تیم ملی فوتبال ایران در اولین بازی تدارکاتی پس از جام جهانی مقابل ازبکستان با نتیجه سنگین 3 بر یک شکست خورد تا مشخص شود طرح تمدید قرارداد امیر قلعه نویی ناکام مانده است. ایران در شرایطی این بازی را واگذار کرد که نه خبری از شرایط جنگی بود و نه تغییری در ساختار و فهرست تیم ملی. یعنی از نظر لجستیکی همه چیز آماده بود و همه پیشکسوتان قلانوی سوار بودند. مشکل اما برمی گردد به چیزی که از 4 سال پیش مشهود بود: ضعف تاکتیک و سیستم بازی قلعه نویی و همراهانش.
ما در معرض دید هستیم
امیر قلعه نویی در روزی که هدایت تیم ملی ایران را برعهده گرفت، نوید یک بازی همه جانبه هجومی و تماشاگرپسند را داد. او با حمله به سرمربیان خارجی، آنها را ناآگاه از روح و فرهنگ فوتبال ایران توصیف کرد و معتقد بود فوتبال ایران آمیخته با بازی تهاجمی است. دقیقا 4 سال بعد مرور صحبت های قلانوی و عملکرد تیمش در زمین، همه چیز را عجیب جلوه می دهد. در واقع در دوران این سرمربی نه تنها خبری از بازی های تماشاگرپسند در تیم ملی نیست، بلکه همان ساختار دفاعی مستحکمی که در 8 سال شکل گرفته بود، از بین رفته است. در این بین و در این 4 سال، یکی دو تاکتیک پیش پا افتاده توسط قلانوی و همکارانش اجرا شده که دست آنها را کاملاً آشکار کرده است. یکی از آندربال های بلند بیرانوند و مدافعان و استفاده از توپ سوم و دیگری ایجاد خطر روی ضربات آزاد به دلیل خلاقیت فردی و قدرت سرزنش بازیکنان است.
روی کاغذ، چنین مواردی چندان بد نیستند. اما مشکل از جایی شروع می شود که همه می دانند تیم قلعه نویی قرار است چه روشی را در زمین پیاده کند. برای بررسی چنین ادعایی کافی است مروری بر اظهارات فابیو کاناوارو، سرمربی سرشناس ازبک ها پس از بازی با ایران داشته باشیم. وی گفت: می دانستیم تنها راه گلزنی حریف استفاده از ضربات ایستگاهی یا کرنر است. در واقع کاناوارو به بازیکنانش گفته بود که اگر قرار است ایران دروازه ما را باز کند، تنها یک راه وجود دارد. بررسی بازی این گفته را ثابت می کند. تک گل ایران از روی ضربه ایستگاهی توسط رامین رضاییان به ثمر رسید.
خطر این موضوع به این مربوط می شود که الان در فوتبال آسیا همه می دانند که ایران فقط یکی دو راه برای گلزنی دارد و بس. یعنی می توان راه مقابله با آن را آموزش داد و خط حمله تیم ملی را مهار کرد.
چه اتفاقی برای پلان اف افتاد؟
اینکه تیم ملی تنها یک برنامه برای رسیدن به دروازه حریف دارد، خوشایند امیر قلعه نویی و کادر فنی اش نیست. هر چه که باشد، آنها ادعا می کنند که تاکتیک ها و سیستم های مختلف را در میدان اجرا می کنند و فقط “عقل سلیم” برای درک چنین مفاهیمی وجود ندارد. زیرا معتقدند چنین موضوعاتی آکادمیک است و برای ملموس شدن این موارد نیاز به تخصص بالاتری دارد. فارغ از به چالش کشیدن چنین اظهاراتی، اکنون بهترین زمان برای طرح این سوال است که قلانوی چه زمانی قرار است «پلان اف» را که برای تیم ملی طراحی کرده با دستیارانش در زمین نشان دهد؟
اصولا داشتن پلان های متعدد در فاز دفاعی و هجومی بسیار ارزشمند است و نشان از تلاش و هوش تاکتیکی سرمربی و بازیکنان دارد. با این حال، شرم آور است که چنین طرح هایی فقط برای تدریس در دانشگاه استفاده می شود و تنها یکی دو مورد از آنها که از قضا مهمترین آنها استفاده از توپ های بلند است، در زمینی که مردم می توانند تماشا کنند، استفاده می شود. شاید بعد از شکست تلخ مقابل ازبکستان و حذف از مرحله گروهی جام جهانی 48 تیمی، بالاخره زمان آن رسیده باشد که یکی از این طرح های شگفت انگیز در دیدارهای پیش رو که قرار است قلعه نویی روی نیمکت تیم ملی بنشیند، اجرایی شود تا دیگر تیم ملی آنقدر «در دسترس» نباشد و از قبل «رقیب» شده باشد.
