افسانا خسروی در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت درباره آینده جنگ ایران و آمریکا گفت: پیش بینی آینده جنگ ایران و آمریکا و بررسی سناریوهای احتمالی موضوعی بسیار پیچیده و چند بعدی است و تنها با تکیه بر یک عامل نمی توان درباره آن قضاوت کرد. برای تحلیل روندهای پیش رو، باید مجموعه ای از متغیرهای سیاسی، نظامی و بین المللی را همزمان در نظر گرفت.
وی افزود: اگر روابط ایران و آمریکا را از منظر تئوری رئالیسم تهاجمی بررسی کنیم، یکی از اصول اساسی این نظریه این است که قدرتهای بزرگ با هدف افزایش قدرت جنگها را آغاز میکنند و با ایجاد بازدارندگی تلاش میکنند بقای خود را تضمین کنند. در این چارچوب، جنگ زمانی برای یک قدرت معنا پیدا می کند که بتواند موقعیت و قدرت خود را در نظام بین الملل ارتقا دهد.
آیا حمله هسته ای وجود دارد؟
این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به احتمال استفاده از سلاح هسته ای گفت: با توجه به تجربه تاریخی پس از سال 45 و هزینه های بسیار سنگین سیاسی و بین المللی استفاده از سلاح هسته ای، بعید به نظر می رسد کشوری به سمت استفاده از چنین سلاحی حرکت کند. هزینه های بین المللی این اقدام به اندازه ای زیاد است که احتمال وقوع آن را کاهش می دهد.
وی ادامه داد: سناریوی محتمل تر، انجام حملات گسترده به زیرساخت های نظامی و احتمال آسیب دیدن برخی تاسیسات هسته ای است. همچنین ممکن است جنگ به سمت نبرد فرسایشی به ویژه در مناطق جنوبی کشور پیش رود. جنگی که در آن فشارها و تحریم های اقتصادی نیز تشدید خواهد شد و طبیعتا ادامه چنین شرایطی در دراز مدت دشوار خواهد بود.
بسیاری از جنگ ها با مذاکرات شکست خورده آغاز می شود و با مذاکرات موفقیت آمیز پایان می یابد
خسروی تصریح کرد: تجربه تاریخی نشان می دهد که در نهایت همه جنگ ها با مذاکره به پایان می رسد. هم در جنگهای جهانی و هم در دیگر جنگهای مهم تاریخ، پایان درگیریها با انعقاد قرارداد یا تفاهمنامه همراه بوده است. در واقع بسیاری از جنگ ها با مذاکرات شکست خورده آغاز می شود و با مذاکرات موفقیت آمیز به پایان می رسد.
وی خاطرنشان کرد: در کوتاه مدت شاهد تداوم حملات متقابل به اهداف نظامی و زیرساختی خواهیم بود و در کنار آن تلاش کشورهای ثالث برای کاهش تنش نیز ادامه خواهد داشت. با این حال، تاکنون این تلاش ها به نتایج قابل توجهی نرسیده است.
این کارشناس روابط بین الملل درباره پیامدهای جنگ 40 روزه ایران و آمریکا گفت: جنگی که از آن به عنوان جنگ دوم رمضان یا جنگ تحمیلی سوم یاد می شود، این تصور را در افکار عمومی دنیا ایجاد کرد که آمریکا بازنده این جنگ است، زیرا نتوانست به اهداف سیاسی مورد نظر خود دست یابد.
وی افزود: اهداف سیاسی آمریکا شامل اجبار ایران به کنار گذاشتن نیروهای نیابتی، محدود کردن یا توقف استفاده از موشکهای بالستیک دوربرد و جلوگیری از غنیسازی بیشتر بود، اما هیچ یک از این اهداف محقق نشد و در نتیجه آمریکا نتوانست به دستاورد سیاسی مورد انتظار خود دست یابد.
خسروی ادامه داد: این موضوع باعث نارضایتی گسترده جمهوری خواهان آمریکایی و حامیان رژیم صهیونیستی شد و در عرصه بین المللی نیز اعتبار دولت ترامپ خدشه دار شد. به همین دلیل آمریکا پس از توافق موقت و شکننده سعی کرد تاکتیک های جنگی خود را تغییر دهد.
وی با بیان اینکه استفاده از بمب هسته ای را سناریویی بعید می داند، گفت: با این حال، فشار افکار عمومی و فشار نظامی ممکن است آمریکا را به اقدامات نظامی محدودی برای دستیابی به اهداف خود از جمله تلاش برای دسترسی به تاسیسات هسته ای سوق دهد. اما تحقق چنین سناریویی از نظر نظامی و استراتژیک با پیچیدگی های فراوانی همراه خواهد بود.
