به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، همزمان با هشتاد و دومین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد و سفر رئیس جمهور به نیویورک، قرائت سخنرانی تاریخی شهید انقلاب در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1366 تصویر روشنی از نگاه جمهوری اسلامی ایران به ساختار این نهاد بین المللی، موضوع عدالت، تجاوز و تجاوز ارائه می کند. سخنانی که انتقادی آشکار از عملکرد شورای امنیت و ساختار ناعادلانه سازمان ملل در اوج جنگ تحمیلی بود.
آیتالله شهید سیدعلی خامنهای، رئیسجمهور وقت ایران، در 31 شهریور 1366 در چهل و دومین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد. سخنرانی ای که در میانه هفتمین سال جنگ ایران و عراق و در چارچوب تشدید حضور نظامی آمریکا و برخی کشورهای غربی منطقه ایراد شد. همزمان جنگ نفتکش ها به اوج خود رسیده بود و حملات آمریکا به کشتی های ایرانی ابعاد جدیدی به تقابل تهران و واشنگتن داده بود.
شهریور 1366 اولین حضور رئیس جمهور ایران در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود. در همان سال پس از حمله ناوهای آمریکایی به کشتی تجاری «ایران آجار» و کشته و زخمی شدن تعدادی از مسافران آن، حضرت آیت الله خامنه ای در سخنرانی خود در قلب نیویورک، آمریکا را مسئول عواقب این اقدام دانستند و اعلام کردند که این کشور پاسخ اقدام خود را خواهد گرفت. موضعی که با خروج هیئت آمریکایی از جلسه همراه شد.
سازمان ملل تحت انتقاد دو تبعیض ناعادلانه
انتقاد از ساختار سازمان ملل و شورای امنیت یکی از مهمترین محورهای سخنرانی رهبر شهید بود. وی وجود «حق وتو» و «عضویت دائم در شورای امنیت» را دو تبعیض ناعادلانه دانست و تاکید کرد: ادامه این وضعیت سازمان ملل را از محل حل مسائل بین ملتها دور میکند.
رهبر شهید در آن سخنرانی تصریح کرد: دو تبعیض ناعادلانه در سازمان ملل وجود دارد؛ حق وتو و عضویت دائم در شورای امنیت؛ این دو تبعیض باید برطرف شود. وی هشدار داد: در غیر این صورت شورای امنیت به محلی برای صدور احکام و دستورات باطل بدون ضمانت اجرایی تبدیل می شود و ملت ها احساس می کنند جز توسل به زور و خشونت راهی برای حل مسائل بین المللی ندارند.
این انتقاد تنها محدود به ساختار حقوقی سازمان ملل نبود و عملکرد شورای امنیت در جنگ ایران و عراق را نیز هدف قرار داد.
وقتی متجاوز شناسایی شد، محکوم نشد
شهيد حضرت آيت الله خامنه اي در بخشي از سخنان خود با طرح اين سوال صريح در مقابل دولت ها و افكار عمومي جهان گفتند: چرا كشورهايي كه مي دانستند آغازگر جنگ و متجاوز عراق است، در مقابل اين تجاوز ساكت اند؟
وی همچنین عملکرد شورای امنیت را به چالش کشید و پرسید: چرا نهادی که برای مقابله با تجاوزات و تامین امنیت بین المللی تشکیل شده بود به وظیفه خود در برابر حمله عراق به ایران عمل نکرد؟
در دیدگاه بیان شده در آن سخنرانی، جمهوری اسلامی ایران از سازمان ملل انتظار داشت که حداقل در مقابل تجاوز بی طرف بماند و با محکوم کردن متجاوز، زمینه برقراری امنیت را فراهم کند. حمله به شهرها، استفاده از سلاح های شیمیایی و تهاجم نظامی عراق از جمله موضوعاتی بود که در این سخنرانی به آن اشاره شد.
صلح بدون عدالت؛ نسخه ای برای تجاوز مجدد
رهبر شهید در ادامه صلح را خواست جمهوری اسلامی ایران دانست، اما بین «صلح» و «صلح پایدار» تفاوت قائل شد. وی با اشاره به تجربه هفت سال جنگ تحمیلی تاکید کرد: ایران بیش از هر طرفی تشنه صلح است، اما صلح پایدار را بدون مجازات متجاوز ممکن نمیداند.
وی در این زمینه گفت: عدالت – واژه ای که زورمندان و متجاوزان همیشه با ترس و احتیاط به آن می نگرند – بالاتر و مهمتر از صلح است.
این دیدگاه بخش مهمی از استدلال ایران را در آن مقطع تشکیل می داد. اینکه پایان جنگ بدون تعیین مسئول تجاوز و بدون برخورد با متجاوز نمی تواند از تکرار تجاوز در آینده جلوگیری کند.
ایران؛ نه زیر چتر شرق و نه غرب
بخشی دیگر از این سخنرانی به معرفی ماهیت انقلاب اسلامی اختصاص داشت. حضرت آیتالله خامنهای، انقلاب ایران را حرکتی مستقل از دو بلوک قدرت شرق و غرب معرفی کردند و تأکید کردند که جمهوری اسلامی برای ادامه راه خود به قدرتهای مسلط جهان متکی نیست.
در آن زمان که نظام بینالملل تحت تأثیر رقابت دو ابرقدرت قرار گرفت، تأکید کرد که ملتها نباید نگهبان داشته باشند و قدرتهای بزرگ نباید سرنوشت کشورهای دیگر را رقم بزنند.
پیام او به کشورهای جهان سوم نیز مبتنی بر وحدت برای دفاع از حقوق و جلوگیری از آسیب رساندن به منافع ملت ها بود. اتحادی که هدفش جنگ طلبی بود، اما ایستادگی در برابر سلطه و حفظ استقلال کشورها.
فلسطین و مبارزه با نظام سلطه
در این سخنرانی به موضوع رژیم صهیونیستی نیز پرداخته شد. حضرت آیتالله خامنهای با اشاره به وضعیت فلسطین، از سیاستهای رژیم صهیونیستی در چارچوب نظام سلطه انتقاد کردند و همچنین به وضعیت نژادپرستانه آفریقای جنوبی در آن دوران اشاره کردند.
علاوه بر مسائل سیاسی و امنیتی، مسائل فرهنگی و اجتماعی نیز در سخنان ایشان گنجانده شد. از مبارزه با فساد و حفظ بنیان خانواده تا حفظ حقوق و ارزش های زنان.
بستری برای اعلام موضع ایران
سخنرانی سال 66 در شرایطی برگزار شد که ایران تحت فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی بود و آمریکا حضور مستقیم تری در منطقه پیدا کرده بود. با این حال، تریبون مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی شد تا دیدگاه جمهوری اسلامی در مورد جنگ، عملکرد شورای امنیت، تبعیض در ساختار سازمان ملل و دخالت قدرت های بزرگ به وضوح ترسیم شود.
اکنون با برگزاری هشتاد و دومین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد و حضور رئیس جمهور ایران در نیویورک، بازخوانی آن سخنرانی تاریخی بار دیگر این پرسش را برجسته می کند که ساختارهای بین المللی تا چه اندازه توانسته اند در برابر تجاوز، تبعیض و تمرین قدرت یکجانبه بایستند؟ این پرسشی است که رهبر شهید انقلاب از این تریبون نزدیک به چهار دهه پیش مطرح کرد و پاسخ آن را در اصلاح ساختارهای ناعادلانه و پایان دادن به ولایتعهدی قدرتهای بزرگ جستجو کرد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
