از تنگه هرمز تا آینده ترامپ؛ روایت مرندی و مالوف از تغییر موازنه قدرت در منطقه

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت و به نقل از المیادین، در برنامه «بن بست بزرگ: ایران و جهان» محمد مرندی استاد دانشگاه و مایکل مالوف از مقامات سابق وزارت دفاع آمریکا به بررسی تغییر موازنه قوا در منطقه پس از جنگ آمریکا علیه ایران پرداختند. محورهای این گفتگو روابط ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس، آینده تنگه هرمز، رویکرد واشنگتن در منطقه و افزایش فشار سیاسی بر دولت ترامپ بود.

مرندی: کشورهای حوزه خلیج فارس باید دوباره اعتماد ایران را جلب کنند

محمد مرندی گفت: کشورهای حوزه خلیج فارس که در طول جنگ از واشنگتن و رژیم اسرائیل حمایت کردند، باید اقدامات عملی برای بازسازی اعتماد تهران انجام دهند. وی تاکید کرد: با توجه به حمایت گسترده این کشورها از حملات آمریکا، دلیلی وجود ندارد که ایران گام اول را برای بهبود روابط بردارد.

مرندی گفت: ایرانی ها به آنها بدهکار نیستند اما بدهی بزرگی به ایران دارند.

وی با اشاره به عمق نارضایتی در ایران نسبت به برخی دولت‌های حاشیه خلیج‌فارس، گفت: در طول جنگ، مدارس، بیمارستان‌ها، ساختمان‌های مسکونی و تجمعات مردمی مورد حمله قرار گرفت و دولت‌های منطقه که زمینه استفاده از نیروهای آمریکایی در خاک خود را فراهم کردند، در کشته شدن هزاران ایرانی نقش داشتند.

مرندی این وضعیت را بخشی از تاریخ طولانی‌تر همسویی کشورهای منطقه علیه ایران دانست و به جنگ 1980 اشاره کرد. زمانی که کشورهای غربی از صدام حسین حمایت کردند و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی و کویت کمک های مالی گسترده ای به بغداد کردند.

وی همچنین به جنگ 12 روزه سال گذشته اشاره کرد و گفت: هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی از پایگاه‌های خود در کشورهای خلیج فارس استفاده کردند و سپس به هواپیماهای اسرائیلی که در حملات علیه ایران شرکت داشتند، سوخت‌رسانی کردند.

به گفته مرندی، همین کشورها اکنون در سطح وسیع تری درگیر جنگ آمریکا علیه ایران هستند.

وی گفت: تظاهر به بی طرفی توهین به ملت ایران، مردم خودشان، مردم منطقه و جامعه جهانی است.

افزایش خطرات برای دولت های عرب خلیج فارس

مرندی هشدار داد که ادامه یا گسترش جنگ می‌تواند به چالشی وجودی برای برخی دولت‌های عربی در منطقه تبدیل شود، به‌ویژه اگر زیرساخت‌ها و صادرات انرژی آنها همچنان مورد حمله قرار گیرد.

وی گفت: در صورت تداوم این وضعیت، ثبات دولت های خانواده عرب زیر سوال خواهد رفت.

مرندی به آسیب‌های وارد شده به زیرساخت‌های عربستان و اختلال در صادرات نفت و گاز طبیعی مایع اشاره کرد و گفت: باثبات‌ترین مسیر پیش روی کشورهای حوزه خلیج فارس بهبود روابط با ایران و پایان مشارکت در اقدامات نظامی علیه تهران است.

وی تاکید کرد: ایران صبور است. اگر آنها نمی خواهند اکنون ملاقات کنند، می توانیم صبر کنیم. یک هفته، یک ماه یا حتی یک سال. اصلاً لزومی به برگزاری این جلسه نیست».

مرندی همچنین با رد این دیدگاه که ایران باید مسئول اصلی ترمیم روابط باشد، گفت: کشورهای حوزه خلیج فارس باید پیشقدم شوند و نشان دهند که رویکرد خود را تغییر داده اند.

وی دوران پس از صدام را مصداق تغییر روابط منطقه ای دانست و گفت: کشورهایی که در جنگ ایران و عراق از بغداد حمایت کرده بودند، بعدها تلاش کردند به تهران نزدیک شوند و ایران نیز این تلاش ها را پذیرفت.

مرندی گفت: تغییر مثبت ممکن است، اما این به آنها بستگی دارد که اقدامات درست را انجام دهند.

