مهدی خرسند در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به سفر رئیس جمهور و وزیر امور خارجه به قرقیزستان و اهمیت استفاده ایران از ظرفیت های سازمان همکاری شانگهای، اظهار کرد: سازمان همکاری شانگهای و ایران به عنوان اعضای اصلی در این اجلاس حضور داشتند و وقتی می بینیم چنین نهادهای منطقه ای باید منافع ملی برای این اجلاس ها نباشد. زمانی که کشوری به عضویت یک سازمان بینالمللی یا منطقهای در میآید، برای دستیابی به آن اهداف بلندمدت، میانمدت و کوتاهمدت برای خود تعریف میکند که جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.
مهدی خرسند با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از بدو تاسیس تاکنون با محدودیت هایی به دلیل درگیر بودن در تحریم های اقتصادی، سیاسی و امنیتی آمریکا و کشورهای غربی مواجه بوده است، تصریح کرد: این تحریم ها باعث شده تا ایران در حوزه شرکای تجاری، امنیتی و سیاسی با محدودیت هایی مواجه شود. منطقه گرایی یکی از الگوهای موفق در جهان است که می تواند به جمهوری اسلامی ایران کمک کند.
این کارشناس مسائل اوراسیا تصریح کرد: ما پس از سال ها سازمان همکاری اقتصادی (اکو) را ایجاد کردیم اما این سازمان نتوانست بسیاری از نیازها و دیدگاه های اقتصادی ما را برآورده کند و به سازمانی با نیات نمایشی تبدیل شد. به گونه ای که اجلاس های سالانه آن بیشتر به نشست های سیاسی تبدیل شده است، در حالی که باید به سمت اهداف اقتصادی خود حرکت می کرد.
ظرفیت شانگهای برای تقویت روابط اقتصادی ایران
وی ادامه داد: با این حال، عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای، بریکس و اتحادیه اقتصادی اوراسیا طی سالهای گذشته بارقهای از امید را در دل دلسوزان و منتقدان ایجاد کرده است که ایران میتواند بیشتر در پروژههای منطقهای مشارکت کند و توانایی جذب سرمایه و بهرهگیری از ظرفیتهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی سازمانهای پیرامونی و منطقهای خود را افزایش دهد.
خرسند با اشاره به ظرفیت های اقتصادی سازمان همکاری شانگهای بیان کرد: نکته بعدی در مورد سازمان همکاری شانگهای این است که این سازمان با وجود ماهیت امنیتی از سال 2005 ماهیت اقتصادی نیز پیدا کرده است و با توجه به اینکه اعضای این سازمان دارای اقتصادهای مکمل با ایران هستند، شانگهای می تواند ظرفیت بسیار خوبی برای کمک به ایران باشد.
انتقاد از عدم برنامه ریزی برای استفاده از ظرفیت شانگهای
وی با انتقاد از عدم برنامه ریزی مناسب برای استفاده از ظرفیت های منطقه گفت: در دولت های مختلف به ویژه در دولت چهاردهم شاهد بی برنامگی برای بهره برداری از این ظرفیت ها بوده ایم. انتقادات تیم تشریفاتی و هماهنگ کننده جلسات رئیس جمهور در اجلاس سازمان همکاری شانگهای بسیار مهم است.
این کارشناس مسائل اوراسیا افزود: هیچ برنامه و هماهنگی از قبل برای دیدار با رئیس جمهور چین و رئیس جمهور روسیه وجود نداشت. تازه کارترین فعالان عرصه سیاست خارجی، به ویژه آنهایی که در حوزه دیپلماسی فعالیت می کنند، می دانند که وقتی چنین اجلاسی در برنامه وجود دارد، باید از چندین ماه قبل هماهنگی های لازم برای دیدار 10 دقیقه ای سران حاضر در اجلاس انجام شود.
«شی جین پینگ» دیدار با رئیس جمهور ایران را نپذیرفت
خرسند ادامه داد: هیچ برنامه ای برای دیدار با شی جین پینگ به عنوان عضو اصلی، موسس، مغز متفکر، تعیین کننده و شاید مدیر اصلی سازمان همکاری شانگهای نداشتیم، اما با عضوی که هنوز عضو اصلی سازمان همکاری شانگهای نیست و در جایگاه عضو ناظر است، یعنی رئیس جمهور آذربایجان در حال ملاقات هستیم.
وی تاکید کرد: من نمی گویم این جلسه بد بود. داشتن روابط با همسایگان خوب است و ما از توسعه روابط با همسایگان استقبال می کنیم. ما هم از دیدار رئیس جمهور کشورمان با نخست وزیر هند استقبال می کنیم، اما در اینجا باید اولویت ها را بدانیم.
این کارشناس مسائل اوراسیا گفت: طبق اخباری که من دارم، آقای شی جین پینگ این دیدار را نپذیرفته است، زیرا جمهوری اسلامی ایران از قبل آمادگی لازم را نداشته است. ایران برنامه خاصی برای دیدار با رئیس جمهور چین به چینی ها ارائه نکرده و محور مشخص و قابل اعتمادی برای این دیدار تعریف نشده است و به همین دلیل شی جین پینگ این دیدار را رد کرده است.
پیشنهاد دیرهنگام ایران برای دیدار با پوتین
خرسند درباره دیدار با رئیس جمهور روسیه نیز اظهار داشت: از طرف دیگر آقای پوتین چندین بار پیشنهاد دیرهنگام ایران برای دیدار روسای جمهور ایران و روسیه را پذیرفته است، اگر بخواهیم از روی دوستی آن را این گونه تفسیر کنیم.
وی تصریح کرد: آنچه در این زمینه حائز اهمیت است این است که برای بهره برداری از ظرفیت ها و توانایی هایی که در حال حاضر کشور در حوزه های مختلف دارد برنامه خاصی نداریم. نظام دیپلماتیک ما همچنان حول محور دیپلماسی غرب محور می چرخد و این رویکرد غرب محور منافع ملی ما را در این مقطع زمانی تامین نمی کند.
نظام دیپلماتیک همچنان در مدار غرب زدگی قرار دارد
این کارشناس مسائل اوراسیا ادامه داد: دستگاه دیپلماسی دولت چهاردهم نیز تمام تخم های خود را در سبد حل مشکل ایران با غرب گذاشته است و برای توسعه روابط با شرق، توسعه روابط با همسایگان و نهادگرایی منطقه ای چشم انداز روشنی نداریم. این موضوع می تواند به منافع ملی ما آسیب برساند.
خرسند خاطرنشان کرد: با بسیاری از شرکای که با آنها وارد همکاری شده ایم، همکاری های بلندمدت اقتصادی، سیاسی و نظامی امضا کرده ایم و این رویکرد می تواند بر روابط و ظرفیت های موجود تأثیر بگذارد. امروز در شرایطی که چین حداقل در مواضع سیاسی خود موضوع تحریم ایران را نپذیرفته و با آمریکا همکاری نکرده است، حتی برای یک تشکر ساده در این فضا گامی عملیاتی برنداشته ایم که این را می توان در نحوه حضور و ورود ما به نشست سازمان همکاری شانگهای مشاهده کرد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
