تورم پاها که در اصطلاح پزشکی «ادم» نامیده می شود، معمولاً به دلیل تجمع مایع در بافت های بدن ایجاد می شود. این تجمع بیشتر در قسمت های پایین بدن از جمله مچ پا و ساق پا دیده می شود و می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.
بر اساس گزارش فردا، در برخی موارد، تورم پا موقتی است و پس از تغییر عادات روزانه برطرف میشود، اما گاهی اوقات میتواند نشانهای از یک مشکل اساسی باشد. به همین دلیل تورمی که به تازگی ایجاد شده، بسیار شدید است یا برای مدت طولانی ادامه دارد را نباید نادیده گرفت.
ساعت بی حرکتی؛ یکی از دلایل رایج ورم پا
نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی می تواند باعث تجمع بیشتر مایعات در ساق پا شود. به همین دلیل، برخی از افراد پس از ساعت ها کار پشت میز، رانندگی یا ایستادن متوجه تورم در مچ پا و پاهای خود می شوند.
بلند شدن در فواصل منظم، چند دقیقه پیاده روی و حرکت دادن پاها می تواند به بهبود گردش خون کمک کند. برای برخی افراد بالا بردن پاها در هنگام استراحت در کاهش تورم موثر است.
مصرف بیش از حد نمک می تواند پاهای شما را متورم کند
دریافت نمک و سدیم بیش از حد باعث می شود بدن آب بیشتری در خود نگه دارد و این می تواند منجر به تورم شود.
این موضوع در افراد مبتلا به فشار خون بالا یا برخی بیماری های قلبی، کلیوی و کبدی اهمیت بیشتری دارد. سازمان بهداشت جهانی توصیه می کند که بیشتر بزرگسالان مصرف سدیم خود را به کمتر از 2000 میلی گرم در روز، معادل کمتر از 5 گرم نمک، محدود کنند.
زمانی که وریدهای پا به خوبی خون را برنمی گرداند
یکی دیگر از علل رایج ورم پا، به ویژه در سنین بالا، مشکلات مربوط به عروق وریدی است. در نارسایی وریدی برگشت خون از پاها به قلب به خوبی انجام نمی شود و در نتیجه خون و مایعات بیشتری در قسمت های تحتانی پا باقی می ماند.
این نوع تورم معمولا پس از ایستادن طولانی مدت افزایش می یابد و ممکن است با سنگینی ساق پا، درد یا تغییر در ظاهر پوست همراه باشد.
ورم پا در دوران بارداری
تورم مچ پا و پا در دوران بارداری یک مسئله نسبتا شایع است. تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون و مایعات بدن می تواند باعث تجمع مایع در اندام تحتانی شود.
با این حال، تورم ناگهانی یا شدید، به ویژه اگر همراه با سردرد شدید، مشکلات بینایی یا افزایش فشار خون باشد، نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
آسیب نیز می تواند باعث تورم شود
رگ به رگ شدن، کشیدگی، رگ به رگ شدن و شکستگی معمولاً با التهاب همراه است و می تواند باعث تورم در محل آسیب شود.
در این شرایط معمولاً تورم در همان ناحیه آسیب دیده می شود و ممکن است با درد، کبودی یا محدودیت دامنه حرکتی همراه باشد.
بیماری های مهمی که با ورم پا خود را نشان می دهد
برخی از بیماری های قلبی، کلیوی و کبدی می توانند تنظیم مایعات بدن را مختل کرده و باعث تجمع آنها در پاها شوند.
به عنوان مثال، در برخی از بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، تورم هر دو پا ممکن است با تنگی نفس، خستگی یا افزایش وزن به دلیل تجمع مایعات همراه باشد. بدتر شدن تنگی نفس در هنگام دراز کشیدن نیز می تواند یک علامت مهم باشد که باید بررسی شود.
تورمی که بدون علت مشخص ایجاد می شود و به تدریج افزایش می یابد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
گاهی اوقات علت ورم پا در داروهای مورد استفاده است
برخی از داروها همچنین ممکن است باعث تجمع مایع و تورم پا شوند. برخی از داروهای کنترل فشار خون، داروهای هورمونی و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی از جمله داروهایی هستند که می توانند چنین عارضه ای را در برخی افراد ایجاد کنند.
اگر پس از شروع یک داروی جدید تورم ظاهر شد، دارو نباید خودسرانه قطع شود. برای تغییر یا ادامه درمان بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
قرمزی و گرمای پا را جدی بگیرید
عفونت ها و التهاب های پوست و بافت نرم نیز می توانند باعث تورم موضعی شوند. در این موارد، تورم اغلب با قرمزی، احساس گرما در پوست، درد و گاهی تب همراه است.
اگر تورم با افزایش درد یا قرمزی و گرمی قابل توجه همراه باشد، بهتر است در اسرع وقت به دنبال ارزیابی پزشکی باشید.
چه زمانی تورم پا یک علامت هشدار است؟
تورم ناگهانی فقط در یک پا، به ویژه زمانی که با درد، قرمزی یا گرما در آن ناحیه همراه باشد، می تواند نشانه لخته شدن خون در سیاهرگ های عمقی باشد و نیاز به توجه فوری دارد.
همچنین تورم ساق پا همراه با علائمی مانند تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، سرگیجه یا ضعف شدید می تواند نشانه اورژانس باشد. در برخی موارد، لخته خون ممکن است به ریه برود و باعث آمبولی ریه شود.
همیشه تصور نکنید که تورم پا ساده است
تورم پا لزوماً به معنای بیماری جدی نیست و گاهی اوقات فقط در نتیجه نشستن، ساعت ها ایستادن یا مصرف بیش از حد نمک است. با این حال، اگر تورم بدون دلیل ظاهری رخ دهد، مکرر عود کند، برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا با علائم دیگری همراه باشد، بهتر است با کمک پزشک علت آن مشخص شود.
دانستن علت اصلی تورم مهمترین قدم برای انتخاب روش درمانی مناسب است. چرا که از یک تغییر ساده در سبک زندگی گرفته تا درمان یک بیماری زمینه ای، علت ورم پا می تواند نحوه برخورد با این مشکل را به کلی تغییر دهد.
