میخ دیپلماسی در سنگ دشمن فرو نمی‌رود؛ حالا چه باید کرد؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، «میخ دیپلماسی با هر چکشی در سنگ سخت برخی مسائل فرو نمی رود».

تقریباً 9 سال از روزی می گذرد که شهید سپهبد قاسم سلیمانی این جمله را گفت. جمله ای که شاید برای عده ای صرفا تحلیلی از مبارزه با داعش و تروریسم در منطقه بود اما امروز با مروری بر رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی بیش از گذشته مفهوم پیدا کرده است.

فرمانده شهید نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عین حال هشدار داد که همه مسائل بر سر میز مذاکره قابل حل نیست. وی با تاکید بر اینکه اگر دیپلماسی در همه زمینه ها پاسخگو بود، امام علی(ع) و امام حسین(ع) بیش از دیگران دیپلمات بودند، تاکید کرد: اگر دیپلماسی در همه زمینه ها مسئول بود، امام علی(ع) و امام حسین(ع) بیش از دیگران دیپلمات بودند. اما در جایی که طرف دیگر منطق حذف، اشغال و نابودی است، مقاومت تنها زبان قابل فهم خواهد بود.

امروز پس از ادامه اقدامات خصمانه آمریکا حتی پس از امضای تفاهم نامه، رژیم صهیونیستی دست از تجاوزات خود برنداشته و همزمان با توافقات سیاسی و فشارهای نظامی همزمان سعی در خلع سلاح مقاومت در لبنان دارد. مرور این سخنان شهید سلیمانی هشداری برای درک واقعیت میدان است.

در چنین محیطی، بیانیه گردهمایی قابل توجه اخیر اعضای شورای خبرگان رهبری اهمیت ویژه ای پیدا می کند. سخنی که نباید در هیاهوی اخبار امروز گم شود چرا که همزمان با پیام اخیر رهبر انقلاب پس از امضای تفاهم نامه پایان جنگ روسای جمهور ایران و آمریکا، بار دیگر بر همان خطوط قرمز، همان شرایط و همان ضرورت هوشیاری در برابر بد ایمانی دشمن تاکید کرده است.

رهبر انقلاب در آن پیام اعلام کردند که «اصولاً من نظر دیگری داشتم»، اما با توجه به تعهد رئیس جمهور و اعضای شورای عالی امنیت ملی به حفظ حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت، با پذیرش تفاهم نامه موافقت کردند. وی در عین حال هشدار داد که اگر طرف آمریکایی زیاده روی کند، جمهوری اسلامی زیر بار آن نخواهد رفت و تاکید کرد: مذاکرات آینده به هیچ وجه به معنای پذیرش خواسته های دشمن نیست.

اکنون بیانیه کارشناسان این چارچوب را به وضوح یادآوری می کند. از جمله ایشان اعلام می کند که رعایت خطوط قرمز تعیین شده از سوی رهبر انقلاب یک «وظیفه شرعی» است و هیچ مسئولی حق نقض آن را ندارد. این تاکید در واقع پاسخی روشن به هرگونه برداشت سلیقه ای از روند مذاکره و اختیارات مسئولان است.

تنگه هرمز؛ هشدار مهم کارشناسان

یکی از مهم ترین فرازهای این بیانیه مربوط به تنگه هرمز است; جایی که کارشناسان با اشاره به تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی و نقض تفاهم نامه، بازگشایی کامل تنگه هرمز را در چنین شرایطی «اشتباه راهبردی» عنوان می کنند. زیرا ادامه نقض تعهداتش او را گستاخ تر می کند.

این بخش از بیانیه زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که در روزهای اخیر با وجود امضای تفاهم‌نامه، آمریکا حداقل دو بار اهدافی را در جنوب ایران و تنگه هرمز هدف قرار داده است. اگرچه این حملات با پاسخ نیروهای مسلح همراه بود، اما باز هم این سوال باقی ماند که آیا واکنش های محدود برای تغییر محاسبات دشمن کافی است؟

تجربه ای که نباید تکرار شود

کارشناسان در بند دیگری از این بیانیه با تاکید بر تجربه مضر مذاکرات گذشته از مذاکره کنندگان خواستند مراقب ترفندهای دشمن باشند.

این هشدار در حالی است که خود وزارت امور خارجه در اظهارات اخیر بارها از نقض این تفاهم نامه توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی صحبت کرده است. با این حال همچنان جریانی در فضای سیاسی کشور وجود دارد که بدون توجه به رفتار طرف مقابل، مذاکره را تنها گزینه ممکن می داند و همچنان تفکر منفعلانه «اگر مذاکره نکردیم چه کنیم؟ آن را مبنای سیاست های خود قرار داده است.

این در حالی است که رهبر انقلاب پذیرش تفاهم نامه را منوط به اجرای تعهدات طرف مقابل دانستند تا تجربه تلخ برجام تکرار نشود و در حالی که طرف مقابل از میز مذاکره به عنوان ابزاری برای فشار بیشتر استفاده می کند، همچنان به یک توافق ضعیف پایبند هستیم.

برهم زدن محاسبات دشمن؛ به معنای دور شدن از رفتار قابل پیش بینی است

شاید مهمترین کلیدواژه ای که امروز باید به آن بازگردید عبارتی است که رهبر شهید انقلاب پس از اولین تجاوز رژیم صهیونیستی در پنجم آبان 1403 بر آن تاکید کردند. اینکه «خطای محاسباتی رژیم صهیونیستی باید به هم بخورد».

خطای محاسباتی دشمن فقط در مورد قدرت نظامی ایران نیست. مهمتر برداشت او از اراده جمهوری اسلامی است. اگر دشمن به این نتیجه برسد که ایران به هر قیمتی از گسترش درگیری و ورود مجدد به جنگ اجتناب خواهد کرد، حاضر به تحمیل هزینه به او نیست و مسیر مذاکره را حتی پس از نقض توافقات ادامه خواهد داد، طبیعی است که انگیزه بیشتری برای تکرار تهاجم و استفاده از فرصت برای تجدید قوا خواهد داشت.

امروزه نشانه های این اشتباه محاسباتی را می توان در رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی مشاهده کرد. از حملات مکرر به اهدافی در جنوب ایران پس از امضای تفاهم نامه گرفته تا تداوم تجاوزات در لبنان و تلاش برای خلع سلاح حزب الله در چارچوب توافقی که بسیاری آن را به ضرر محور مقاومت می دانند. مجموعه این اقدامات این پیام را دارد که طرف مقابل همچنان به دنبال تغییر موازنه به نفع خود است و توافق را پایان درگیری نمی داند، بلکه فرصتی برای پیشبرد اهداف خود می داند.

در چنین شرایطی هشدار مجلس خبرگان رهبری در مورد واکنش به عهدشکنی ها و خطای راهبردی برخی امتیازدهی ها در کنار مطالبه رهبر انقلاب برای برهم زدن محاسبات دشمن قابل درک است. برهم زدن این محاسبات به این معنی است که دشمن هرگز نباید مطمئن شود که می تواند بدون پرداخت هزینه از طریق نقض تعهدات، ترور، حمله نظامی یا افزایش فشار، به اهداف خود دست یابد. تا زمانی که چنین تصوری در ذهن او باقی بماند، خطر تکرار تخلف باقی خواهد ماند.