بعدی-استعفای مدیر تئاتر شهر؛ مدیری که به گفته خودش یک سال برای پایان اجرای آثار سفارشی، پرداختن به بازتولید نمایش ها، بازگرداندن نظم به جدول اجراها و ارتقای استانداردهای حرفه ای تئاتر شهر برنامه ریزی کرده بود، حالا چیزی فراتر از تغییر مدیریت به نظر می رسد. کوروش سلیمانی می گوید ادامه این راه تنها با پذیرش «شرایط تحمیلی و ناعادلانه» امکان پذیر شد. شرطی که از قبول آن امتناع کرد.
بر اساس گزارش فردا، سلیمانی همزمان با اعلام استعفا، انتشار مجموعهای از گزارشهای عملکرد مدیریتی خود را نیز آغاز کرده است. اقدامی نادر که فراتر از یک گزارش اداری است، تلاشی برای ثبت روایت مدیری که معتقد است برای حفظ اصولی که به آن پایبند بوده چاره ای جز استعفا نداشته است. سلیمانی در گفت و گو با به گزارش میهن تجارت برای اولین بار از نگاه خود به هویت تئاتر شهر، سیاست انتخاب آثار و مهم ترین بحران ساختاری تئاتر ایران صحبت کرد.
استعفای کوروش سلیمانی از سرپرستی مجموعه تئاتر شهر تنها پایان یک دوره مدیریتی نیست. بلکه آغاز روایت مدیری است که می خواهد قبل از ترک کامل صحنه، تصویری از اتفاقات یک سال گذشته در مهم ترین نمایش کشور را به جامعه تئاتر ارائه دهد.
سلیمانی در روزهای گذشته علاوه بر انتشار خبر استعفای خود، اولین گزارش از عملکرد مدیریتی خود را نیز منتشر کرد؛ گزارشی که به تشریح روند برنامه ریزی جدول اجراهای سال 1405 می پردازد.انتشار چنین گزارشی در پایان یک دوره مدیریتی سابقه چندانی در صحنه تئاتر ایران ندارد و همین موضوع استعفای او را بیش از یک تغییر عادی مدیریتی می سازد.
وی در متن استعفای خود نوشت:
از ابتدا با خودم عهد کردم تا زمانی که برای تئاترشهر مفید باشم می مانم و در غیر این صورت با آرزوی سربلندی تئاترشهر این سمت را به دیگری واگذار می کنم.
اما مهمترین قسمت این متن جایی است که او درباره دلیل استعفای خود صحبت می کند. بدون نام بردن از شخص یا موسسه:
پس از چندین هفته سنجیدن ابعاد مختلف و حتی اندیشیدن به راهکارهای ممکن برای عبور از موانع نامربوط و آزاردهنده ای که از هر سو برای حرکت صحیح و اصولی این مجموعه ارزشمند بر سر راه می بینم، به اطلاع شما می رساند که متأسفانه این موانع، دستیابی به اهدافی را که در ابتدا به آن متعهد بودم، ناممکن ساخته است و بدیهی است که ادامه این راه تحمیل نشده است. شرایط نادرست برای مجموعه تئاتر شهر که از نظر من هم خوب نیست.
این چند سطر مهم ترین پرسش این استعفا را تشکیل می دهد. «شرایط تحمیلی» که مدیر بازنشسته تئاتر شهر از آن صحبت می کند چه بود؟ سلیمانی فعلا پاسخ مستقیمی به این سوال نمی دهد اما گزارش عملکردی که همزمان با استعفا منتشر کرد نشان می دهد که او بر چه اصول و سیاست هایی ایستاده و حاضر به عقب نشینی نیست.
نقشه راه برای بازگرداندن اعتبار تئاتر شهر
مرور اولین گزارش سلیمانی نشان می دهد که او از اولین روز حضورش در مجموعه تئاتر شهر تلاش کرده است تا مدیریت این مجموعه را بر اساس نظم حرفه ای بازتعریف کند.
از مهمترین محورهای این برنامه مدیریتی می توان به اجرای تک سالن های مجموعه و اختصاص 30 شب اجرا به هر نمایش، جلوگیری از اجرای آثاری که پیش از این در تهران اجرای عمومی داشته اند، جلوگیری از پذیرش آثاری که خارج از پروسه رسمی و با معرفی نامه به مجموعه معرفی شده اند، حذف فراخوان عمومی، طراحی خط مشی جدید درخواست اجرا، تدوین فرم های جدید درخواست اجرا برای انتخاب کارگردان، تشکیل شورای عالی نمایش، تدوین فرم های جدید درخواست اجرا برای نمایش، تشکیل شورای عالی نمایش، برنامه مدیریتی این برنامه مدیریتی است. برگزاری بیش از 300 نشست با هنرمندان
در ظاهر، به نظر می رسد که اینها مجموعه ای از تصمیمات اجرایی هستند، اما کنار هم قرار گرفتن آنها تصویر روشنی از فلسفه مدیریت سلیمانی ارائه می دهد. تلاش برای بازگرداندن معیارهای حرفه ای به روند انتخاب آثار و کاهش نقش روابط غیررسمی در مهم ترین مجموعه تئاتر کشور.
