میهن تجارت- معاملات روز دوشنبه بورس اوراق بهادار تهران با افت شاخص های بورسی همراه شد. پس از کاهش قیمت در معاملات روز یکشنبه، فشار عرضه در جریان معاملات دیروز ادامه یافت و شاخص کل بورس با رکود همراه شد. این در حالی است که پس از رشد چشمگیر شاخص های بورس در هفته های اخیر، بورس به طور طبیعی دوره اصلاح و جابجایی سهام را در بین گروه های مختلف سرمایه گذاران تجربه می کند. فرآیندی که می تواند راه را برای ادامه روند صعودی در آینده هموار کند. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در دقایق ابتدایی معاملات دیروز تا سطح 5 میلیون و 15 هزار واحد عقب نشینی کرد. اما با افزایش تقاضا و ورود گروه جدیدی از خریداران، بخشی از افت اولیه جبران شد و این بازار در نهایت در سطح 5 میلیون و 51 هزار دستگاه به کار خود پایان داد.
بر خلاف شاخص کل، شاخص متعادل 0.16 درصد رشد کرد و در محدوده یک میلیون و 319 هزار واحد قرار گرفت. در جریان معاملات دیروز بیش از 34 هزار میلیارد تومان سهام، حق تقدم و صندوق های سرمایه گذاری مشترک و حدود 93 میلیارد تومان پول واقعی نیز داد و ستد شد. همچنین در پایان معاملات 68 درصد از نمادهای بازار در محدوده مثبت و 34 درصد از نمادها در محدوده منفی معامله شدند. روند صعودی بورس در سال 1405 با رشد حدود 40 درصدی شاخص های اصلی همراه بوده است. رشدی که تحت تأثیر بهبود انتظارات، افزایش تقاضا و ورود منابع جدید به بازار شکل گرفته است.
اما تجربه بازارهای مالی نشان می دهد که ادامه روند صعودی معمولاً بدون دوره های اصلاح، تغییر مالکیت و گردش سرمایه در میان گروه های مختلف سرمایه گذاران امکان پذیر نیست. پس از یک دوره رشد قابل توجه، برخی از سرمایه گذارانی که با قیمت های پایین تری وارد بازار شده اند به دنبال شناسایی سود و کاهش ریسک پرتفوی خود هستند. از سوی دیگر، گروهی از سرمایه گذاران با افق زمانی طولانی تر، این اصلاحات را فرصتی برای ورود و افزایش سهم سهام در سبد دارایی خود می دانند. اگرچه این انتقال مالکیت می تواند در کوتاه مدت با افزایش عرضه و نوسانات همراه باشد، اما از نظر ساختاری برای سلامت بازار مهم است.
در واقع تداوم حرکت صعودی بازار مستلزم آن است که سهام از دست سرمایه گذارانی که بخش قابل توجهی از بازده مورد انتظار خود را کسب کرده اند به گروه هایی منتقل شود که ظرفیت همراهی با روندهای آتی را دارند. این فرآیند می تواند فشار فروش را در مراحل بعدی کاهش دهد و پایه های جدیدی برای شکل گیری تقاضا ایجاد کند. علاوه بر این، گردش سرمایه در بین صنایع مختلف نیز نقش مهمی در تداوم رونق بازار دارد.
بیشتر بخوانید: فرار 7 سجاف پول واقعی از بازار; بازار سهام در شوک خروج سرمایه
در شرایطی که برخی گروه ها پس از رشدهای قابل توجه با افزایش ارزش مواجه می شوند، انتقال نقدینگی به صنایع کمتر مورد توجه قرار می گیرد، می تواند موتورهای جدیدی برای حرکت شاخص ها ایجاد کند. بر این اساس اصلاحات موقت پس از یک دوره رشد سریع را نمی توان نشانه ضعف بازار دانست. این اصلاحات بخشی از روند طبیعی احیای بورس است و می تواند راه را برای آغاز موج های جدید صعودی هموار کند.
چالش زیرساختی در مسیر اعتمادسازی
همزمان با تغییرات قیمتی بازار، معاملات دیروز بار دیگر اهمیت ثبات زیرساخت معاملات را یادآور شد. اختلال کوتاه مدت در سامانه آنلاین برخی از کارگزاری ها باعث شد برخی سهامداران در ثبت سفارش خرید و فروش با مشکل مواجه شوند. اگرچه این موضوع در مدت کوتاهی حل شد، اما بار دیگر ضرورت ارتقای زیرساخت های فناوری بازار سرمایه را برجسته کرد.
بازار سهام بازاری است که سرعت تصمیمگیری در آن بسیار مهم است و حتی اختلالات کوتاهمدت میتواند تجربه معاملاتی سرمایهگذاران را تحت تأثیر قرار دهد. در دسترس نبودن ابزارهای معاملاتی ممکن است باعث از دست رفتن فرصت های خرید و فروش یا ایجاد احساس نابرابری در میان فعالان بازار شود. تجربه سال های گذشته نیز نشان داده است که اختلال در سیستم های معاملاتی مشکل جدیدی نیست. در برخی مواقع وابستگی تعداد زیادی از کارگزاران به زیرساخت های مشترک باعث شده است که مشکلی در یک بخش بر تعداد قابل توجهی از کاربران تأثیر بگذارد. در شرایطی که بازار سرمایه در مسیر بازسازی اعتماد عمومی قرار دارد، ارتقای زیرساخت های معاملاتی اهمیت دو چندان می یابد. اعتماد سرمایه گذاران نه تنها از طریق بهبود بازدهی شکل می گیرد، بلکه کیفیت تجربه روزانه آنها از دسترسی به بازار نیز نقش تعیین کننده ای در این فرآیند دارد.
از این منظر توسعه ظرفیت سامانهها، ایجاد مسیرهای جایگزین، انجام آزمونهای دورهای بحران و شفافسازی بیشتر در اعلام منشأ اغتشاشها باید به عنوان بخشی از برنامه توسعه بازار سرمایه دنبال شود. اگرچه اختلال اخیر منجر به بحران تجاری بزرگی نشد، اما بار دیگر نشان داد که زیرساخت های فناوری یکی از ارکان اصلی بلوغ بازار سرمایه است. بازاری که به دنبال جذب سرمایه جدید است به سیستم های پایدار، سریع و قابل اعتماد نیاز دارد. زیرا هزینه زیرساخت های ضعیف تنها به چند دقیقه اختلال محدود نمی شود، بلکه می تواند مهمترین دارایی بازار یعنی اعتماد سرمایه گذاران را تحت تاثیر قرار دهد.
منبع: دنیای اقتصاد
