امروزه رفتن به دندانپزشک تجربه ترسناکی نیست. سالانه میلیونها نفر با داروهای مسکن و آرامبخش درمان میشوند. اما کمتر کسی می داند که شروع این تحول بزرگ مدیون دندانپزشکی است که حاضر بود خود را به عنوان اولین داوطلب آزمایش کند.
در سال 1844، هوراس ولز، دندانپزشک جوان آمریکایی از کانکتیکات، شاهد یک منظره عجیب بود. در این نمایش فردی پس از استنشاق اکسید نیتروژن یا «گاز خنده» روی زمین افتاد و پایش به شدت آسیب دید اما دردی احساس نکرد. این صحنه ذهن ولز را درگیر کرد. آیا می توان از این گاز برای تسکین درد هنگام کشیدن دندان استفاده کرد؟
در آن زمان کشیدن دندان یکی از دردناک ترین تجربیات پزشکی بود. بیماران اغلب مجبور بودند درد شدیدی را بدون هیچ داروی موثری تحمل کنند و بسیاری به همین دلیل از مراجعه به دندانپزشک خودداری کردند.
ولز تصمیم گرفت فوراً فرضیه خود را آزمایش کند. اما نه روی بیماران، بلکه روی خودش.
روز بعد از همکارش خواست یکی از دندان های عقل سالمش را بکشد. قبل از شروع کار، ولز مقدار معینی گاز اکسید نیتروژن را استنشاق کرد و پس از آن دندان هایش کشیده شد.
وقتی اثر گاز از بین رفت، چیزی گفت که بعداً در تاریخ پزشکی ثبت شد: “تقریباً هیچ دردی احساس نکردم.”
این آزمایش موفق ولز را متقاعد کرد که راهی برای رهایی انسان از درد پیدا کرده است. او در ماه های بعد بارها از این روش بر روی بیماران خود استفاده کرد و نتایج امیدوارکننده ای به دست آورد.
اما اتفاقی که می توانست او را به شهرت برساند تبدیل به یکی از تلخ ترین لحظات زندگی او شد.
در ژانویه 1845، ولز تصمیم گرفت روش جدید خود را به اساتید و دانشجویان بیمارستان عمومی ماساچوست نشان دهد. بیمار در حین کشیدن دندان ناگهان فریاد زد. اگرچه بعداً مشخص شد که درد او بسیار کمتر از حد طبیعی است و احتمالاً گاز به اندازه کافی استنشاق نشده است، اما حاضران تصور می کردند که آزمایش شکست خورده است. بسیاری از پزشکان جلسه را با تمسخر ترک کردند و روش ولز را بی فایده دانستند.
این شکست روحیه او را به شدت تضعیف کرد
چند سال بعد، ویلیام مورتون بیهوشی موفقی را با استفاده از اتر در همان بیمارستان نشان داد و نام او به عنوان یکی از پیشگامان بیهوشی در جهان مطرح شد. سالها بین پزشکان بر سر اینکه واقعاً چه کسی بیهوشی و مدیریت درد را اختراع کرده است اختلاف نظر وجود داشت.
با گذشت زمان، بررسی اسناد تاریخی نشان داد که هوراس ولز اولین فردی بود که به صورت علمی و عملی از اکسید نیتروژن برای کاهش درد دندان استفاده کرد و حتی حاضر شد این روش را روی خود آزمایش کند. به همین دلیل بسیاری از مورخان پزشکی او را یکی از پدران بیهوشی مدرن می دانند.
اما سرنوشت ولز پایان تلخی داشت. در سالهای بعد دچار مشکلات روحی و روانی شد و در 33 سالگی در سال 1848 درگذشت. در حالی که دستاورد بزرگ او هنوز آنطور که شایسته بود به رسمیت شناخته نشد.
با این حال، تاریخ علم سرانجام حق او را ثابت کرد. سال ها بعد، انجمن های پزشکی و دندانپزشکی آمریکا به نقش او در آغاز دوران کنترل درد پی بردند و نام او در کنار بزرگترین پیشگامان بیهوشی ثبت شد.
