به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، روزنامه گاردین در تازه ترین تحلیل خود، تنگه هرمز را نه تنها گذرگاه دریایی، بلکه مهم ترین کارت راهبردی ایران در مذاکرات با آمریکا معرفی کرده و معتقد است تهران قصد ندارد این اهرم تعیین کننده را با هیچ کشور یا سازمان بین المللی تقسیم کند.
این رسانه انگلیسی می نویسد هر متر از آبراه 39 کیلومتری هرمز اکنون به صحنه رقابت سیاسی و امنیتی تبدیل شده است. رقابتی که در آن ایران تلاش می کند ابتکار عمل را کاملاً در اختیار خود نگه دارد و اجازه ندهد سازوکارهای جدید از نقش تعیین کننده تهران بکاهد.
به گزارش گاردین، اگرچه توافق اولیه تهران و واشنگتن راه را برای مذاکرات هسته ای باز کرد، اما اجرای بخش مهمی از آن منوط به بازگشایی تنگه هرمز است. موضوعی که در دست ایران باقی مانده است. همین موضوع، هرمز را به مهمترین ابزار چانه زنی تهران در مذاکرات تبدیل کرده است.
این روزنامه با تاکید بر اینکه ایران از توافق با آمریکا حداکثر بهره را می برد، معتقد است تنها جمهوری اسلامی حق تصمیم گیری در مورد نحوه بازگشایی این آبراه را دارد. به همین دلیل با هرگونه طرحی برای مشارکت سایر بازیگران در مدیریت بحران هرمز مخالفت کرده است.
یکی از مهمترین مصادیق این اختلاف، طرح پیشنهادی ایجاد مسیر کشتیرانی در نزدیکی سواحل عمان بود. طرحی که با همکاری سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) تدوین شد تا به دلیل وجود مین در مسیر اصلی، کشتی ها از دو مسیر جایگزین عبور کنند. یکی در آب های عمان و دیگری در نزدیکی سواحل ایران.
گاردین می نویسد، اگرچه تصور می شد تهران با این پیشنهاد موافقت کرده است، اما حمله ایران به یک کشتی سنگاپوری که از مسیر جنوبی عبور می کرد، این برنامه را متوقف کرد و سازمان بین المللی دریانوردی نیز اجرای آن را رها کرد.
از نگاه این رسانه دلیل این مخالفت روشن است; اگر ایران مدیریت بحران هرمز را به دیگران بسپارد، مهم ترین اهرم خود را در برابر آمریکا از دست می دهد و مجبور است بدون این اهرم راهبردی به مذاکره ادامه دهد.
گاردین در ادامه به اظهارات وزیر امور خارجه ایران اشاره میکند که هشدار داده بود هرگونه تلاش برای ایجاد سازوکارهای جدید خارج از چارچوب مورد نظر تهران تنها باعث تاخیر بیشتر در بازگشایی هرمز و افزایش تنشها میشود.
با این حال، تحلیل گاردین نشان می دهد که رقابت فقط بین ایران و آمریکا نیست. عمان طی ماه های گذشته تلاش کرده است تا برنامه ای قانونی برای مدیریت آینده تنگه هرمز تدوین کند. طرحی که در عین رعایت قوانین بین المللی می تواند رضایت تهران را نیز جلب کند.
بر اساس این گزارش، مسقط پیشنهاد کرده است که کشورهای ساحلی به جای اخذ عوارض که طبق قوانین بین المللی ممنوع است، از طریق ارائه خدمات دریایی و دریافت هزینه خدمات ناوبری درآمد کسب کنند. راه حلی که از نظر قانونی با کنوانسیون حقوق دریاها سازگار است.
اما گاردین تاکید می کند که عمان نیز در شرایط سختی قرار دارد. اگر بدون موافقت ایران ابتکار عمل را به دست بگیرد، امکان همکاری تهران با هر برنامه بلندمدتی کاهش می یابد و در صورت عدم اقدام، خطر تشدید بحران و حتی بازگشت درگیری های نظامی افزایش می یابد.
در این زمینه دیدار معاون وزیر امور خارجه ایران با مقامات عمانی در مسقط از نگاه گاردین از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این روزنامه معتقد است این گفتگوها نشان می دهد که آینده هرمز بدون هماهنگی تهران و مسقط غیرقابل تصور است، هرچند ایران همچنان بر نقش محوری خود اصرار دارد.
گاردین در بخشی دیگر از این گزارش به تحرکات اروپا نیز اشاره کرده و می نویسد که فرانسه و انگلیس آماده تشکیل نیروی دریایی مشترک برای حفظ آزادی دریانوردی هستند، اما عمان با ارائه راه حل دیپلماتیک سعی دارد از ورود بازیگران نظامی جدید به منطقه جلوگیری کند.
نکته قابل توجه در روایت گاردین این است که برخلاف برخی تحلیل های گذشته که تنگه هرمز را تنها یک مسیر انرژی معرفی می کردند، اکنون این رسانه اذعان می کند که هرمز به مهم ترین ابزار نفوذ سیاسی ایران در مذاکرات با غرب تبدیل شده است. ابزاری که تهران قصد ندارد به راحتی آن را از دست بدهد.
در مجموع، گزارش گاردین تصویری از واقعیت را ترسیم می کند که معادلات هرمز دیگر محدود به عبور کشتی ها نیست. این آبراه اکنون به بخشی از موازنه قدرت بین ایران، آمریکا و دیگر بازیگران منطقه تبدیل شده است. جایی که هر تصمیمی در مورد بازگشایی مسیر نه تنها پیامدهای اقتصادی، بلکه اثرات مستقیم سیاسی و امنیتی در سطح منطقه ای و جهانی خواهد داشت.
منبع : به گزارش میهن تجارت
