میهن تجارت- معاملات بورس تهران روز سه شنبه با رشد شاخص های سهام به پایان رسید، جریان نقدینگی واقعی و افزایش ارزش معاملات خرد نشانه هایی از بهبود تقاضا در بازار سهام را نشان داد. در این میان یکی از موضوعات مهم این روزهای بازار سرمایه، وضعیت صندوق های اهرمی و تداوم شکل گیری حباب منفی در این ابزارهای مالی است. بررسی عملکرد صندوق های اهرمی در سال جاری نشان می دهد که عدم تناسب دامنه نوسان این صندوق ها نسبت به ظرفیت اهرمی آنها باعث افزایش شکاف بین قیمت معاملاتی و ارزش خالص دارایی ها شده است.
بازار از لنز آمار
معاملات روز سه شنبه بورس تهران با رشد شاخص های اصلی بورس همراه بود. در ابتدای معاملات افزایش تقاضا در بخش قابل توجهی از نمادهای معاملاتی باعث شد تا شاخص کل بورس تهران در دقایق ابتدایی افزایش بیش از 100 هزار واحدی را تجربه کند. اما افزایش عرضه ها در ادامه معاملات باعث شد بخشی از رشد اولیه شاخص خارج شود و شاخص بازار اصلی در نهایت با رشد 1.35 درصدی به سطح 5 میلیون و 127 هزار واحدی رسید. این در حالی است که شاخص متوازن عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل به ثبت رساند و با افزایش 1.7 درصدی در محدوده 1.341 هزار واحدی جانشین شد. رشد بیشتر شاخص همگن نشان میدهد که جریان تقاضا تنها به نمادهای بزرگ و شاخصساز محدود نشده و بخش وسیعتری از بازار مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفته است.
شاخص کل فرابورس در معاملات روز سه شنبه رشد 1.39 درصدی را تجربه کرد. یکی از نکات معاملات دیروز افزایش مشارکت سرمایه گذاران حقیقی در بورس بود. بر اساس آمار معاملات حدود 3 هزار میلیارد تومان پول توسط افراد حقیقی وارد معاملات سهام شد و ارزش معاملات خرد بازار نیز در کانال 26 هزار میلیارد تومان قرار گرفت. علاوه بر تحولات روزانه بورس، یکی از موضوعات قابل توجه در هفته های اخیر وضعیت صندوق های اهرمی و تداوم حباب منفی در این ابزارهای سرمایه گذاری است. صندوقهای اهرمی که با هدف افزایش قدرت سرمایهگذاری و ایجاد بازدهی بیشتر از صندوقهای متعارف طراحی شدهاند، در ماههای اخیر با فاصله قیمت معاملاتی از ارزش خالص دارایی (NAV) مواجه شدهاند.
بیشتر بخوانید: بورس دوباره قرمز شد; شاخص کل عقب نشینی کرد
بررسی عملکرد صندوق های اهرمی در بازار سرمایه نشان می دهد که این صندوق ها در تمامی روزهای معاملاتی سال جاری حباب منفی داشته اند. به عبارت دیگر، قیمت معامله شده واحدهای این صندوق ها کمتر از ارزش واقعی دارایی های موجود در سبد آنهاست. ماهیت صندوق های اهرمی به گونه ای است که به دلیل استفاده از مکانیزم اهرمی، می توانند در دوره های رشد بازار، افزایش ارزش بیشتری را نسبت به سهام تجربه کنند. این ویژگی باعث می شود که انتظار می رود محدوده نوسان این صندوق ها با توجه به ساختار اهرمی آنها تعیین شود. این در حالی است که در ماه های اخیر دامنه نوسان صندوق های اهرمی مثبت و منفی 4 درصد بوده در حالی که دامنه نوسان سهام مثبت و منفی 3 درصد تعیین شده است.
این تفاوت محدود بین دامنه نوسان وجوه دارای اهرم و سهام باعث شده است که قیمت این وجوه نتواند هماهنگ با تغییرات NAV حرکت کند. در شرایطی که داراییهای سبد صندوقهای اهرمی رشد یا کاهش بیشتری را تجربه میکنند، محدودیت دامنه نوسان مانع از تعدیل سریع قیمت واحدهای این صندوقها میشود و در نتیجه فاصله بین قیمت بازار و ارزش واقعی داراییها افزایش مییابد. تحلیل داده های معاملات نشان می دهد که میانگین حباب منفی 9 صندوق اهرمی فعال در بازار سرمایه در سال جاری حدود 6 درصد بوده است. این در حالی است که میانگین حباب منفی این صندوق ها در سال گذشته 5.5 درصد ثبت شده بود. ادامه این روند نشان می دهد که موضوع حباب منفی وجوه اهرمی موضوعی موقتی نیست و به ساختار معاملاتی این ابزارها مربوط می شود.
ضرورت بازنگری در محدوده نوسان ابزارهای جدید
صندوق های اهرمی با هدف افزایش تنوع ابزارهای سرمایه گذاری و پاسخگویی به نیازهای سرمایه گذاران با درجات مختلف تحمل ریسک ایجاد شده اند. با این حال، عملکرد مناسب این ابزارها مستلزم آن است که مکانیسم معاملاتی آنها با توجه به ویژگی های ساختاری آنها طراحی شود. کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که دامنه نوسان صندوق های اهرمی نزدیک به محدوده نوسان سهام است و عملا مزیت اهرمی این صندوق ها را محدود کرده و باعث شده است که قیمت بازار نتواند به سرعت با ارزش واقعی دارایی های صندوق تطبیق یابد.
منبع: دنیای اقتصاد
