دولت در فناوری‌های نوظهور نقش هدایتگر را بر عهده گرفته است

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت و به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، حسین افشین در حاشیه نشست اتاق فکر با مدیران عامل صندوق های پژوهش و فناوری، به تشریح رویکرد جدید دولت چهاردهم در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان پرداخت و اظهار داشت: در دو سال اول دولت سعی بر این بود که مسیر دانش پژوهی و دانش بنیان آینده کشور را تنظیم کنیم. بررسی ادبیات جهانی در مورد فناوری های جدید

وی با اشاره به تغییر رویکرد سیاست گذاری در این حوزه گفت: در دو دهه گذشته تمرکز اصلی بر تبدیل ایده ها به شرکت های دانش بنیان بود اما امروز سوال اصلی دنیا این است که این شرکت ها تا چه اندازه توانسته اند اکوسیستم را توسعه دهند و تاثیر اقتصادی داشته باشند. همچنین باید بررسی شود که چه تعداد از شرکت های دانش بنیان توانسته اند در حوزه اقتصاد به شرکت های فناورانه و قدرت آفرین تبدیل شوند و تا چه اندازه فاصله کشور با دنیا در فناوری های نوظهور مانند هوش مصنوعی، کوانتومی، امنیت سایبری، میکروالکترونیک، علوم شناختی و بیوتکنولوژی کاهش یافته است.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور افزود: با وجود اینکه در افزایش تعداد شرکت های دانش بنیان، استارت آپ ها و شتاب دهنده ها عملکرد خوبی داشته ایم، اما در تجاری سازی فناوری های نوظهور موفق نبوده ایم. زیرا سیاست ها به گونه ای نبوده که این حوزه ها را به سمت رشد سوق دهد. از آنجایی که اکوسیستم بر اساس بازار مدیریت می شود و صنعت و بازار کشور فناوری محور نبوده است، رشد فناوری به شکل مطلوب محقق نشده است.

افشین ادامه داد: از ابتدای دولت تصمیم گرفتیم در حوزه فناوری های نوظهور نقش پیشرو را بر عهده بگیریم و با طراحی سازوکارها زمینه شکل گیری شبکه های موثر را فراهم کنیم. در توسعه اکوسیستم، توانایی هر قسمت به تنهایی مهم نیست، بلکه میزان ارتباط بین اجزای اکوسیستم تعیین کننده است. تیمی با توانایی کمتر اما هماهنگی بیشتر ممکن است بهتر از مجموعه ای از افراد توانمند اما بدون ارتباط موثر عمل کند.

وی تصریح کرد: در این چارچوب به دنبال تقویت ارتباط بین صندوق ها، نخبگان، شرکت های دانش بنیان، صنایع کوچک و بزرگ و فناوری های نوظهور هستیم و از گروه هایی که بتوانند دانشگاه ها، پارک های علم و فناوری، شتاب دهنده ها، مراکز نوآوری، صنایع و صندوق ها را به هم متصل کنند، حمایت بیشتری می شود.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور مهمترین تغییر رویکرد دولت را تمرکز بر ارتباط بین اجزای اکوسیستم دانست و گفت: پیش از این مولفه های مختلف اکوسیستم شکل می گرفت اما هر کدام جداگانه عمل می کردند و ارتباط مناسبی بین آنها وجود نداشت. هدف ما این است که این مولفه ها با هم جمع شوند و یکدیگر را تقویت کنند تا بتوانیم دانش و ایده را به ثروت و همچنین قدرت و اقتدار تکنولوژیک تبدیل کنیم.

افشین با تاکید بر توجه ویژه به فناوری های نوظهور گفت: دولت پیشرو در تلاش است با تشکیل حوزه ها و خوشه های صنعتی، پارک های علم و فناوری و صندوق ها از ظرفیت شرکت های دانش بنیان برای حل چالش های ملی و توسعه فناوری های نوظهور استفاده کند.

وی با بیان اینکه این تغییر رویکرد از ابتدای دولت آغاز شده است، گفت: اکنون و همزمان با دو سال دولت این سیاست ها را رسما اعلام می کنیم و امیدواریم آثار آن در توسعه فناوری، رفع مشکلات کشور و تحقق اقتصاد دانش بنیان واقعی به زودی نمایان شود.

معاون علمی رئیس جمهور خاطرنشان کرد: هدف دولت افزایش تعداد شرکت های دانش بنیان نیست، بلکه ارتقای کیفی این شرکت ها و پیوند دادن راه حل های ماموریت محور آنها با چالش های کشور و توسعه فناوری برای رسیدن به یک انسجام در اکوسیستم دانش بنیان از وضعیت پراکنده کنونی است.

