بعدی-یک روز پس از اعلام پایان خاموشی های برنامه ریزی شده توسط وزیر نیرو، بار دیگر برنامه قطعی برق منتشر شد. تناقضی که بار دیگر موضوع عدم تعادل انرژی و نحوه مدیریت آن را به صدر بحث های عمومی بازگرداند. در حالی که انتظار می رفت با پایان تابستان فشار بر شبکه برق کاهش یابد، هشدارهای مسئولان در خصوص احتمال ادامه خاموشی در فصل زمستان نشان می دهد که موضوع برق تنها به افزایش مصرف در ماه های گرم سال محدود نمی شود و به زنجیره ای از ناهماهنگی در تولید گاز، آب، برق و سرمایه گذاری در زیرساخت ها گره خورده است. در چنین شرایطی این سوال مطرح می شود که آیا کشور با کمبود واقعی برق مواجه است یا مشکل اصلی ساختار تولید و مدیریت انرژی است؟
بر اساس گزارش فردا، هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف و رئیس اتحادیه انجمن های علمی انرژی ایران. در گفت و گو با به گزارش میهن تجارت وی معتقد است مشکل برق کشور ماهیت ساختاری دارد و وابستگی شدید صنعت برق به گاز در کنار بحران آب این موضوع را پیچیده تر کرده است. وی هشدار می دهد با ورود به فصل سرما حتی احتمال کسری 50 درصدی گاز وجود دارد و در چنین شرایطی تامین سوخت نیروگاه ها و صنایع با چالش جدی مواجه خواهد شد.
مشکل برق ساختاری است نه فصلی
هاشم اورعی وی در خصوص تداوم قطعی برق گفت: مشکلات بخش برق کشور ساختاری است، اولین مشکل ساختاری در سبد برق کشور است، سبد برق کشور وابستگی زیادی به گاز دارد؛ اول به گاز و سپس به آب، می دانیم که دو مشکل ما در این زمینه گاز و آب است، امسال تا حدودی وضعیت آب و آب کشور تا حدودی بهتر شد. بنابراین، سهم برق آبی کشور نسبت به دو سال گذشته کمی بهتر شده است، مشکل کم برقی و خاموشی در کشور بسیار بیشتر می شود.
وی افزود: سبد برق کشور به گونه ای تنظیم شده است که 90 درصد آن گاز است و می دانیم به محض ورود به پاییز با مشکلات حادی در حوزه گاز مواجه خواهیم شد. طبق برآورد من در اوج سرما تا 50 درصد کسری گاز را تجربه خواهیم کرد. در فصل زمستان، مصرف گاز خانگی 46 درصد کل گاز کشور است. اگر بگوییم نیمی از گاز را به مصرف داخلی اختصاص دهیم و گاز کشور 50 درصد بی تعادلی و کسری داشته باشد، یعنی گازی برای برق و صنایع نخواهیم داشت.. اینها حقایقی است که نمی توانیم نادیده بگیریم. اگر گاز نیروگاه ها را نرسانیم کل شبکه مختل می شود. اگر نتوانیم به صنایع گاز بدهیم و شبکه تولید کشور مختل شود، تورم بیداد می کند.
با پایان گرما، بحران برق پایان نخواهد یافت
این استاد دانشگاه با تاکید بر ساختاری بودن مشکل برق کشور گفت: بارها گفته ام که امسال یا سال آینده هیچکس نمی تواند ادعا کند مشکل برق کشور را حل می کند. این یک موضوع چند ساله است. کاری که وزارت نیرو انجام می دهد مبتنی بر رویکرد کوتاه مدت است. گفتن اینکه مردم کمتر مصرف کنند راه حلی نیست. یا اینکه یک مسئول بگوید حالا که گرمای هوا تمام شده، خاموشی نداریم، این هم اشتباه است. صرف نظر از صحت این موضوع، آیا قرار است دعا کنیم که هوا در تابستان گرم و در زمستان سرد نباشد؟ اگر قرار باشد مردم با نماز از قطع برق جلوگیری کنند، نیازی به وزارت نیرو نیست.
