به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، صبح روز اول مهدکودک یا مدرسه، صحنه ای آشنا جلوی درب ورودی می گذرد. کیف کوچکی روی شانه کودک، دستی که دست مادر یا پدر را محکم گرفته و نگاهی که بین صورت والدین و درب کلاس حرکت می کند. سر و صدای بچه ها از داخل می آید، اما برای بعضی از بچه ها راه رفتن با همان چند قدمی کلاس آسان نیست. لحظه خداحافظی ممکن است با اشک، بی قراری یا چسبیدن بیشتر به والدین همراه باشد، لحظه ای کوتاه که برای کودک آغاز یک تجربه جدید است.
ورود به مهدکودک و مدرسه یکی از اولین تغییرات مهم در زندگی اجتماعی کودک است. در این مرحله کودک باید چند ساعتی از فضای آشنای خانه دور باشد و در محیطی جدید در کنار مربی، معلم و همسالان خود قرار گیرد. طبیعی است که چنین تغییری برای برخی از کودکان با احساس اشتیاق، نگرانی یا ترس از جدایی همراه باشد. به خصوص زمانی که هنوز تجربه کافی از دوری از والدین خود را ندارند.
اضطراب جدایی می تواند به طرق مختلف ظاهر شود. از گریه و امتناع از ورود به کلاس گرفته تا بی قراری، سکوت یا اصرار والدین برای ماندن در کنار کودک. شدت و مدت این واکنش ها در کودکان متفاوت است و همه آنها را نمی توان با یک مدل توضیح داد و در این میان نحوه برخورد خانواده و معلمان می تواند نقش مهمی در شکل گیری احساس امنیت کودک و سازگاری او با محیط جدید داشته باشد.
به همین دلیل روزهای اول مهدکودک و مدرسه نه تنها موضوع آموزش و حضور در کلاس است، بلکه صحنه ای برای تجربه جدایی، ایجاد استقلال و شکل گیری اعتماد کودک در محیطی جدید است. درک احساسات کودک و برخورد آرام و هماهنگ والدین و معلمان می تواند به این جدایی کمک کند تا به جای تجربه ای ترسناک، قدمی تدریجی برای ورود کودک به دنیای اجتماعی و تربیتی باشد.
اولین خداحافظی و سخت ترین قدم ها برای بعضی از بچه ها
سامیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده وی با بیان اینکه روزهای اول مهدکودک و مدرسه برای بسیاری از کودکان آغاز یک تجربه جدید است که شامل تجربه محیطی ناآشنا، چهره های جدید، برنامه متفاوت و ساعات دوری از والدین است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: در چنین شرایطی کودک ممکن است احساس نگرانی کند، گریه کند یا بخواهد در زمان جدایی از والدین خود با والدین خود به خانه بازگردد. این واکنش ها، به ویژه در سنین پایین، می تواند بخشی از روند طبیعی سازگاری با محیط جدید باشد و نشان دهد که کودک هنوز برای پذیرش تغییر به زمان و احساس امنیت نیاز دارد.
