یورونیوز: رهبر یک کشور با یک کلت و شش گلوله جنگی چه می کند؟ این دقیقاً چالش امنیتی بی سابقه ای بود که رهبران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، پس از پایان نشست اخیر خود در آنکارا با آن مواجه شدند.
ماجرا از آنجا شروع شد که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به هر یک از سران کشورهای عضو یک هفت تیر شخصی به همراه مهمات جنگی داد.
اقدامی که نه تنها هیئت های دیپلماتیک را به شدت متعجب کرد، بلکه باعث بروز مشکلات جدی حقوقی، لجستیکی و پروتکلی برای تیم های امنیتی و پرواز آنها شد.
غافلگیری در آسمان و صحنه های امنیتی “دیوانه”.
کایر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، اولین کسی بود که روز چهارشنبه در راه بازگشت از نشست دو روزه در آنکارا، این هدیه غیرمعمول را فاش کرد.
وی اعلام کرد که وی و سایر رهبران حاضر در اجلاس هرکدام یک هفت تیر دریافت کردند که نام آنها به طور ویژه روی بدنه آن حک شده بود.
در کنار این اسلحه که داخل جعبه چوبی قرمز رنگ با آستر مشکی قرار داشت، 6 گلوله مهمات و یک یادداشت رسمی وجود داشت که این سلاح ها را از مقررات کنترل صادرات ترکیه مستثنی می کرد.
به گفته مقامات چندین کشور ناتو، این هدیه دست کم “غافلگیرکننده” بود و صحنه های “دیوانه آمیز” و سردرگمی تیم های امنیتی هیئت ها را به همراه داشت.
از فرودگاه نظامی تا موزه؛ واکنش رهبران اتحادیه اروپا
برخی از رهبران تا ساعاتی پس از دریافت هدیه از ماهیت دقیق محتویات جعبه بی اطلاع بودند. به گزارش رسانه های بلژیکی، بارت دی وور، نخست وزیر این کشور تنها پس از فرود هواپیمای خود در فرودگاه نظامی “ملزبروک” متوجه وجود یک سلاح گرم کاملا آماده برای استفاده در چمدان خود شد.
یک مقام بلژیکی در این باره به خبرگزاری فرانسه گفت: نخست وزیر از دیدن این سلاح شگفت زده شد و بلافاصله آن را به پلیس فرودگاه تحویل داد تا در صندوق امانات نگهداری شود و طبق پروتکل های استاندارد حمل سلاح مراحل قانونی را طی کند.
تیم امنیتی نخست وزیر بلژیک همچنین مسئولیت سنگین مدیریت هفت تیرهای اهدایی به مقامات اتحادیه اروپا مستقر در بروکسل، یعنی اورسولا ون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا را بر عهده داشت.
این دو مقام اروپایی روز چهارشنبه در ضیافت شام کاری در کاخ ریاست جمهوری ترکیه با اردوغان درباره موضوعاتی مانند روابط دوجانبه، دفاع، مهاجرت و تجارت گفتگو کردند.
اولاف گیل، معاون سخنگوی کمیسیون اروپا در پاسخ به سوال اختصاصی یورونیوز تایید کرد که خانم ون در لاین ضمن تشکر از آقای اردوغان بابت این هدیه، قصد دارد این سلاح را پس از “غیرفعال سازی فنی” و اطمینان از عدم شلیک به موزه نظامی در بروکسل اهدا کند.
همچنین یکی از مقامات شورای اروپا اعلام کرد که هفت تیر آقای کاستا پس از طی مراحل قانونی واردات به بلژیک و غیرفعال سازی، طبق الزامات امنیتی دبیرخانه شورا در مکانی امن نگهداری می شود.
احتیاط در لهستان؛ زنده کردن خاطره انفجار در مقر پلیس
هفت تیر اهدایی به کارول نوروتسکی، رئیس جمهور لهستان، سرانجام به سلامت به مقصد رسید. اما این انتقال با اتخاذ تدابیر احتیاطی شدید همراه بود، زیرا خاطره یک حادثه تلخ مشابه هنوز در ذهن مقامات ورشو زنده است.
در دسامبر 2022، رئیس پلیس لهستان یک نارنجک انداز ضد تانک را که به عنوان هدیه رسمی از مقامات اوکراینی دریافت کرده بود، به کشور بازگرداند.
این اسلحه به طور تصادفی در دفتر کار وی منفجر شد و در حین مجروح شدن وی خسارت زیادی به ساختمان ستاد پلیس در ورشو وارد کرد.
یکی از دستیاران رئیس جمهور لهستان با یادآوری این حادثه به یک ایستگاه رادیویی محلی گفت: “این بار مطمئن باشید که هیچ کس قصد شلیک یا آزمایش این تفنگ را ندارد.”
مشکل با قوانین سلاح؛ یخ زدن هفت تیر در آنکارا
حمل سلاح گرم فعال و رزمی در پروازهای بین المللی تابع قوانین بسیار سختگیرانه ای است. به همین دلیل، Keir Starmer اسلحه خود را در ترکیه رها کرد تا غیرفعال شود. زیرا آوردن سلاح گرم فعال به بریتانیا غیرقانونی است.
اسلحه های متعلق به فردریش مرتس، صدراعظم آلمان و راب یتن، نخست وزیر هلند نیز به دلایل قانونی مشابه در حال حاضر در پایتخت ترکیه باقی مانده است.
از سوی دیگر مقامات کانادایی اعلام کردند که مارک کارنی، نخست وزیر کانادا، هفت تیر را با خود به کشور برده اما گلوله های آن را در ترکیه رها کرده است. موضوعی که دلیلی برای آن ذکر نشد.
تیم اولاف کریسترسون، نخست وزیر سوئد نیز تاکید کرد که انتقال تسلیحات به استکهلم باید کاملاً مطابق با تمام مراحل قانونی پیچیده انجام شود.
معمای حل نشده؛ فلسفه این هدیه چه بود؟
فراتر از چالش های لجستیکی و مشکلات حقوقی، این هدیه بسیاری از هیئت ها را در نشست ناتو سردرگم کرد. این نشست در برهه ای بسیار حساس و با محوریت بحران های کلیدی مانند جنگ اوکراین، تحولات ایران و آینده روابط با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برگزار شد.
حال سوالی که بارها در محافل دیپلماتیک تکرار می شود این است که دلیل میهن تجارت چنین هدیه غیرعادی در این شرایط حساس چه بوده است؟
اگرچه تبادل هدایا بین سران کشورها در دیدارهای رسمی بسیار رایج است، اما این هدایا به ندرت نیاز به چنین اقدامات امنیتی و احتیاطی خاصی دارند.
نهاد ریاست جمهوری ترکیه تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ پاسخی به سوالات خبرگزاری ها در خصوص انگیزه و فلسفه اهدای این هفت تیر نداده است.
