دادرسی هوشمند؛ نقطه عزیمت جدید دستگاه قضا

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، محمد کاظمی فرد در مراسم رونمایی از سامانه های هوشمند قوه قضاییه که با حضور حجت الاسلام والمسلم خلیلی معاون اول قوه قضاییه و جمعی از مدیران ارشد دستگاه قضایی برگزار شد، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت اباعبدالله علیه السلام دیجیتالی. سیستم قضایی در پنج سال گذشته

ثبت 12 میلیون درخواست غیر حضوری و صدور 100 میلیون ابلاغ الکترونیکی سالانه

کاظمی فرد با اشاره به توسعه خدمات قضایی غیر حضوری گفت: در سال 1404 بیش از 12 میلیون درخواست عدم حضور به دستگاه قضایی ارائه شد. همچنین حدود 70 درصد از درخواست های گواهی عدم سوء پیشینه به صورت غیر حضوری انجام می شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه افزود: سالانه حدود 100 میلیون ابلاغ الکترونیکی در دستگاه قضایی صادر می شود و طی پنج سال گذشته بیش از 20 میلیون نوبت الکترونیکی برای مراجعین ایجاد شده است.

بیش از یک میلیارد تراکنش اطلاعاتی بین قوه قضاییه و نهادهای حاکمیتی

وی از «توسعه حاکمیت داده محور» به عنوان دومین محور تحول در این حوزه نام برد و گفت: در این بخش بیش از 900 سرویس وب ایجاد شده و در پنج سال گذشته بیش از یک میلیارد تراکنش اطلاعاتی بین قوه قضاییه و نهادهای حاکمیتی انجام شده است.

کاظمی فرد همچنین از انتشار 10 میلیون حکم قضایی به عنوان بزرگترین مجموعه داده باز کشور خبر داد و افزود: سامانه های پایش آنی داده ها، ارزیابی عملکرد مبتنی بر قضات و سامانه های داده قضایی نیز در این دوره ایجاد شد.

برگزاری 700000 جلسه الکترونیکی در پنج سال گذشته

کاظمی فرد با اشاره به دستاوردهای حوزه نوآوری و تحول فناوری تصریح کرد: طی پنج سال گذشته بیش از 700 هزار جلسه دادرسی الکترونیکی برگزار شده و 85 درصد از زندانیان بدون انتقال فیزیکی به صورت آنلاین بازجویی شده اند.

وی ادامه داد: سامانه هوشمند استعلامات مالی نیز توانسته زمان شناسایی و ضبط اموال را از 400 روز به چهار دقیقه کاهش دهد.

طراحی سیستم اطلاعاتی موثر برای مردم و دستیار هوشمند قاضی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه همچنین به طراحی سامانه اطلاعاتی مؤثر برای شناسایی هوشمند مراجعان خاص توسط مردم اشاره کرد و گفت: همچنین دستیار قاضی هوشمند بر اساس بانک اطلاعاتی قوانین، بانک های اطلاعاتی معتبر حقوقی و یادگیری از اطلاعات میلیون ها سند قضایی طراحی شده است که قابلیت ارزیابی صحت آراء با استفاده از هوش مصنوعی را دارد.

کاظمی فرد با تاکید بر اینکه دادخواهی هوشمند امروز یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت نهادی است، تصریح کرد: خودکارسازی فرآیندهای تکراری، کمک به قضات در تصمیم گیری و جلوگیری از تشکیل دعاوی سه هدف اصلی این رویکرد جدید است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه افزود: در دادرسی الکترونیکی، قاضی همه کارها را شخصا انجام می داد و فناوری تنها به الکترونیکی شدن داده ها و حذف کاغذ کمک می کرد. اما در دادرسی هوشمند، قاضی با نظر خود از انجام کارهای تکراری رها می شود و بخشی از تصمیمات استاندارد مانند ابلاغ، ارجاع و برخی موارد دیگر پس از تایید قاضی به صورت خودکار انجام می شود.

وی ادامه داد: در این مدل نقش قاضی برای هدایت فرآیند هوشمند، اعتبارسنجی خروجی الگوریتم‌ها و تصمیم‌گیری در موارد استثنایی ارتقا می‌یابد و این انتقال نه تنها جایگاه قاضی را کاهش نمی‌دهد، بلکه جایگاه او را به عنوان یک تصمیم‌گیر تحلیلی و استراتژیک بهبود می‌بخشد.

آغاز حرکت ملی به سوی اقدامات هوشمندانه

کاظمی فرد با بیان اینکه امروز مرحله جدیدی از تحول در نظام قضایی را آغاز می کنیم، گفت: حرکت پنج ساله قوه قضائیه به بلوغ مناسبی در حوزه دادرسی الکترونیکی منجر شده است. البته هنوز جای کار زیادی در این زمینه وجود دارد، اما اکنون نقطه شروع اقدامات هوشمندانه فرا رسیده است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه تصریح کرد: آنچه امروز رونمایی و ارائه می شود آغاز این مسیر است و به معنای رسیدن به نقطه بلوغ نهایی نیست. امیدواریم در سال های آینده دستاوردهای بزرگتر و شگفت انگیزتری در این زمینه حاصل شود.

اجرای آزمایشی پروژه های هوشمند در استان های منتخب

وی با اشاره به اجرای آزمایشی برخی از طرح های هوشمند در استان های منتخب کشور گفت: موضوعاتی مانند شعب الکترونیک، ارجاع هوشمند پرونده ها، معاونت هوشمند قضایی و سایر طرح های مرتبط در چند استان در حال اجرا و آزمایش است.

کاظمی فرد در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت ها و دستورات معاون اول محترم قوه قضائیه، توسعه دادرسی هوشمند با سرعت بیشتری در سراسر کشور دنبال شود و تا پایان سال بخش قابل توجهی از فرآیندهای تکراری و استاندارد در دستگاه قضایی به صورت خودکار انجام شود تا قضات زمان بیشتری را برای تصمیم گیری های ویژه قضایی داشته باشند.