نقشه جدید بارش و خشکسالی ایران؛ شمال پربارش شد و دمای هوا کاهش یافت

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، پایش مستمر شاخص های اقلیمی اعم از بارندگی، دما و شرایط خشکسالی یکی از مهم ترین ابزارهای ارزیابی شرایط آب و هوایی کشور است. این اطلاعات تصویر روشنی از فرآیند تغییر اقلیم ارائه می دهد و مبنای تصمیم گیری در بخش های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط زیست و مدیریت بحران است.

بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آنها با میانگین های بلندمدت امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه مدت و بلندمدت را فراهم می کند و این داده ها علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، در پیش بینی خطرات احتمالی و برنامه ریزی برای کاهش اثرات خشکسالی یا مدیریت منابع آب نیز نقش موثری دارند.

در سال‌های اخیر تغییر الگوی بارندگی، افزایش نوسانات دما و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویر دقیقی از شرایط جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کند.

دسترسی به اطلاعات به روز شاخص های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای متصدیان بخش کشاورزی، فعالان منابع طبیعی و حتی عموم مردم حائز اهمیت است، زیرا آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می تواند نقش موثری در تصمیم گیری های روزانه و برنامه ریزی های بلند مدت داشته باشد.

گلستان و مازندران در راس بارندگی هستند/ میانگین بارندگی کشور افزایش یافت

صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت اظهار کرد: در سی و پنجمین هفته سال زراعی جاری از 28 اردیبهشت لغایت سوم خردادماه اکثر استان های نیمه شمالی کشور بارندگی داشتند.

وی افزود: میانگین بارندگی استان‌های آذربایجان شرقی 12 میلی‌متر، آذربایجان غربی 3.9 میلی‌متر، اردبیل 9.8 میلی‌متر، البرز 11 میلی‌متر، بوشهر 0.3 میلی‌متر، خراسان رضوی 2.9 میلی‌متر، خراسان شمالی 9.4 میلی‌متر، زنجان 0.5 میلی‌متر، قزوین 5.1 میلی‌متر، گل‌شهستان 5.1 میلی‌متر، قزوین 5.1 میلی‌متر، گل‌شاه 1 میلی‌متر است. گیلان 2.7 میلی متر، مازندران 15.6 میلی متر و مرکز 70 میلی متر بیشتر از میانگین بلندمدت بارندگی در هفته جاری.

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه میانگین بارندگی کشور نسبت به دوره بلندمدت 1.1 میلی متر بیشتر بوده است، بیان کرد: بیشترین بارندگی تجمعی در هفته جاری در مرکز خدمات جلین و ایستگاه های محمد متسرپه با 8.2، 8.5، 8.2، 8.5 میلی متر در استان گلستان و 8.2.5 میلی متر بیشتر و در استان گلستان به ترتیب 8.2.5 و 8.5 میلی متر بوده است. ایستگاه حمزه کانلو در استان اردبیل با 62 میلی متر.

شمال کشور بیش از حد نرمال بارانی است/ در بخش‌هایی از جنوب و مرکز بارندگی کم است

ضیائیان ادامه داد: انحراف بارندگی تجمعی هفته سی و پنجم سال زراعی جاری نسبت به مدت مشابه در دوره بلندمدت 1370 تا 1399 نشان می دهد که در این هفته بارندگی در اکثر مناطق کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال بوده و در نوار شمالی کشور بیش از نرمال بوده است.

وی گفت: استان‌های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، البرز، قزوین و بوشهر در بخش‌هایی از مساحت خود بیش از نرمال بارندگی داشته‌اند و تا 40 میلی‌متر بارندگی داشته‌اند و در استان‌های خراسان رضوی، سمنان، تهران، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، مرکزی، همفان، استان‌های کرمانشاه، همفان و استان‌های همفان بارندگی بیش از حد نرمال دارند. بارندگی بیش از حد نرمال تا 40 میلی متر و در سایر نقاط بارندگی کمتر از نرمال تا 40 میلی متر گزارش شده است.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران خطرات جوی سازمان هواشناسی کشور افزود: استان‌های خراسان جنوبی، یزد، فارس، سیستان و بلوچستان، چهارمحال، بختیاری و لرستان نیز در بخش‌هایی از محدوده خود تا 4 میلی‌متر بارندگی کمتر از نرمال داشتند و سایر استان‌های کشور در شرایط نرمال بارندگی بودند.

خشکسالی در شمال و خشکسالی ملایم در مرکز کشور

ضیائیان افزود: بر اساس پهنه بندی خشکسالی 14 روزه با استفاده از شاخص خشکسالی موثر (EDI)، اکثر استان های جنوبی کشور در شرایط نرمال، یک سوم استان های شمالی در شرایط خشکسالی ملایم تا شدید و استان های مرکزی در شرایط خشکسالی ملایم قرار دارند.

وی تصریح کرد: استان های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، البرز، زنجان، آذربایجان شرقی، کهگیلویه و بویار احمد در بخش هایی از محدوده خود شرایط خشکسالی ملایم تا شدید را تجربه کرده اند.

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران خطرات جوی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: استان های خراسان رضوی، سمنان، گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی، کردستان، قزوین، همدان و فارس نیز در مناطقی از منطقه خود با خشکسالی خفیف تا شدید و در سایر نقاط با خشکسالی ملایم تا متوسط ​​مواجه شده اند.

ضیائیان گفت: استان‌های هرمزگان و بوشهر در شرایط عادی قرار داشته‌اند و سایر استان‌های کشور نیز در بخش‌هایی از محدوده خود خشکسالی خفیف تا متوسط ​​را تجربه کرده‌اند.

کاهش 0.6 درجه ای میانگین دمای کشور/ خنک شدن هوا در اکثر استان ها

وی افزود: بررسی نمودار و نقشه تفاوت میانگین دمای سی و پنجمین هفته سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت 1370 تا 1399 در همین هفته نشان می دهد که میانگین دمای کشور 0.6 درجه کاهش یافته و اکثر استان ها کاهش دما را تجربه کرده اند.

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: بیشترین ناهنجاری مثبت در میانگین هفتگی دمای هوا مربوط به استان گلستان با 1.2 درجه و بیشترین ناهنجاری منفی دمایی مربوط به استان ایلام با 3 درجه بوده و خراسان جنوبی، خراسان رضوی و یزد نیز نسبت به استان یزد تغییر معنی داری نداشته اند.

بررسی مستمر شاخص های اقلیمی، علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، امکان ارزیابی روند تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر منابع طبیعی و فعالیت های اقتصادی را فراهم می کند. تداوم این نظارت ها زمینه ساز تصمیم گیری های دقیق تر در حوزه های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.

تغییرات در شاخص‌های بارش، دما و خشکسالی از جمله مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این رو، تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت مخاطرات اقلیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده های علمی و به روز در تدوین سیاست های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تاکید دارند. استفاده از این اطلاعات می تواند مبنایی برای افزایش تاب آوری در برابر خطرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از نوسانات جوی باشد.

انتشار منظم گزارش های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از شرایط آب و هوایی کشور، امکان نظارت دقیق بر روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می کند و به تصمیم گیرندگان و افراد کمک می کند تا با درک بهتر شرایط، برنامه ریزی موثرتری برای آینده داشته باشند.