پس از ماه ها افزایش قیمت، این روزها بازار حبوبات نشانه هایی از عقب نشینی را نشان داده است. نشانه هایی که در حال حاضر بیشتر در معاملات عمده و عمده دیده می شود و تاثیر آن بر قیمت محصولات بسته بندی هنوز محسوس نیست.
به گزارش ایسنا، به گفته رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران، قیمت حبوبات طی روزهای اخیر بین 20 تا 25 درصد کاهش داشته است و نزدیک شدن به فصل برداشت حبوبات و برنج ایرانی، افزایش عرضه و تمایل واردکنندگان به فروش سریعتر کالا در انبارها، از مهمترین عوامل شکل گیری این روند نزولی بوده است.
با توجه به قیمت های اعلامی اتحادیه بنکداران، حبوبات که در خرده فروشی ها در مقطعی از کیلویی 500 هزار تومان هم گذشت، اکنون بسته به نوع و کیفیت بین 275 تا 330 هزار تومان در بانک ها عرضه می شود. قیمت عمده لوبیا قرمز حدود 200 تا 220 هزار تومان و نخود فرنگی بین 125 تا 165 هزار تومان است.
با وجود کاهش قیمت عمده فروشی، بررسی میدانی تعدادی از فروشگاه ها نشان می دهد که همچنان محصولات بسته بندی شده با قیمت هایی چند برابر عمده عرضه می شود.
قیمت برخی از اقلام بسته بندی در زمان این بررسی به شرح زیر بود:
این قیمت ها نشان می دهد که موج کاهش قیمت ها هنوز در تمامی محافل بازار به یک اندازه حرکت نکرده است. مثلاً در بررسی میدانی، نخود بسته بندی شده کیلویی حدود 500 هزار تومان است. در حالی که نرخ عمده فروشی آن بین 125 تا 165 هزار تومان است. لوبیا قرمز بسته بندی کیلویی 511 تا 533 هزار تومان; قیمتی بیش از دو برابر نرخ 200 تا 220 هزار تومانی اعلام شده در بانک هاست.
البته تفاوت کیفیت، برند، زمان خرید موجودی، هزینه ترخیص و سورت، بسته بندی، حمل و نقل و حاشیه سود شبکه توزیع در این فاصله موثر است، اما بزرگی تفاوت نشان می دهد که کاهش قیمت عمده هنوز به طور کامل به مصرف کننده منتقل نشده است.
کنگری در این خصوص معتقد است در صورت رعایت مصلحت قانونی، قیمت کالاهای فله باید با حدود 15 درصد افزایش به دست مصرف کننده برسد. در مورد محصولات بسته بندی شده، کل هزینه های بسته بندی، حمل و نقل، هزینه ها و سایر هزینه های جانبی می تواند قیمت نهایی را بین 25 تا 30 درصد افزایش دهد. اما فاصله مشاهده شده در برخی موارد بیش از این مقدار است.
چرا قیمت بسته بندی دیرتر پایین می آید؟
به گفته فعالان این حوزه؛ یکی از دلایل این وضعیت می تواند وجود محصولاتی باشد که زودتر و با قیمت بالاتر وارد شبکه فروش شده اند. فروشگاه ها و شرکت های بسته بندی تا زمانی که موجودی قبلی خود را به فروش نرسانند، قیمت محصولات را مطابق با کاهش بازار عمده فروشی تنظیم نمی کنند.
از سوی دیگر، قیمت درج شده روی بسته بندی معمولاً تنها به قیمت حبوبات خام وابسته نیست و شامل هزینه هایی مانند تفکیک و تمیز کردن، ضایعات محصول، مواد بسته بندی، دستمزد، انبارداری، حمل و نقل، بازاریابی و سهم شبکه توزیع می شود. اما تداوم کاهش قیمت در مبدأ و افزایش رقابت بین عرضهکنندگان میتواند زمینه اصلاح قیمتهای مصرفکننده را در هفتههای آتی فراهم کند.
آیا افزایش عرضه باعث کاهش قیمت تمام شده می شود؟
کاهش اخیر قیمت ها در شرایطی اتفاق افتاد که داوود لپچی، رئیس انجمن حبوبات ایران پیش از این در حاشیه نمایشگاه آگروفود از احتمال افزایش تولید داخل و کنترل قیمت تمام شده صحبت کرده بود. به گفته وی، حدود 70 درصد حبوبات مورد نیاز کشور از تولید داخل و نزدیک به 30 درصد از طریق واردات تامین می شود.
شرایط مناسب بارندگی و افزایش احتمالی برداشت می تواند باعث تقویت عرضه داخلی و کاهش فشار قیمت تمام شده بازار شود. وی همچنین تاکید کرد: با وجود رشد نرخ ارز و افزایش هزینه های تولید، حمل و نقل و واردات، بازار با کسری عرضه مواجه نیست.
کاهش 20 تا 25 درصدی اخیر را می توان اولین نشانه این افزایش عرضه در بازار عمده فروشی دانست. اما انتقال آن به خرده فروشی نیازمند زمان و نظارت بر شبکه توزیع است.
علاوه بر بحث قیمت، کاهش قدرت خرید و رکود بازار نیز بر مصرف حبوبات فشار وارد کرده است. برآورد انجمن حبوبات نشان می دهد که مصرف یا نیاز سالانه کشور حدود یک میلیون تن و سرانه مصرف هر ایرانی بین 9 تا 10 کیلوگرم است. در حالی که میانگین جهانی حدود 12 تا 13 کیلوگرم تخمین زده می شود.
ادامه روند نزولی قیمت حبوبات به عوامل متعددی بستگی دارد: تحقق پیش بینی های تولید داخل، عرضه به موقع محصولات جدید، ثبات شرایط ارزی، تسهیل در ثبت سفارش و واردات اقلامی مانند عدس و برخی انواع حبوبات و همچنین انتقال کاهش قیمت از عمده فروشی به شبکه خرده فروشی. اکنون وفور کالا و نزدیک شدن به فصل برداشت دو نشانه مثبت برای بازار است. اگر محصول جدید بدون وقفه به بازار عرضه شود و فروشگاه ها نیز قیمت موجودی جدید را بر اساس نرخ های جدید تنظیم کنند، می توان انتظار داشت که کاهش قیمت به تدریج از بانک ها به قفسه ها برسد.
