علی بیت اللهی از اعضای هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اظهار کرد: برداشت بی وقفه آب های زیرزمینی در ایران عامل اصلی توسعه فرونشست زمین در این سرزمین است.
به گزارش ایسنا، وی با بیان اینکه معمولاً چاه های عمیق قابلیت برداشت بیشتر آب را دارند، ادامه داد: برخی از این چاه ها در سازندهای سخت حفر می شوند و آب های سازند روان را در مسیر درزها و شکاف های عمیق استخراج می کنند و گروهی دیگر در آبرفت های ضخیم حفر می شوند و آب موجود در افق های بسیار عمیق تر را به سطح زمین منتقل می کنند.
بیت اللهی با بیان اینکه تمایل به برداشت آب از لایه های زیر 300 متر در سال های اخیر افزایش یافته است، خاطرنشان کرد: در مجموع هزار و 450 حلقه چاه با عمق بیش از 300 متر در کشور وجود دارد. استان فارس با 918 حلقه چاه عمیق تر از 300 متر و دبی تجمعی سالانه حدود 177 میلیون متر مکعب آب بیشترین تعداد چاه در کشور را دارد.
* چاه هایی با عمق بیش از 300 متر در ایران
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خاطرنشان کرد: بعد از فارس، استان گلستان با 185 حلقه چاه و برداشت سالانه حدود 32 میلیون مترمکعب، استان کرمان با 113 حلقه چاه و آبدهی سالانه حدود 34 میلیون مترمکعب، استان آذربایجان شرقی با 75 حلقه چاه و حدود 29 میلیون متر مکعب برداشت چاه، استان آذربایجان شرقی با 75 حلقه چاه و 6 میلیون متر مکعب برداشت سالانه. چاه هایی با عمق بیش از 300 متر و آبدهی سالانه حدود 11 میلیون متر مکعب آب. به خود اختصاص داده اند.
وی تاکید کرد: توسعه چاه های بسیار عمیق و برداشت گسترده از سفره های زیرزمینی فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده و نقش مهمی در تشدید فرونشست زمین در بسیاری از دشت های کشور دارد.
بیت اللهی با تاکید بر اینکه میزان برداشت آب از سفره های زیرزمینی بیش از تعداد و یا حتی عمق چاه ها در بروز و گسترش فرونشست زمین مهم است، یادآور شد: بدون شک بیش از تعداد و عمق چاه ها، حجم سالانه آب استحصالی از چاه های آب نقش تعیین کننده ای در توسعه زیره های اراضی ایران داشته است.
* چاه های آب با دبی سالانه بیش از یک میلیون متر مکعب در سال و منطبق بر توزیع آنها با مناطق فرونشست زمین.
وی افزود: بررسی نقشه چاه های آب با دبی سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب نشان می دهد که این چاه ها نقش اساسی در تبیین توسعه فرونشست زمین در جنوب و جنوب غرب تهران، جنوب کرج و جنوب قزوین دارند.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه داد: پراکندگی گسترده این چاه های سرریز با مناطق فرونشست زمین سازگاری قابل توجهی دارد و این موضوع به ویژه در استان های خراسان رضوی، کرمان، فارس، اصفهان و همدان به وضوح مشاهده می شود.
وی خاطرنشان کرد: تطبیق مکان چاه هایی که سالانه بیش از یک میلیون مترمکعب آب جمع آوری می کنند با مناطق فرونشست که بر اساس مطالعات انجام شده توسط حق شناس و معتق از دانشگاه هانوفر تهیه شده است، بیانگر رابطه مستقیم بین میزان برداشت آب زیرزمینی و گسترش فرونشست زمین در کشور است.