هزینه های این جنگ برای آمریکا بیشتر از دستاوردهای آن بود
خسروی تاکید کرد: آنچه مهم است این است که آمریکا با این جنگ نتوانست منافع سیاسی مورد نظر خود را تامین کند. تعادل بین هزینه ها و منافع برای واشنگتن برقرار نشد و هزینه های سیاسی این جنگ بسیار بیشتر از دستاوردهای آن بود.
وی افزود: این موضوع باعث شده تا هرگونه توافق احتمالی آینده با موضوع بی اعتمادی جدی مواجه شود و چشم انداز مذاکرات را دشوارتر کند.
آمریکا با استفاده از دو گزینه، زمینه را برای آغاز دور دوم مذاکرات آماده می کند
این کارشناس مسائل بین الملل در پایان گفت: اگرچه حاضر به پذیرش این سناریو نیستم، اما شواهد نشان می دهد که این احتمال وجود دارد که آمریکا با فرسایش جنگ و حتی اقدامات محدودی مانند تلاش برای ورود به جزایر سه گانه یا جزیره خارک، زمینه را برای آغاز دور دوم مذاکرات فراهم کند. این سناریو محتمل تر از استفاده از سلاح های هسته ای یا تهدیدهای رسانه ای اخیر دونالد ترامپ به نظر می رسد.
خسروی در ادامه تصریح کرد: یکی از موضوعات مهمی که باید در تحلیل تحولات اخیر مورد توجه قرار گیرد، موضوع تنگه هرمز است. به نظر می رسد ایران با وارد کردن سایر بازیگران منطقه ای و بین المللی در معادلات این گذرگاه راهبردی، بخشی از توان بازدارندگی خود را در این حوزه تضعیف کرده است.
وی افزود: تنگه هرمز یک آبراه بین المللی و استراتژیک است که منافع بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس و سایر بازیگران جهانی به آن وابسته است. وقتی این منافع تحت تاثیر قرار می گیرد، ناگزیر کشورهای دیگر وارد معادله می شوند و این موضوع می تواند بخشی از مزیت بازدارندگی ایران را کاهش دهد.
این کارشناس مسائل بین الملل ادامه داد: در شرایط فعلی به دلیل شکل گیری نوعی محاصره اقتصادی و روند اقدامات متقابل، شاهد افزایش هزینه ها و کاهش سود در سیاست بین الملل هستیم. در این میان هزینه های ایران افزایش یافته و از سوی دیگر آمریکا نیز حضور و ورود خود به تنگه هرمز را به وضعیتی رسانده است که دیگر امکان اجتناب از آن وجود ندارد.
بازگشت به شرایط قبل از جنگ را نیز می توان دستاوردی برای آمریکا دانست
وی تصریح کرد: پیش از این ورود مستقیم آمریکا به این منطقه حساس تا حدودی تابو محسوب می شد، اما پس از بسته شدن تنگه هرمز و استفاده گسترده از این ابزار، شرایط به گونه ای تغییر کرده است که حتی بازگشت به شرایط قبل از جنگ را می توان یک دستاورد دانست.
خسروی با بیان اینکه دامنه بحران نسبت به گذشته گسترده تر شده است، گفت: قبل از جنگ، محور اصلی اختلافات بحث غنی سازی اورانیوم بود، اما اکنون موضوعاتی مانند جزایر سه گانه، مدیریت و کنترل تنگه هرمز و موارد امنیتی دیگر نیز به این بحران اضافه شده است و این موضوع بر پیچیدگی اوضاع افزوده است.
وی خاطرنشان کرد: افزایش جبهه های درگیری باعث شده تا تمرکز راهبردی طرفین تا حدی از بین برود و این احتمال وجود دارد که موضوع اصلی اختلافات تحت الشعاع موارد جدید قرار گیرد.
این کارشناس مسائل بین الملل تصریح کرد: با وجود اینکه من تحلیلگر نظامی و استراتژیست جنگ نیستم، اما در حوزه سیاست بین الملل یک اصل روشن وجود دارد; هر کشوری که منافع بازیگران دیگر را به خطر می اندازد باید انتظار داشته باشد که آن بازیگران منافع ملی خود را در اولویت قرار دهند و آمریکا باید این را بداند.
وی در پایان تاکید کرد: در نظام بین الملل که ماهیت آنارشیکی دارد، کشورها در درجه اول به دنبال تامین منافع ملی خود هستند و اگر کشوری مانند آمریکا در شرایط فعلی منافع دیگران را تهدید کند ممکن است در نهایت با نوعی تنهایی استراتژیک و کاهش حمایت های بین المللی مواجه شود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
