سرگرمی های خلاقانه، بر خلاف فعالیت های مصرفی و غیرفعال، فرد را به ایجاد، یادگیری و تعامل با دیگران تشویق می کند. از نقاشی و نوشتن گرفته تا موسیقی، نجاری، تئاتر، سفالگری یا حتی فعالیت هایی مانند بداهه نوازی دراماتیک، همگی می توانند به رشد شخصی و افزایش احساس معنا در زندگی کمک کنند.
سرگرمی های خلاقانه چه تاثیری بر مغز دارند؟
یکی از رایج ترین سوالات این است که مردم چگونه می توانند در برنامه شلوغ خود برای یک سرگرمی جدید وقت پیدا کنند. بسیاری احساس می کنند که برنامه روزانه آنها از قبل خیلی شلوغ است و زمانی برای اضافه کردن فعالیت دیگری وجود ندارد.
با این حال، مطالعات نشان می دهد که بخش قابل توجهی از اوقات فراغت افراد صرف فعالیت های غیرفعال می شود. این سبک از گذراندن اوقات فراغت، به ویژه زمانی که فرد به تنهایی تلویزیون تماشا می کند، با عواقبی مانند کم تحرکی، مصرف بیشتر غذاهای فوق فرآوری شده، احساس تنهایی و برخی مشکلات جسمی و روانی همراه است.
در مقابل، بسیاری از روان درمانگران می گویند که مراجعانشان اغلب احساس می کنند که زندگی آنها حول مسئولیت های کاری، اختلافات خانوادگی و خودگویی منفی می چرخد و فرصتی برای دنبال کردن علایق شخصی خود برای آنها باقی نمی گذارد.
سرگرمی های سازنده یا خلاق دقیقاً این خلاء را پر می کند. این فعالیت ها به جای مصرف محتوا، فرد را به سمت تولید، ایجاد یا یادگیری یک مهارت جدید سوق می دهد. چنین فرآیندی به افراد کمک می کند تا علایق و ارزش های شخصی خود را بهتر بشناسند، هویت مستقل تری تشکیل دهند و نسبت به خود احساس قدرت بیشتری کنند.
کارشناسان بر این باورند که کسب مهارت یکی از مهمترین پایه های شکل گیری عزت نفس است. هر بار که فرد در فعالیتی پیشرفت می کند، اعتماد به توانایی هایش نیز افزایش می یابد. از سوی دیگر، سرگرمی های گروهی فرصت مناسبی برای ایجاد و تقویت روابط اجتماعی فراهم می کند. موضوعی که بسیاری از کارشناسان بهداشت روان آن را یکی از نیازهای اساسی انسان و یکی از کمبودهای رایج در زندگی امروزی می دانند.
تفاوت بین اوقات فراغت “منفعل” و “جدی”.
در مطالعات اوقات فراغت، محققان معمولاً سرگرمی ها را به دو دسته کلی تقسیم می کنند.
دسته اول « اوقات فراغت معمولی» یا غیرفعال است; فعالیت هایی مانند تماشای تلویزیون، غذا خوردن یا استراحت بدون دخالت ذهنی فعال. دسته دوم «اوقات آزاد جدی» نامیده می شود. فعالیت هایی که در آن فرد درگیر یادگیری، ایجاد یا به کارگیری یک مهارت خاص می شود. در این نوع سرگرمی ها فرد نه تنها وقت خود را پر می کند، بلکه به تدریج تجربه، دانش و توانایی بیشتری کسب می کند.
دامنه این سرگرمی ها بسیار گسترده است. برخی از آنها را می توان به تنهایی در خانه انجام داد. مانند بافتنی، نقاشی، ماکت سازی، خوشنویسی، عکاسی یا نوشتن خلاقانه. دیگران باید در ملاء عام حضور داشته باشند. مانند گروه های تئاتر، کلاس های موسیقی، فعالیت های ورزشی گروهی یا بداهه نوازی نمایشی.
