در قسمت سی و هفتم پادکستاکنونگفتوگوی تفصیلی با جواد قربانی، کارآفرین صنعت فولاد و فولاد و بنیانگذار برند «تیتان» منتشر شده است؛ گفتوگویی که به روایت یک کسبوکار صنعتی محدود نمیشود و از دل آن، تصویری گستردهتر از مفهوم کارآفرینی، توسعه و مسئولیت اجتماعی در صنعت فولاد در ایران شکل میگیرد. توسعه شهری، پروژه های اجتماعی مانند «باران مهر» و همچنین ظرفیت های انسانی و اقتصادی ایران، ظرفیتی که به اعتقاد وی در صورت شکل گیری ساختارهای مناسب می تواند موتور محرکه تحولات آینده کشور شود.
مسیرهای کارآفرینی در ایران اغلب با روایت هایی از بازار، تولید و چالش های اقتصادی همراه است. با این حال، برخی از کارآفرینان سعی می کنند فراتر از مرزهای صرفا اقتصادی نگاه کنند و آن را با مفاهیمی مانند توسعه اجتماعی، نوآوری، مسئولیت شهری و حتی فرهنگ پیوند دهند. جواد قربانی، موسس برند تایتان در این قسمت از پادکست «اکنون» تصویری از چنین رویکردی ارائه می کند.
او در این گفت و گو از تجربه چندین دهه خود در صنعت فولاد و فولاد می گوید، اما در عین حال سعی دارد نشان دهد که کارآفرینی برای او فقط به معنای توسعه کسب و کار نیست. در روایت قربانی، کسب و کار زمانی معنا پیدا می کند که بتواند علاوه بر فعالیت اقتصادی، در بهبود محیط اجتماعی و شهری نیز نقش داشته باشد.
اتصال صنعت با معنای زندگی
یکی از محورهای اصلی این گفتگو، نگاه قربانی به مطالبی است که سال ها با آن کار کرده است. یعنی فولاد. او توضیح می دهد که در ابتدای کار خود، ایده روشنی از ارتباط عمیق این مواد با زندگی روزمره نداشت. اما هرچه بیشتر در این زمینه کار کرد، بیشتر متوجه شد که فولاد در زندگی مدرن نقش بسیار گستردهتری نسبت به آنچه عموماً تصور میشود بازی میکند.
از تجهیزات پزشکی و صنایع غذایی گرفته تا زیرساخت های انرژی و حمل و نقل، فولاد در بسیاری از بخش های حیاتی اقتصاد و صنعت حضور دارد. به همین دلیل قربانی این ماده را بخشی از زیرساخت های تمدن معاصر می داند; ماده ای که اگرچه در زندگی روزمره کمتر به آن توجه می شود، اما بسیاری از فناوری ها و صنایع بدون آن امکان پذیر نیست.
وی در این گفتگو تاکید می کند که شناخت این نقش گسترده نگاه او را به کار در صنعت تغییر داده و با نوعی معنای زندگی آمیخته شده است. به عقیده وی، فعالیت در این زمینه تنها به معنای فروش یا ارائه محصول صنعتی نیست، بلکه می تواند در زنجیره بزرگتر اشتغال، تولید و توسعه اقتصادی معنادار باشد. زنجیره ای که کیفیت زندگی بسیاری از افراد را تحت تاثیر قرار می دهد.
توسعه؛ فراتر از ساخت و ساز
اکنون در بخشی دیگر از این پادکست، بحث به مفهوم «توسعه» می رسد. به گفته قربانی، توسعه به معنای واقعی آن تنها به گسترش فیزیکی شهرها یا افزایش پروژه های عمرانی محدود نمی شود.
قربانی معتقد است توسعه زمانی معنا پیدا می کند که مجموعه ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به طور همزمان رشد کنند. از دیدگاه وی توسعه پایدار زمانی شکل می گیرد که در کنار سرمایه گذاری اقتصادی، به کیفیت زندگی، هویت شهری و نیازهای فرهنگی جامعه نیز توجه شود.
این نگاه باعث شده است که برخی از پروژه های او از چارچوب های معمول کسب و کار دور شده و به سمت بازآفرینی فضاهای شهری یا فعالیت های اجتماعی برود. قربانی در مصاحبه خود توضیح می دهد که در بسیاری از شهرهای بزرگ جهان، شرکت ها و سرمایه گذاران خصوصی نقش مهمی در بهبود کیفیت فضای شهری دارند. به اعتقاد وی چنین رویکردی می تواند به تدریج در ایران نیز شکل بگیرد.
بازآفرینی فضای صنعتی
یکی از مصادیق این رویکرد، پروژه بازسازی یک ساختمان صنعتی قدیمی در تهران است. ساختمانی که سال ها بدون استفاده ماند و به فضایی متروک تبدیل شد، اما امروزه با نام «برج تایتان» به عنوان بنایی با ارزش معماری قابل توجه به حیات خود ادامه داده است.