افشین ابزارهای مالی را یکی از مهمترین ابزارهای تحقق این رویکرد دانست و گفت: هدف ما تبدیل صندوق نوآوری و شکوفایی از یک نهاد صرفاً مالی به معمار سرمایه در اکوسیستم دانش بنیان است. به گونه ای که علاوه بر ارائه تسهیلات، تضمین و سایر حمایت های مالی، در شکل گیری زنجیره ارتباطی و حاکمیت سرمایه نیز نقش آفرینی می کند. صندوق های تحقیقات و فناوری نیز به عنوان نمایندگان دولت در ایجاد این ارتباط نقش خواهند داشت.

وی ادامه داد: در این راستا دولت در حال طراحی سامانه حل مشکل است.

به عنوان مثال در تفاهم نامه منعقده با سازمان بهینه سازی از شرکت های دانش بنیان که با فناوری می توانند مصرف انرژی را کاهش دهند، حمایت شده است. در واقع دولت بازار و مشکل را تعریف می کند و شرکت های دانش بنیان با ارائه راهکارهای فناورانه وارد این عرصه می شوند.

معاون علمی رئیس جمهور تاکید کرد: دولت در این روند دخالتی نمی کند و فناوری یا راهکار خاصی را تحمیل نمی کند، بلکه تنها حوزه فعالیت را مشخص می کند تا شرکت هایی که ایده و توانایی طراحی نمونه اولیه و اجرای پایلوت را دارند، بتوانند از حمایت معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی بهره مند شوند.

افشین با اشاره به تخصیص منابع گفت: بخشی از منابع مانند گذشته در اختیار اکوسیستم آزاد قرار می گیرد تا شرکت هایی که بازار خود را پیدا کرده اند از حمایت برخوردار شوند اما بخشی دیگر به حوزه های اقتدار، فناوری های نوظهور و حل چالش های ملی اختصاص می یابد. در گذشته تقریباً تمام منابع در اختیار اکوسیستم باز قرار می گرفت، اما به دلیل ارتباط ضعیف صنعت با شرکت های دانش بنیان و حل نشدن مشکلات این شرکت ها، این سیاست اصلاح شد.

وی با اشاره به بررسی های انجام شده در ابتدای دولت گفت: چهار خلاء اصلی در این حوزه شناسایی شد؛ اول اینکه علم به روشی پایدار به ثروت تبدیل نشده است. دوم اینکه فناوری نتوانسته به شکلی پایدار وارد صنعت شود. سوم اینکه فناوری نتوانسته بهره وری را افزایش دهد در حالی که بهره وری یکی از شاخص های مهم رشد اقتصادی است. شکاف چهارم عدم تجاری سازی در فناوری های نوظهور بود.

معاون علمی رئیس جمهور افزود: در حوزه هوش مصنوعی رتبه علمی ایران حدود 12 تا 14 است اما رتبه کاربردی کشور در سال گذشته حدود 93 بود و اکنون به حدود 72 تا 73 رسیده است. این شکاف نه به دلیل ضعف علمی، بلکه به دلیل نبود بازار، خریدار و توسعه کاربرد فناوری است. معتقدیم با تحریک بازار و ورود دستگاه های اجرایی، رتبه کاربردی نیز به رتبه علمی کشور نزدیک می شود.

افشین ادامه داد: در این راستا پروژه «دستیار هوشمند دولت» تعریف شد تا وزارتخانه ها با ایجاد بازار زمینه فعالیت شرکت های دانش بنیان و دانشگاه ها را فراهم کنند. هدف اصلی این طرح تنها تولید دستیار هوشمند نبود، بلکه ایجاد ارتباط بین دستگاه های اجرایی و شرکت های دانش بنیان بود.

وی گفت: این ارتباط تا حد زیادی برقرار شده و در آینده سهم هر دستگاه اجرایی مشخص خواهد شد. حتی برخی از وزارتخانه ها اعلام کرده اند که می خواهند شرکت های دانش بنیان فعال در حوزه هوش مصنوعی را به مجموعه خود متصل کنند که این امر نشان از تحقق سیاست هادی دولت دارد.

معاون علمی در پایان تاکید کرد: طی دو سال گذشته تلاش کردیم این سیاست ها را در معاونت علمی اجرایی کنیم و اکنون پس از گذشت دو سال زمان اعلام رسمی این رویکرد فرا رسیده است تا تمامی بازیگران اکوسیستم به مسیر جدید توسعه فناوری و اقتصاد دانش بنیان بپیوندند.