منافع و چشم‌انداز مشترک ایران و کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت؛ سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه وی امروز _شنبه سوم مردادماه_ در یادداشتی نوشت:

طی دو دهه گذشته، سازمان همکاری شانگهای از یک سازمان منطقه‌ای با مأموریت‌های امنیتی به یکی از تأثیرگذارترین مکانیسم‌های چندجانبه در جهان تبدیل شده است.

این سازمان امروزه با عضویت 10 کشور اصلی، سه کشور ناظر و چندین شریک گفتگو، جمعیتی بیش از سه و نیم میلیارد نفر را در خود جای داده و نزدیک به یک چهارم تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص داده است.

نقش فزاینده این سازمان در زمینه های امنیت جمعی، همکاری های اقتصادی و تنظیم معادلات ژئوپلیتیکی اوراسیا، آن را به یکی از ارکان نظم منطقه ای تبدیل کرده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با درک این ظرفیت عظیم و طی مسیری سنجیده، سرانجام در تیرماه 1392 به عضویت کامل این سازمان درآمد. اتفاقی که افق های جدیدی را برای همکاری های جمعی و تقویت موقعیت استراتژیک ایران گشود.

قدردانی از ریاست شایسته قرقیزستان

اولین نکته ای که می خواهم بر آن تاکید کنم قدردانی از تلاش های جمهوری قرقیزستان در برگزاری نشست شایسته وزرای خارجه در شهر چولپون آتا است. جلسه ای که با برنامه ریزی دقیق زمینه را برای هماهنگی موثر بین اعضا در آستانه اجلاس فراهم کرد.

همچنین از رئیس جمهور و وزیر امور خارجه جمهوری قرقیزستان به عنوان میزبانان اصلی اجلاس سران 2026 قدردانی می کنیم. انتخاب شهر تاریخی بیشکک به میزبانی این رویداد مهم، گواهی بر نقش برجسته قرقیزستان در یکپارچگی منطقه ای و تعهد عملی این کشور برای پیشبرد اهداف سازمان همکاری شانگهای است.

جایگاه مرکزی مبارزه با تروریسم و ​​جنایات سازمان یافته

یکی از ارکان اصلی ثبات در سازمان همکاری شانگهای، ساختار منطقه ای مبارزه با تروریسم است که به عنوان بازوی اجرایی این سازمان، نقش اساسی در مقابله با تهدیدات امنیتی ایفا می کند. برگزاری رزمایش مشترک، تبادل اطلاعات و هماهنگی عملیاتی بین نهادهای امنیتی کشورهای عضو از جمله دستاوردهای این نهاد تخصصی است. ارتقای جایگاه این ساختار به مرکز جامع مقابله با تهدیدات امنیتی کشورهای عضو گام مهمی در راستای تقویت امنیت منطقه است.

جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن تجربیات ارزنده در مبارزه با قاچاق مواد مخدر، تروریسم تکفیری و جرایم سازمان یافته فراملی می تواند نقش اساسی در تقویت این رکن سازمان ایفا کند. برگزاری موفقیت‌آمیز رزمایش ضد تروریستی «سحد-2025» در ایران و مشارکت فعال نیروهای مسلح کشورهای عضو، گواه روشنی بر اعتماد اعضا به توانمندی‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران و عزم جدی تهران برای همکاری‌های جمعی برای تضمین ثبات پایدار در منطقه است.

محکومیت شدید حمله به تمامیت ارضی ایران

سازمان همکاری شانگهای همواره رویکردی مبتنی بر همبستگی و اصول را در مواجهه با تهدیدات خارجی علیه اعضای خود اتخاذ کرده است. در بیانیه پایانی اجلاس سپتامبر 2025، کشورهای عضو هر گونه اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران را قاطعانه محکوم کردند و آن را مغایر با اصول حقوق بین الملل، منشور سازمان ملل متحد و حمله آشکار به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران دانستند.

این موضع مشترک علاوه بر نشان دادن همبستگی عمیق اعضای سازمان با ایران، پیامی روشن به مراکز قدرت جهانی داشت که سازمان همکاری شانگهای در دفاع از امنیت اعضای خود و پاسداری از قواعد نظم بین‌الملل رویکردی واحد و منسجم دارد. چنین اتفاق نظری بر وزن سیاسی این سازمان در معادلات جهانی افزوده و نشان می دهد که دوران اقدامات یکجانبه با واکنش هماهنگ و جمعی قدرت های منطقه ای مواجه خواهد شد.

چشم انداز همکاری جمعی و توسعه اقتصادی

با نگاه به آینده، توسعه همکاری های اقتصادی و ایجاد زیرساخت های مشترک از مهم ترین افق های پیش روی سازمان همکاری شانگهای است. پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای و ارائه برنامه‌های کاربردی در این زمینه می‌تواند زیرساخت‌های مالی و پولی لازم را برای تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری بین کشورهای عضو فراهم کند.

همچنین توسعه کریدورهای ترانزیتی شمال-جنوب و شرق-غرب با محوریت ایران به تسریع ارتباط شبکه های حمل و نقل و انرژی بین اعضا کمک خواهد کرد. همکاری در حوزه‌های کشاورزی، فناوری اطلاعات، انرژی‌های تجدیدپذیر و گردشگری یکی از ظرفیت‌های ارزشمند و کم استفاده است که با برنامه‌ریزی مشترک و بهره‌گیری از موقعیت منحصربه‌فرد ایران در قلب اوراسیا، می‌تواند زمینه ساز شکوفایی اقتصادی منطقه و ارتقای سطح رفاه کشورهای عضو شود.

بی شک سازمان همکاری شانگهای با اتکا به اراده سیاسی اعضای خود و بهره گیری از ظرفیت های مکمل یکدیگر، با اطمینان در راستای تحقق صلح، امنیت و توسعه پایدار حرکت خواهد کرد و جمهوری اسلامی ایران با موقعیت راهبردی خود نقش محوری در این حرکت جمعی ایفا خواهد کرد.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران”