مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی اعلام کرد: بررسیهای انجامشده نشان میدهد که در طول جنگ ۴۰ روزه علیه ایران، حداقل ۱۳ نوع جنایت جنگی در چارچوب حقوق بینالملل بشردوستانه قابل شناسایی است.
جنگ 40 روزه علیه ایران با حداقل 13 نوع «جنایت جنگی» بر اساس سه اصل مرتبط با حقوق بین الملل بشردوستانه همراه بود. بر اساس گزارش منتشر شده از سوی مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی، تعدادی از تاسیسات شهری با کاربری دوگانه آسیب دیده اند و بازگشت برخی از آنها به شرایط عادی ممکن است حداقل 10 سال طول بکشد.
به گزارش دنیای اقتصاد، اصول حقوق بین الملل بشردوستانه بارها در جنگ اسفند علیه ایران نقض شد. مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی ایران به بررسی «عواقب جنگ 40 روزه بر نظام شهری ایران» پرداخت و در گزارشی 69 سند جنایات جنگی علیه کشور را ارائه کرد. در این گزارش که خلاصه ای از آن در ذیل آمده است، تاکید شده است که سه اصل بین المللی در قواعد جنگ یعنی «تفکیک، تناسب و احتیاط» در حمله به اهداف نظامی ایران رعایت نشده است، با وجود این، از آنجایی که بسیاری از مفاهیم حقوق بشر قابل تفسیر است، بسیاری از این جنایات توسط عاملان آن توجیه می شود.
اصول حقوق بینالملل بشردوستانه قوانینی را برای جنگها برای دفاع از حقوق افرادی که در جنگ شرکت نمیکنند، از جمله غیرنظامیان، وضع کرده است. طرفین درگیر موظفند در تمامی عملیات نظامی نهایت احتیاط را به خرج دهند تا از خسارات وارده به غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی جلوگیری و به حداقل برسد. این قوانین بر اساس کنوانسیون ژنو تهیه شده است. اصول حقوق بشر روش ها و ابزار جنگ را با 3 اصل اساسی شامل اصل تفکیک، اصل تناسب و اصل احتیاط محدود می کند. کنوانسیون ژنو به عنوان مهمترین ماده حقوق بین الملل بشردوستانه، با تأکید بر اصل جدایی به عنوان یکی از مبانی اساسی حقوق بشردوستانه، طرفین درگیری را موظف می کند که همواره بین سربازان و غیرنظامیان تمایز قائل شوند. بر اساس ماده 17 کنوانسیون چهارم ژنو، حملات مستقیم علیه غیرنظامیان و مناطق مسکونی جنایات جنگی محسوب می شود. بر اساس اصل تناسب، حتی اگر بتوان یک هدف نظامی را شناسایی کرد، اگر تلفات غیرنظامی، آسیب به اموال غیرنظامی یا تخریب مناطق مسکونی در مقایسه با مزیت خاص نظامی بیش از حد باشد، نقض حقوق بشردوستانه تلقی می شود.
بر اساس اصل احتیاط، طرف های درگیر در جنگ موظفند در تمامی عملیات نظامی نهایت احتیاط را به خرج دهند تا از آسیب به غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی جلوگیری کرده و آن را به حداقل برسانند. علاوه بر اصول کلی، اشیاء و نهادهای خاص نیز از حمایت مضاعف برخوردارند. در اساسنامه رم مصوب 1998 آمده است که نقض عمده اصول از جمله حمله به غیرنظامیان، مناطق مسکونی، مدارس، میراث فرهنگی، محیط زیست و غیره در منازعات بین المللی و غیر بین المللی، جنایات جنگی تلقی می شود و دادگاه کیفری بین المللی می تواند عاملان آن را محاکمه کند. اساسنامه رم اصل جبران خسارات وارده به غیرنظامیان و اموال آنها را به رسمیت می شناسد. این امر می تواند از طریق مکانیسم های ملی، بین المللی یا ایجاد صندوق های جبران خسارت محقق شود.