تنگه هرمز؛ مسئله ای بین ایران و عمان

تنگه هرمز یکی از محورهای اصلی اظهارات مرندی بود.

وی گفت: توافقات این آبراه عمدتاً موضوعی بین ایران و عمان است و کشورهای حاشیه خلیج فارس نباید نقش تعیین کننده ای در مدیریت، شارژ یا کنترل آن داشته باشند.

مرندی تاکید کرد: هرگونه توافقی تنها موضوعی بین ایران و عمان است.

وی همچنین گفت: ایران برای توافق فوری با کشورهای همسایه تحت فشار نیست و کشورهای حوزه خلیج فارس به دلیل ادامه جنگ با خطرات اقتصادی و امنیتی بسیار بیشتری روبرو هستند.

مرندی آسیب پذیری این کشورها را ناشی از اقدامات عربستان سعودی علیه یمن دانست و گفت: ریاض به دلیل آسیب های وارده به تاسیسات نفتی خود، قیمت فزاینده ای می پردازد.

به گفته مرندی، هدف نهایی ایران برقراری ثبات منطقه ای است و تهران می خواهد تنگه هرمز به مرکزی برای فعالیت های تجاری و اقتصادی تبدیل شود.

او گفت: «ما این جنگ را آغاز نکردیم و غیرنظامیان را هدف قرار ندادیم.

رویکرد عملگرایانه تر امارات

مرندی در ادامه، امارات را کشوری دانست که رویکرد عملگرایانه تری نسبت به تهران در پیش گرفته است. به گفته وی، منافع اقتصادی امارات و قرار گرفتن این کشور در معرض پیامدهای جنگ، ابوظبی را به رویکرد واقعی تری سوق داده است.

وی گفت: ایران و امارات پیش از این همکاری های محدودی در زمینه انتقال محموله های نفتی از طریق تنگه هرمز داشته اند. از جمله ترتیباتی که در آن نفت از نفتکش های کوچکتر در داخل خلیج فارس به نفتکش های بزرگتر خارج از خلیج فارس منتقل می شود.

مرندی گفت: نوعی توافق وجود دارد و دو طرف در این زمینه همکاری دارند.

با این حال، وی تاکید کرد که هرگونه نزدیکی گسترده‌تر بین تهران و ابوظبی مستلزم آن است که امارات از رژیم اسرائیل فاصله بگیرد و اجازه ندهد نیروهای آمریکایی از خاک این کشور به عنوان سکویی برای اقدامات نظامی علیه ایران استفاده کنند.

احتمال نفوذ آمریکا در به تعویق افتادن نشست منطقه ای

مرندی و مالوف همچنین درباره احتمال نقش فشار آمریکا در به تعویق افتادن نشست منطقه‌ای با حضور کشورهای حوزه خلیج فارس گفت‌وگو کردند.

مرندی گفت: این فقط حدس و گمان است و هیچ گزارش قابل توجهی در این باره در رسانه های غربی منتشر نشده است.

وی افزود: برگزاری چنین نشستی می تواند بر بازار نفت تأثیر بگذارد، به ویژه اگر بازارها آن را نشانه ای از احتمال باز شدن تنگه هرمز بدانند.

مرندی تاکید کرد: باز هم می گویم این فقط حدس و گمان من است و اطلاعات داخلی ندارم.

وی همچنین گفت که رسانه های غربی و منطقه ای همسویی خود با واشنگتن را در طول جنگ آشکار کردند.

مرندی همچنین احتمال اختلاف در محافل سیاسی غربی بر سر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی را مطرح کرد و گفت که افشاگری ها و فشارهای سیاسی ممکن است بخشی از تلاش ها برای تضعیف نتانیاهو و جایگزینی او باشد. تلاشی که می تواند با هدف بازسازی چهره بین المللی رژیم اسرائیل دنبال شود.

وی رژیم اسرائیل را “رژیم نسل کشی” توصیف کرد و نسبت به هرگونه تلاش برای بازگرداندن جایگاه بین المللی خود بدون پرداختن به اقداماتش هشدار داد.

افزایش فشار بر دولت ترامپ و رسانه ها

مایکل مالوف گفت: ترامپ در گذشته روابط خوبی با بخش قابل توجهی از رسانه های آمریکایی نداشته است، اما جنگ این تنش ها را تشدید کرده است. به خصوص در شرایطی که مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ رو به افزایش است.