وی با بیان اینکه اضطراب جدایی زمانی بیشتر نمایان می شود که کودک برای اولین بار مدتی را بدون حضور والدین سپری کند، افزود: برای نوآموزی که بیشتر روز را در کنار خانواده می گذراند، جدا شدن از فردی که برای او مایه امنیت و آرامش است چیز کمی نیست. ورود به کلاس، خداحافظی با والدین و ماندن در محیطی جدید می تواند احساسات متفاوتی را در او ایجاد کند; از بی قراری و گریه تا سکوت، چسبیدن به والدین یا بی میلی برای ورود به کلاس.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه نحوه برخورد والدین با این مرحله بسیار مهم است، بیان می کند: خداحافظی های طولانی، بازگشت های مکرر یا ابراز نگرانی شدید ممکن است جدایی را برای کودک دشوارتر کند و از سوی دیگر، یک خداحافظی کوتاه، آرام و قابل پیش بینی می تواند به کودک این پیام را بدهد که محیط جدید امن است و والدین پس از پایان مهدکودک یا مدرسه باز خواهند گشت. همین را نشان دهد
اضطراب جدایی در همه کودکان یکسان نیست و میزان و مدت آن می تواند متفاوت باشد
طاهری ادامه می دهد: نقش مربی و معلم نیز در این دوران بسیار مهم است و برخورد صمیمانه، توجه به احساسات کودک و برقراری ارتباط تدریجی می تواند به شکل گیری احساس امنیت در محیط جدید کمک کند. وقتی کودک بداند چه زمانی وارد کلاس می شود، چه فعالیت هایی دارد و چه زمانی والدین به سراغش می آیند، شرایطی فراهم می شود که روز مدرسه قابل پیش بینی شود. آشنایی تدریجی با محیط کلاس، همکلاسی ها و برنامه روزانه نیز می تواند روند سازگاری را آسان کند.
وی با بیان اینکه اضطراب جدایی در همه کودکان یکسان نیست و میزان و مدت آن می تواند متفاوت باشد، می گوید: برخی از کودکان پس از چند روز به محیط جدید عادت می کنند و برخی دیگر به زمان بیشتری نیاز دارند، بنابراین مقایسه کودکان با یکدیگر یا سرزنش کودک به دلیل گریه و دلتنگی کمکی به حل مشکل نمی کند. مهمتر این است که والدین و مربیان به جای نادیده گرفتن احساسات کودک، آنها را بشناسند و فرصت سازگاری تدریجی را برای او فراهم کنند.
روانشناس و مشاور خانواده می افزاید: شروع به مهدکودک یا مدرسه نه تنها شروع یک دوره آموزشی است، بلکه برای بسیاری از کودکان اولین تجربه جدی حضور مستقل در محیطی خارج از خانواده است. طبیعی است که این تغییر با هیجان، دلتنگی یا نگرانی همراه باشد. اگر خانواده و مدرسه در این مرحله با آرامش و هماهنگی رفتار کنند و کودک احساس کند که جدایی موقت و محیط جدید قابل اعتماد است، می توان این روزهای اول را به فرصتی برای شکل گیری استقلال، اعتماد به نفس و تجربه مثبت حضور در مدرسه تبدیل کرد.
هنگامی که اضطراب جدایی در بدن رخ می دهد
پژمان عقدک، پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان وی با بیان اینکه شروع مهدکودک یا مدرسه برای بسیاری از کودکان تجربه جدید و هیجان انگیزی است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: دور شدن از والدین، ورود به محیط ناآشنا و آشنایی با افراد جدید می تواند کودک را در روزهای اول بی قرار، گریه و نگرانی کند. این واکنش ها در بیشتر موارد طبیعی است و بخشی از فرآیند سازگاری کودک با محیط جدید است، با این حال، زمانی که این نگرانی ها شدیدتر یا تداوم می یابد، ممکن است در دانش آموزان جدید با اضطراب جدایی مواجه شویم.
وی با بیان اینکه ممکن است کودکان هنگام رفتن به مهدکودک یا مدرسه گریه کنند، به والدین خود بچسبند و از جدا شدن از خانواده امتناع کنند، می افزاید: در برخی موارد علائم جسمی مانند دل درد و سردرد، اختلال خواب یا نگرانی دائمی مبنی بر اینکه ممکن است برای خود یا والدینشان اتفاقی بیفتد مشاهده می شود و توجه به مجموعه این علائم ضروری است و والدین و مربیان باید قادر باشند در روزهای اول والدین و مربیان بتوانند یک واکنش طبیعی نسبت به آن داشته باشند. نیاز به توجه و مداخله بیشتری دارد.