خارج شدن از منطقه امن پاداش های بزرگتری دارد
برخی از سرگرمی ها به شجاعت بیشتری نسبت به سایرین نیاز دارند و شما را مجبور می کنند از منطقه راحتی خود خارج شوید. به عنوان مثال، حضور روی صحنه در تئاتر یا شرکت در کلاسهای اصلاحی ممکن است در ابتدا برای بسیاری از مردم ترسناک باشد. با این حال، شواهد علمی نشان می دهد که این خطرات می توانند دستاوردهای ارزشمندی را به همراه داشته باشند.
یک متاآنالیز که نتایج 21 مطالعه و بیش از چهار هزار شرکتکننده را بررسی کرد، نشان داد که شرکت در آموزش تئاتر با افزایش توانایی درک احساسات دیگران، بهبود مهارتهای ارتباطی و تقویت تعاملات اجتماعی مرتبط است.
محققان توضیح می دهند که بازیگران در طول آموزش خود یاد می گیرند که احساسات و افکار خود را بهتر بیان کنند، از زبان بدن و ارتباطات کلامی موثرتر استفاده کنند و برای رسیدن به یک هدف مشترک با دیگران همکاری کنند. همین مهارت ها را می توان بعداً در زندگی روزمره به کار برد.
چگونه یک سرگرمی جدید پیدا کنیم؟
اگر تصمیم گرفته اید زمان بیشتری را به فعالیت های خلاقانه اختصاص دهید اما نمی دانید از کجا شروع کنید، چند نکته ساده می تواند مفید باشد.
ابتدا به دوران کودکی یا نوجوانی خود فکر کنید. چه چیزی شما را بیشتر هیجان زده کرد؟ شاید دوست داشتید نقاشی کنید، کاردستی بسازید، داستان بنویسید یا ساز بزنید. بازگشت به همان علایق قدیمی می تواند نقطه شروع خوبی باشد.
راه حل دوم این است که به رویاهایی فکر کنید که هرگز فرصت دنبال کردن آنها را نداشتید. شاید همیشه دوست داشتید بازیگری را تجربه کنید، درباره ستاره ها و نجوم بیشتر بدانید یا ساز خاصی را یاد بگیرید، اما شرایط زندگی یا محل زندگی چنین امکانی را فراهم نکرده است. بزرگسالی معمولاً فرصت های بیشتری را برای دنبال کردن این علایق برای افراد فراهم می کند.
راه سوم این است که یک تجربه کاملا جدید را امتحان کنید. بسیاری از افراد وقتی فعالیتی را بدون هیچ پیش زمینه ای امتحان می کنند، به اشتیاق واقعی خود پی می برند. لازم نیست از ابتدا متخصص باشید یا تجربه قبلی داشته باشید. مهم است که به خودتان فرصتی برای کشف استعدادهای جدید بدهید.
موانع را دست کم نگیرید، اما از آنها هم دست نکشید
واقعیت این است که اکثر مردم امروزه با کمبود وقت، مشکلات مالی و حجم بالای حواسپرتی مواجه هستند. به همین دلیل، شروع یک سرگرمی جدید ممکن است در نگاه اول غیر واقعی به نظر برسد.
هزینه تجهیزات، یافتن وقت آزاد یا حتی نداشتن دوستانی با علایق مشابه از جمله موانعی است که بسیاری از افراد به آن اشاره می کنند. با این حال، این موانع همیشه آنقدر که به نظر می رسد بزرگ نیستند. برای شروع بسیاری از سرگرمی ها نیازی به خرید تجهیزات گران قیمت نیست.
از نظر زمانی، لازم نیست ساعات طولانی را به یک سرگرمی اختصاص دهید یا در آن به سطح حرفه ای برسید. حتی یک تعهد زمانی کوتاه اما منظم می تواند اثرات مثبت قابل توجهی بر سلامت روان داشته باشد.
همچنین امروزه یادگیری مهارت های جدید نسبت به گذشته آسان تر است. شبکههایی مانند YouTube، TikTok و Instagram مملو از آموزشها، ایدهها و تجربیات افرادی هستند که مایلند دانش و مهارتهای خود را با دیگران به اشتراک بگذارند و میتوانند منبع الهام خوبی برای شروع باشند.