قربانی در این گفتوگو توضیح میدهد که این پروژه در ابتدا تنها یک تصمیم اقتصادی نبود، بلکه تلاشی برای بازگرداندن یک فضای صنعتی به چرخه زندگی شهری بود.
این بنا که در دهه پنجاه خورشیدی به عنوان یک مجتمع صنعتی ساخته شده بود، پس از توقف فعالیت آن در سال های بعد، به تدریج متروک شد. اما در جریان بازسازی تلاش شد نه تنها این فضا حفظ شود، بلکه با رویکردی جدید به بخشی از فضای معاصر تهران تبدیل شود.
از منظر قربانی، چنین پروژه هایی می توانند نشان دهند که هیچ تعارضی بین تجارت و معماری شهری وجود ندارد. وی معتقد است اگر کسب و کارها در کنار اهداف اقتصادی خود به محیط شهری نیز توجه کنند، نتیجه آن در کیفیت زندگی شهروندان دیده می شود.
مسئولیت اجتماعی؛ فراتر از کمک های موقت
در بخشی دیگر، گفتگو به فعالیت های اجتماعی قربانی می رسد. به خصوص مجموعه «باران مهر» که در زمینه ترک اعتیاد و بازپروری اجتماعی فعالیت می کند. قربانی توضیح می دهد که این مجموعه در ابتدا به عنوان یک خیریه کوچک شکل گرفت و هدف اولیه آن کمک به افراد نیازمند بود.
اما تجربه کار با مشتریان به تدریج دیدگاه این مجموعه را تغییر داد. به گفته وی، بسیاری از مشکلات اجتماعی را نمی توان تنها با کمک های مالی حل کرد. در بسیاری از موارد موضوع اصلی به تغییر نگرش و بازسازی نگاه افراد به زندگی مربوط می شود.
به همین دلیل مسیر فعالیت باران مهر به تدریج به سمت کارهای عمیق فرهنگی و اجتماعی پیش رفت. یکی از مهم ترین حوزه هایی که این مجموعه وارد آن شد موضوع ترک اعتیاد بود.
قربانی در این گفتگو تاکید می کند که اعتیاد نه تنها یک موضوع پزشکی، بلکه یک پدیده اجتماعی و فرهنگی است که خانواده ها و روابط انسانی را تحت تاثیر قرار می دهد. از این رو در باران مهر تلاش شده الگویی ایجاد شود که در آن درمان اعتیاد به ترک مواد مخدر محدود نشود.
در این مدل علاوه بر درمان، افراد در فرآیندی قرار می گیرند که به بازسازی شخصیت، روابط اجتماعی و نگاه به زندگی آنها کمک می کند. قربانی معتقد است که چنین رویکردی می تواند به تغییرات پایدارتری در زندگی مردم منجر شود.
امید به توانایی های ایران
در کنار این موضوعات، بخش مهمی از گفتگو به نگاه قربانی به آینده ایران اختصاص دارد. وی معتقد است با وجود همه چالشهای اقتصادی و اجتماعی، ایران همچنان ظرفیتهای قابل توجهی دارد. ظرفیت هایی که در صورت استفاده صحیح می توانند تغییرات بزرگی را به همراه داشته باشند.
از دیدگاه او یکی از مهمترین سرمایه های کشور نیروی انسانی آن است. به گفته قربانی، ایران نیروی خلاق، کارآفرین و متخصص کم ندارد و این موضوع می تواند به موتور محرکه توسعه در آینده تبدیل شود.
وی در عین حال تاکید می کند که تحقق چنین ظرفیتی مستلزم شکل گیری ساختارهای اقتصادی و مدیریتی مناسب است. در غیر این صورت، بسیاری از استعدادها ممکن است فرصتی برای ظهور و شکوفایی پیدا نکنند.
کارآفرینی به عنوان یک مسئولیت
در مجموع گفتگوی جواد قربانی در پادکست «اکنون» تصویری از نگاه متفاوت به کارآفرینی را ارائه می دهد. دیدگاهی که در آن کسب و کار نه تنها ابزاری برای کسب سود است، بلکه می تواند بستری برای ایجاد ارزش های گسترده تر در جامعه باشد.
در روایت او، کارآفرینی زمانی معنا پیدا می کند که بتواند بین صنعت، جامعه و زندگی روزمره پیوند برقرار کند. از صنعت فولاد و پروژه های عمرانی گرفته تا فعالیت های اجتماعی در حوزه درمان اعتیاد، مجموعه این تجربیات نشان می دهد که در نگاه قربانی، فعالیت اقتصادی و مسئولیت اجتماعی دو مسیر جدا از هم نیستند.
شاید به همین دلیل است که وی در پایان این گفتگو تاکید می کند که آینده بهتر زمانی شکل می گیرد که افراد و کسب و کارها در حوزه نفوذ خود مسئولیت داشته باشند و برای ساختن محیطی بهتر تلاش کنند. حتی اگر این تغییرات در ابتدا کوچک به نظر برسند.