دکتر و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بیان می کند: برای مدیریت اضطراب جدایی، والدین می توانند به چند نکته مهم توجه کنند. ابتدا صادقانه و با لحنی آرام با کودک در مورد مهدکودک یا مدرسه صحبت کنید و برنامه روزانه او را برای او توضیح دهید. یعنی کودک می داند در طول روز چه اتفاقی قرار است بیفتد. این باعث می شود که محیط جدید برای او قابل پیش بینی تر باشد و در نتیجه احساس امنیت بیشتری کند.
کودک برای سازگاری با محیط جدید بیش از هر چیز به احساس امنیت، ثبات و اطمینان نیاز دارد
عقدک با بیان اینکه در روزهای اول بهتر است در زمانی کوتاه، واضح و معین خداحافظی شود، ادامه می دهد: خداحافظی طولانی، بازگشت مکرر والدین پس از خداحافظی یا ابراز تردید و اضطراب می تواند نگرانی کودک را افزایش دهد و جدایی او از خانواده را دشوارتر کند. والدین باید به کودک اطمینان دهند که او را رها نمی کنند و زمان بازگشت خود را با عباراتی متناسب با سن کودک توضیح دهند.
وی اظهار داشت که باید احساسات کودک را پذیرفت و به جای اینکه فقط به او بگویید «نترس» یا «چیزی نیست»، بهتر است احساسات او را بپذیرید و بگویید «می دانم که دلت برای من تنگ شده است، اما می توانی این چند ساعت را با معلم و دوستانت سپری کنی». کند
دکتر و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می افزاید: یکی از مهم ترین نکات این است که والدین هرگز ترس و تهدید را برای رها کردن فرزندان خود به عنوان روش تربیتی قرار ندهند. جملاتی مانند “اگر گریه کنی، می روم و دیگر برنمی گردم” ممکن است اضطراب جدایی را تشدید کند و احساس ناامنی کودک را افزایش دهد. کودک برای سازگاری با محیط جدید بیش از هر چیز به احساس امنیت، ثبات و اطمینان نیاز دارد و داشتن خواب کافی، صبحانه مناسب و برنامه منظم روزانه نیز می تواند آسیب پذیری کودک را در برابر اضطراب کاهش دهد.
اضطراب جدایی در روزهای اولیه مهدکودک و مدرسه، برای بسیاری از کودکان، بخشی از فرآیند سازگاری با یک تجربه جدید است. دوری از والدین و قرار گرفتن در یک محیط ناآشنا می تواند احساساتی مانند نگرانی، دلتنگی یا بی قراری را به همراه داشته باشد. احساساتی که با حوصله و حمایت مناسب به تدریج کاهش می یابد.
در این میان خانواده نقش مهمی در شکل گیری نگاه کودک به این جدایی دارد. رفتار آرام، خداحافظی مطمئن و اجتناب از طولانی شدن لحظه جدایی می تواند به کودک کمک کند احساس امنیت بیشتری کند. علاوه بر آن، مربیان و معلمان می توانند با ایجاد محیطی دوستانه و قابل پیش بینی، ورود کودک به محیط آموزشی را آسان تر کنند.
دیدن عکس العمل هر کودک با توجه به شرایط و ویژگی های خودش مهم است. مقایسه کودکی که به سرعت با محیط جدید سازگار می شود با کودکی که به زمان بیشتری برای سازگاری نیاز دارد می تواند فشار بیشتری ایجاد کند. آنچه مهم است شناخت احساسات کودک و همراهی او در راه استقلال است.
روزهای اول مدرسه و مهدکودک ممکن است با گریه و غم شروع شود، اما این روزها می تواند اولین قدم برای کودک برای تجربه استقلال و حضور در دنیایی فراتر از خانه باشد. اگر خانواده و مدرسه با هم محیطی امن و آرام ایجاد کنند، جدایی از والدین می تواند به تدریج به بخشی عادی از رشد و یادگیری کودک تبدیل شود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
