به گزارش ایسنا، دیپلمات سابق آمریکایی و عضو تیم مذاکره کننده این کشور در توافق برجام، الن ایر در گفت وگویی درباره جنگ آمریکا علیه ایران گفت: به نظر من این جنگ علاوه بر اینکه یک اشتباه بزرگ راهبردی بود، غیرقانونی و غیراخلاقی هم بود. همه می گویند که از نظر استراتژیک چقدر اشتباه است، اما این جنگ قوانین بین المللی را بیش از هر زمان دیگری از بین برده است.
وی افزود: کسانی که اکنون به دلیل تسلط بر تنگه هرمز از نقض قوانین بین المللی توسط ایران انتقاد می کنند باید بدانند که موضوع از مدت ها قبل گذشته است، این جنگ فکر احمقانه ای بود و خوشبختانه دولت آمریکا پس از مدتی متوجه شد که باید جلوی آسیب های خود را بگیرد زیرا ادامه بسته شدن این تنگه تبعات سیاسی نامطلوبی برای آن داشت.
آیر سیاست خارجی دولت ترامپ را “ترکیبی سمی از بی کفایتی و بی تفاوتی” توصیف کرد و گفت که آثار این رویکرد اکنون آشکار است.
وی افزود: به نظر من این دولت به اشتباه خود پی برده و اکنون در تلاش است تا هر چه سریعتر از این وضعیت خارج شود. اما ایرانی ها در روند مذاکرات بسیار توانمند هستند و نگرانی من این است که حتی اگر بحران متوقف شود و احتمال بازگشایی تنگه هرمز وجود داشته باشد، آمریکا یا از تخصص باقی مانده خود در مذاکرات استفاده نکند یا تمایلی به استفاده از آن نداشته باشد.
آیر ادامه داد: ما یک سیستم پیچیده را نابود کرده ایم و نمی توان آن را مانند قبل از 28 فوریه بازسازی کرد.
وی درباره برجام نیز گفت: برجام نشان داد که آمریکا و ایران می توانند با مذاکره به راه حلی برسند که مورد قبول هر دو طرف باشد، ما باید خیلی زودتر وارد این مسیر می شدیم؛ ترجیحاً قبل از اینکه ایران به فناوری غنی سازی دست پیدا کند، اما این کار را نکردیم.
ایر تاکید کرد: خروج ترامپ از برجام یک مسئله را برای ایران ثابت کرد؛ اینکه نمیتوان به آمریکا اعتماد کرد، زیرا حتی اگر به توافقی که از طریق مذاکره پایبند بودید، آمریکا ممکن است از برجام خارج شود و این اقدام، مذاکرات آینده با ایران را بسیار دشوارتر کرد.
این دیپلمات سابق آمریکایی در پاسخ به سوالی درباره شرایط دستیابی به توافق پایدار گفت: شرط اول تعهد واقعی به روند مذاکرات است. این تنها به کیفیت تلاش بستگی ندارد، بلکه به زمان زیادی نیز نیاز دارد. در مذاکرات باید ساعت ها حضور داشته باشد و مستقیم یا غیرمستقیم صحبت کند. البته مذاکره مستقیم بهتر است.»
وی افزود: مذاکرات منتهی به برجام از سال 2010 تا 2015 پنج سال به طول انجامید و سه سال اول عملاً اتلاف وقت بود زیرا زمان کافی برای گفت وگو صرف نمی شد، حتی زمانی که دو طرف تصمیم گرفتند به توافق برسند، نزدیک به دو سال طول کشید.
ایر ادامه داد: همچنین نیاز به افرادی وجود دارد که سازوکار دولت را به خوبی بشناسند و بدانند چگونه از ظرفیت های بوروکراسی استفاده کنند، نه کسانی که آن را رها می کنند. افرادی مانند راب، وندی شرمن و بیل برنز این تجربه را داشتند. تمام وقتش را صرف مذاکره کرده است.”
وی گفت: ممکن است اکنون برای دستیابی به توافق خیلی دیر باشد و شرایط آنقدر آسیب ببیند که دیگر امکان توافق وجود نداشته باشد، اما همچنان باید با حسن نیت تلاش کرد.
آیر درباره محتوای توافق احتمالی نیز اظهار داشت: در بهترین حالت توافقی مشابه توافق دوران اوباما حاصل میشود؛ در ازای منافع اقتصادی، ایران محدودیتهایی را برای برنامه هستهای خود میپذیرد، غنیسازی را تعلیق میکند، مواد هستهای را رقیق میکند یا به کشور ثالث منتقل میکند.