در واقع آنچه از دل این گزارش بیرون میآید، فقط تدوین برنامه زمانبندی اجرایی نیست. بلکه تلاشی برای بازگرداندن «قاعده» به جایی است که به گفته کروش سلیمانی در سال های اخیر بخشی از قوانین حرفه ای خود را از دست داده بود.
«هویت تئاتر شهر» از زاویه ای دیگر
یکی از مهمترین محورهای گزارش سلیمانی، تاکید بر «بازیابی هویت حرفه ای و فرهنگی تئاتر شهر» است. موضوعی که به گزارش میهن تجارت از او پرسید.
سلیمانی در پاسخ به سوال بعدی وی گفت: به نظر من آنچه به هر تئاتری اعتبار می دهد یا به هویت آن لطمه می زند، کیفیت تئاترهایی است که در آنجا روی صحنه می روند.
وی افزود: احیای هویت حرفه ای و فرهنگی تئاتر شهر که یکی از اهداف ما بود با ارتقای سطح کیفی تئاتر میسر می شد. با رعایت برنامهریزیهایی که در بالا توضیح داده شد، سعی کردیم تا حد امکان آن را احیا کنیم.»
کارگردان بازنشسته تئاتر شهر ادامه داد: کم کم با اتفاقات و تصمیمات به خطر افتاد و به دلیل قولی که برای رسیدگی به تئاتر شهر دادم نتوانستم با آنها برخورد کنم.
این پاسخ در کنار متن استعفا نشان می دهد که اختلافات وی تنها بر سر مسائل اجرایی نبوده، بلکه به نگاهی متفاوت به رسالت و جایگاه تئاتر شهر بازگشته است.
او همچنان از آوردن مثال خودداری می کند اما تاکید می کند روندی که در پیش گرفته بود به تدریج با تصمیماتی مواجه شد که از نظر او با اصول مدیریتی اش ناسازگار بود.
آیا سخت گیری راه را برای نسل جوان بسته است؟
یکی از انتقادات معمول به سیاستهای مبتنی بر رزومه، محدودیت فرصتها برای نسل جدید مدیران است. موضوعی که به گزارش میهن تجارت از سلیمانی هم پرسید.
کوروش سلیمانی پاسخ داد: البته ما از سالن «ورک شاپ» برای دانشجویان، فارغ التحصیلان و کسانی که حداقل رزومه داشتند استفاده کردیم که اتفاقا سالن جذابی برای چنین رویکردی است و به این دسته از دوستان پیشنهاد دادیم.
وی افزود: به نظر من سالن های مهمی مانند چهارسو و قشقایی که در سال های اخیر بسیار قابل دسترسی بودند باید میزبان افراد مجرب تری و آثار باکیفیت آنها می بود.
سلیمانی تاکید کرد: با اجرا در کارگاه راه ورود این دسته از همکاران به تئاتر شهری که گفتید باز شد.
تئاتر دیگر اولویت اول بسیاری از ما نیست
کارگردان بازنشسته تئاتر شهر در پاسخ به این سوال که مهم ترین چالش ساختاری تئاتر ایران امروز چیست، گفت: فکر می کنم مهم ترین چالش تئاتر ما در حال حاضر اولویت نداشتن «تئاتر» است.
وی افزود: بسیاری از دست اندرکاران تئاتر در پست های مختلف از جمله تصمیم گیری، اجرا، آماده سازی، کارگردانی و بازیگری در این روزگار متاسفانه تئاتر اولویت اول آنها نیست.
سلیمانی ادامه داد: همین موضوع باعث شده تئاتر و تئاتر حرفه ای و فرهنگی ما جریانی پویا نداشته باشد و مجبوریم در تاریکی به تک چراغ ها بسنده کنیم.
وی تاکید کرد: این موضوع به قدری تاثیرگذار است که حتی در ساختار تئاتر ما که تئاتر شهر هم بخشی از آن است، باعث انحرافات، خودخواهی ها، اشتباهات و پسرفت های زیادی شده است.
این شاید مهمترین کلید درک استعفای کوروش سلیمانی باشد. بر خلاف بسیاری از مدیران که در پایان دوره کاری خود فقط از کمبود بودجه یا مشکلات اداری صحبت می کنند، او ریشه بحران را در تغییر عمیق تر می داند. تغییری که به اعتقاد او باعث شده دیگر خود تئاتر اولویت اول بسیاری از تصمیم گیران و فعالان این عرصه نباشد.
شاید به همین دلیل سلیمانی انتشار گزارش های مدیریتی خود را به بعد از استعفا موکول کرده است. به گفته وی، این گزارش ها قرار است تجربه یک ساله مدیریت تئاتر شهر را برای آیندگان ثبت کند.
حال باید دید آیا این روایت منجر به روشن شدن همان «موانع نامربوط و آزاردهنده» و «شرایط تحمیلی و ناعادلانه» در گزارش های بعدی می شود یا خیر؟ جملاتی که حالا تبدیل به مهم ترین سوال بی پاسخ درباره پایان یکی از کوتاه ترین و در عین حال جنجالی ترین دوران مدیریت تئاتر شهر شده است.
