توپ های روغنی؛ انبوهی از مواد نفتی باقی مانده که می تواند در دریا حرکت کند و در نهایت به ساحل برسد. گزارش مشاهده گلوله های نفتی ابتدا از مناطقی از سواحل هرمزگان مطرح شد. سورو و گلشهر بندرعباس از جمله مکان هایی است که این مواد در آنها مشاهده شده است. گزارش های دیگری نیز از مشاهده گلوله های نفتی در هرمز و میناب منتشر شده است، اما آنچه شرایط را حساس تر می کند رسیدن این مواد به دهانه کانال های پرورش میگو در سیریک است. منطقه ای که فعالیت های آبزی پروری ارتباط مستقیمی با محیط زیست دریایی دارد.
حبیب مشی تازیانی – مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان – مشاهده گلوله های نفتی در نقاط مختلف استان را تایید و در مورد وضعیت سیریک اعلام کرد که حجم این گلوله ها قابل توجه است و بررسی های کارشناسی برای برآورد دقیق وضعیت ادامه دارد.
به گفته وی، اقدامات لازم برای مدیریت این وضعیت با همکاری شیلات، فرمانداری سیریک، بنادر و دریانوردی و با هماهنگی مدیریت بحران استانداری هرمزگان آغاز شده است.
یکی از چالش های موجود نحوه جمع آوری این مواد است. به گفته مدیر کل حفاظت محیط زیست هرمزگان، جمع آوری گلوله های نفتی با ابزار مکنده مشکل است و تلاش برای مهار و احاطه آن و جمع آوری آنها با پد و ابزار جاذب ادامه دارد.
وی همچنین از مردم خواست از شنا در سواحل و آب هایی که گلوله های نفتی مشاهده شده است خودداری کنند.
آلودگی می تواند سال ها در دریا باقی بماند
در این خصوص احمدرضا لاهیجان زاده – معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست – با اشاره به مشاهده گلوله های نفتی در سواحل جنوبی کشور، گفت: این گلوله های نفتی می تواند آسیب های زیست محیطی قابل توجهی را به همراه داشته باشد و آلودگی ناشی از آن می تواند اکوسیستم های ساحلی و دریایی را تحت تاثیر قرار دهد.
وی افزود: برخی از این مواد آلی و همچنین فلزات سنگین موجود در آنها به تدریج وارد محیط آبی شده و از طریق تبادل با محیط دریایی می توانند آلودگی را در این محیط پخش کنند. بنابراین اثرات این نوع آلودگی تنها به زمان دیدن توپ های نفتی در ساحل محدود نمی شود.
معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ورود و تجمع این مواد می تواند باعث ماندگاری طولانی مدت و حتی سال ها آلودگی در دریا شود، بنابراین نظارت و انجام اقدامات لازم برای شناسایی و کنترل این آلودگی ها بسیار مهم است.
آلودگی فراتر از خط ساحلی
در نگاه اول، توپ های نفتی تنها به صورت توده های تیره در امتداد ساحل دیده می شوند، اما مسئله اصلی تاثیرات احتمالی آنها پس از ورود به محیط های دریایی است. به همین دلیل تعیین میزان آلودگی و بررسی مناطق آسیب دیده بخشی از فرآیند مدیریت این وضعیت است.
در هرمزگان به دلیل اینکه بخش هایی از فعالیت های اقتصادی و معیشتی مناطق ساحلی به دریا مربوط می شود، موضوع اهمیت بیشتری دارد. از ماهیگیری و آبزی پروری گرفته تا گردشگری و فعالیت های حمل و نقل دریایی.
ورود گلولههای نفتی به دهانه کانالهای پرورش میگو در سیریک نیز بر لزوم بررسی دقیقتر وضعیت این مناطق تاکید دارد. زیرا در چنین شرایطی موضوع به پاکسازی یک منطقه ساحلی محدود نمی شود و نیاز به ارزیابی وضعیت آب و محیط اطراف نیز خواهد داشت.
از سوی دیگر، تاکید سازمان حفاظت محیط زیست بر احتمال ماندگاری طولانی مدت و حتی سال ها آلودگی، اهمیت نظارت پس از جمع آوری را نشان می دهد. به این ترتیب پایان عملیات پاکسازی سواحل الزاما به معنای پایان مشکل نیست و بررسی اثرات احتمالی آلودگی در محیط های دریایی می تواند بخش مهمی از اقدامات بعدی باشد.
اکنون در حالی که مهار و جمع آوری گلوله های نفتی در مناطق آسیب دیده ادامه دارد، بررسی کارشناسی نیز برای تعیین ابعاد دقیق آلودگی در حال انجام است. موضوعی که نتیجه آن می تواند تصویر روشن تری از میزان آلودگی و ضرورت اقدامات بعدی ارائه دهد.
