با فرزندان است. اگر یکی از والدین قانون را وضع کند و دیگری آن را نادیده بگیرد، کودک به سرعت این تفاوت را تشخیص داده و از آن برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کند. همفکری والدین نه تنها از شکل گیری رفتارهای فرصت طلبانه جلوگیری می کند، بلکه باعث ایجاد احساس امنیت روانی، ثبات و اعتماد بیشتر در کودک می شود و زمینه رشد شخصیتی سالم و مسئولیت پذیر را فراهم می کند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