مالوف گفت: «مردم آمریکا مخالف جنگ هستند.

وی افزود که دولت ترامپ همچنین بیش از هر زمان دیگری نگران افشای اطلاعات محرمانه امنیت ملی، به ویژه در پنتاگون است.

مالوف به گزارش‌هایی مبنی بر تلاش برای انجام آزمایش‌های دروغ یاب بر روی ده‌ها کارمند ستاد مشترک ارتش آمریکا اشاره کرد و این اقدام را بی‌سابقه خواند.

به گفته وی، پاسخ دولت ترامپ به شناسایی منابع نشت اطلاعات محدود نمی شود، بلکه نشان دهنده تلاش گسترده تری برای کنترل جریان اطلاعات است.

مالوف همچنین رفتار تهاجمی تر ترامپ با خبرنگاران را مرتبط با فشارهای ناشی از جنگ دانست.

او گفت: «این شیوه ترامپی برای اداره امور است.

مالوف همچنین گفت که ترامپ نتوانست بخش قابل توجهی از مردم آمریکا را متقاعد کند که ایران در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای است.

وی به ارزیابی‌های جامعه اطلاعاتی آمریکا قبل از حمله اشاره کرد و گفت: هیچ مدرکی مبنی بر اینکه ایران در آستانه تولید سلاح هسته‌ای قرار دارد وجود ندارد. مالوف این اختلاف را با خروج تولسی گبارد، مدیر سابق اطلاعات ملی مرتبط دانست.

انتخابات میان دوره ای می تواند آینده سیاسی ترامپ را تعیین کند

مالوف گفت که پیامدهای داخلی جنگ ممکن است پس از انتخابات میان دوره ای ایالات متحده شدیدتر شود.

او گفت: «اگر آنها پس از نوامبر مجلس نمایندگان را از دست بدهند، در حال حاضر در مورد تعداد تحقیقاتی که قرار است از سوی دولت ترامپ انجام شود، صحبت می کنند.

به گفته مالوف، تغییر کنترل مجلس نمایندگان می تواند ترامپ را در دوران ریاست جمهوری اش به شدت تضعیف کند.

او افزود: «این عملاً به دولت او دو سال زودتر پایان می‌دهد. او قطعا رئیس جمهور ضعیفی خواهد شد و هیچ اتفاقی نخواهد افتاد.»

مالوف گفت که دولت ترامپ همزمان با چندین فشار مواجه است: عدم اطمینان نظامی در خارج از کشور، افزایش نارضایتی در داخل، تنش با رسانه ها و کنگره، و سوالات فزاینده در مورد اطلاعات امنیتی و افشای اطلاعات طبقه بندی شده.

مالوف درباره نقش سازمان های اطلاعاتی آمریکا ابراز تردید کرد

مالوف همچنین پیشنهاد کرد که سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده ممکن است در برخی موارد منافع و برنامه‌هایی را دنبال کرده باشند که لزوماً مشابه کاخ سفید نبوده است.

او گفت: «سیا دستور کار خود را دارد و شما باید آن را در نظر داشته باشید.

مالوف افزود که مقامات اطلاعاتی ممکن است دلایل خاص خود را برای تصمیمات مربوط به جنگ و تحولات مربوط به رژیم اسرائیل داشته باشند.

با این حال، او اذعان کرد که منشاء دقیق برخی از اطلاعات درز یا تصمیمات اتخاذ شده در حال حاضر به طور قطعی قابل اثبات نیست.

او گفت: “بنابراین ما هرگز به طور قطع نمی دانیم که آیا این از سیا سرچشمه گرفته است یا می تواند از جای دیگری منشا گرفته باشد.”

مالوف در عین حال به اظهارات مقامات اسرائیلی اشاره کرد که نشان داد آنها از مقدمات حمله مطلع بوده و به دولت نتانیاهو هشدار داده است.

به گفته مالوف، این جنگ نه تنها اختلافات واشنگتن و شرکای منطقه ای اش، بلکه تنش ها و اختلافات درون ساختار سیاسی و امنیتی آمریکا را نیز آشکار کرده است.

وی پیش بینی کرد که با ادامه جنگ این تنش ها افزایش خواهد یافت. به خصوص زمانی که به انتخابات میان دوره ای نزدیک می شود، فشارهای سیاسی در حال افزایش است و دولت ترامپ در یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ با مشکل مواجه است.