اوره ای ادامه داد: باید با منطق به مشکلات نگاه کنیم، یا موضوع را درک نمی کنیم یا آنقدر صداقت نداریم که حقیقت را با مردم در میان بگذاریم، به نظر من باید سبد انرژی کشور را در گام اول در خصوص برق بررسی و بازتعریف کنیم، باید وابستگی به گاز را کاهش دهیم. الان هم می گویم مشکل گاز کشور تا 10 سال آینده حل نمی شود. هرکس مدعی است این مشکل یکی دو سال دیگر حل می شود اشتباه می کند. حتی مشکل گاز هم حادتر از برق است و در چنین شرایطی دم برق را به گاز بسته ایم که مشکلات جدی دارد.. در این میان نمی توان مشکلات اساسی بخش آب را نادیده گرفت.
دولت باید از صنعت برق خارج شود
رئیس اتحادیه انرژی کشور با اشاره به ضرورت کاهش وابستگی مدیریت انرژی کشور به بخش دولتی و حرکت به سمت بخش خصوصی، گفت: اگر به دنبال راه حل هستیم، باید مطمئن شویم که اولاً سبد انرژی کشور را به سمت انرژی های تجدیدپذیر سوق دهیم و ثانیاً دولت باید به تدریج پای خود را از حوزه برق خارج کند. هر روز تجهیزات برق کشور فرسوده تر می شود و دولت همچنان اصرار دارد که این کار را خودش انجام دهد. و این بدترین راهی است که می توانیم برویم.”
وی ادامه داد: هنوز هم وزارت نیرو می گوید که تعدادی نیروگاه جدید ساخته ایم، این در حالی است که دولت اصلا قرار نیست در حوزه برق سرمایه گذاری کند، گفت: قانونی داریم که وزارت نیرو را از سرمایه گذاری در حوزه برق منع می کند.
قیمت گذاری اجباری اجازه تشکیل بازار برق را نمی دهد
اوری در ادامه گفت: چه اصراری بر دولتی ماندن وضعیت برق کشور است؟ وقتی همه چیز دولتی باشد اقتصاد و بازار برق شکل نمی گیرد. از یک سو متوسط قیمت یک کیلووات ساعت برق در خانوار 500 تومان و در بخش کشاورزی 120 تومان است. تابستان امسال در تالار برق سبز در بورس انرژی، قیمت خرید برق تجدیدپذیر پایدار صنایع 21 هزار تومان است.
وی تاکید کرد: به همین دلیل است که می گویم بازار شکل نمی گیرد، وضعیت درست مثل بازار مواد غذایی است که هندوانه را به یک نفر 20 تومان و به دیگری 100 هزار تومان می فروشند، این روش همان قیمت گذاری دستوری است، گفت: اولین قدم این است که وزارت نیرو تصمیم بگیرد که فرمول را تغییر دهد تا جواب درست را بگیرد.
بحران برق در نهایت به صنعت و تورم می رسد
این کارشناس برق و انرژی گفت: با همه مشکلاتی که در زمینه قطعی برق داریم تصور می شود مشکل ما حوزه خانوار است اما اصل ماجرا در صنعت است. آمار رسمی مرکز آمار ایران می گوید صنعت کشور در بهار امسال رشد منفی 4.3 درصدی را تجربه کرده است. همچنین در آمارهای رسمی ذکر شده است که تعداد شاغلان کشور از بهار سال گذشته تا بهار امسال 630 هزار نفر کاهش داشته است..»
وی ادامه داد: بنابراین صنعت کشور کوچکتر می شود، اگر بخواهیم تورم را کنترل کنیم باید عرضه کشور را افزایش دهیم، توجه داشته باشید که صنعت برق مصرف می کند و اگر بخواهیم صنعت را توسعه دهیم باید زیرساخت های برق را گسترش دهیم، مشکل کم بودن برق مانعی در توسعه کشور ایجاد می کند و روند رشد منفی صنعت کشور باید به زودی باعث نگرانی شود.
