فرزندپروری در مرز افراط و تفریط؛ از تأمین بی‌حدوحصر خواسته‌ها تا تبعیض

پدر؛ معمار هویت و شخصیت اجتماعی کودکان

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، خانواده اولین محیطی است که کودک معنای رابطه، محبت، محدودیت، مسئولیت و حتی اختلاف را تجربه می کند. کیفیت این تجربیات می‌تواند بر شکل‌گیری دیدگاه او نسبت به خود و دیگران تأثیر بگذارد، اما روابط خانوادگی همیشه ساده و یکنواخت نیست و گاهی اوقات تفاوت در دیدگاه‌ها، فشارهای اجتماعی، تفاوت‌های نسلی یا ناآگاهی والدین از نیازهای رشدی کودک، زمینه را برای درگیری ایجاد می‌کند که همیشه به معنای ناسالم بودن کل رابطه نیست.

در سال های اخیر مفاهیم روانشناختی زیادی از فضای تخصصی وارد گفتگوهای روزمره خانواده ها شده است. افزایش آگاهی در مورد سلامت روان و کیفیت روابط در اصل می تواند فرصتی برای درک بهتر مشکلات باشد، اما زمانی که عباراتی مانند “والد سمی” بدون درک دقیق و تنها بر اساس یک رفتار یا اختلاف به کار می رود، ممکن است پیچیدگی روابط خانوادگی را نادیده گرفته و به جای کمک به حل مشکل، ممکن است فاصله بین اعضای خانواده را افزایش دهند.

از سوی دیگر، پرهیز از برچسب زدن نباید به معنای نادیده گرفتن رفتار نادرست والدین باشد. همچنین ممکن است والدین در برخورد با فرزندان خود دچار افراط، افراط، بی توجهی یا تصمیمات نامناسب شوند و گاهی فکر می کنند که محبت زیاد یا برآوردن تمام خواسته های کودک بهترین راه برای حمایت از او است، در حالی که تربیت سالم مستلزم شناخت مرزها، توجه به نیازهای واقعی کودک و توانایی اصلاح رفتار والدین است.

فرزندپروری مهارتی نیست که بتوان آن را تنها با تجربه یا علاقه به کودکان به دست آورد. هر کودکی با توجه به سن، ویژگی های شخصیتی، نیازهای رشدی و شرایط خانوادگی خود به شیوه های ارتباطی و تربیتی متفاوتی نیاز دارد و والدین باید دانش و مهارت های خود را افزایش دهند تا به این تفاوت ها پاسخ مناسب دهند. در چنین نگاهی به جای جست و جوی مقصر یا عجولانه برچسب زدن، شناخت رابطه، صحبت و بررسی رفتار دو طرف خانواده می تواند مسیر اصلاح را هموارتر کند.

وقتی شبکه های اجتماعی نسخه ای برای خانواده می شود

احمد پدرام، روانشناس و مشاور خانواده وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه یکی از اشتباهات والدین زیاده روی در برآوردن خواسته های کودک به دلیل ترس از اینکه کودک احساس محرومیت یا سردرگمی کند، اظهار کرد: در واقع هم تبعیض و هم برآورده شدن نامحدود خواسته ها می تواند مشکل ساز باشد و در بسیاری از موارد مشکل اصلی، زیاده روی در رفتار والدین است.

وی با بیان اینکه نکته مهم این است که نباید به سرعت به والدین یا فرزندان فقط بر اساس رفتار فرزند یا اختلاف خانوادگی برچسب بزنیم، گفت: اصطلاحاتی مانند «والد سمی» در فضای عمومی و به ویژه فضای مجازی رایج شده است، اما استفاده نادرست و عجولانه از این واژه ها می تواند به جای حل مشکل، فاصله بین اعضای خانواده را افزایش دهد.

این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه ابتدا باید روابط و رفتارهای موجود را به دقت بررسی کنیم و ببینیم آیا با یک رابطه معیوب مواجه هستیم یا صرفاً با اختلاف نظر، اختلاف نسلی، توقعات نامتناسب یا اشتباهاتی که با آموزش و گفتگو قابل اصلاح است، ادامه داد: فرهنگ و شرایط اجتماعی هر جامعه نیز در نحوه استفاده از این مفاهیم مهم است. بسیاری از اصطلاحات روان‌شناختی از متون و فرهنگ‌های دیگر وارد فضای عمومی شده‌اند که در ترجمه و استفاده از آنها باید به پیشینه فرهنگی جامعه توجه کرد.

پشت پرده برچسب “والد سمی”؛ شکاف نسلی یا رابطه ای که باید اصلاح شود؟

پدرام با بیان اینکه نمی توان یک اصطلاح را بدون توجه به معنای دقیق، شرایط فرهنگی و نوع روابط خانوادگی وارد زندگی مردم کرد و بر اساس آن در مورد افراد قضاوت کرد، اظهار داشت: در این میان نمی توان واژه ای را وارد زندگی مردم کرد. وی گفت: باید قبل از برچسب زدن اطلاعات دقیقی به دست آورد و اجازه ندهیم چند کلمه رایج در شبکه های اجتماعی جای شناخت واقعی روابط خانوادگی را بگیرد.

وی با بیان اینکه در عین حال این به این معنا نیست که همه والدین همیشه رفتار درستی داشته باشند، افزود: من به عنوان یک پدر و مادر ممکن است با فرزندم رابطه معیوب داشته باشم یا رفتاری داشته باشم که به نفع او نباشد، بنابراین لازم است هر پدر و مادری به جای دفاع از خود، رفتار خود را بررسی کند و ببیند آیا مهارت های تربیتی لازم را دارد یا خیر.

این روانشناس و مشاور خانواده افزود: والدین باید با توجه به سن و ویژگی های شخصیتی و جنسیتی فرزند خود روش تربیتی مناسبی داشته باشند و برای این امر نیز مانند بسیاری از عرصه های دیگر زندگی نیازمند آموزش و اطلاع رسانی هستند و تنها محبت و محبت والدین برای رفع همه نیازهای کودک کافی نیست.

رابطه والد و فرزند را نمی توان با چند رفتار پراکنده یا چند کلمه رایج در شبکه های اجتماعی تعریف کرد. خانواده مجموعه‌ای از تجربیات، عادت‌ها، انتظارات، تفاوت‌های نسلی و روش‌های ارتباطی است که برای شناخت کیفیت آن باید رفتارها را در کنار یکدیگر و در بستر واقعی زندگی بررسی کرد. چنین دیدگاهی به تمایز بین یک اختلاف خانوادگی عادی و الگویی که نیاز به اصلاح جدی دارد کمک می کند.

از سوی دیگر، تاکید بر پرهیز از برچسب زدن نباید والدین را از مسئولیت رفتارشان مبرا کند. والدین به قصد محبت ممکن است در نیازهای کودک خود زیاده روی کنند، در برخی موقعیت ها رفتار ناعادلانه ای داشته باشند یا بدون شناخت نیازهای رشدی کودک، انتظارات نامتناسبی از کودک داشته باشند. پذیرش احتمال اشتباه اولین قدم برای اصلاح روش های آموزشی و ایجاد ارتباط سالم تر با کودک است.

فرزندپروری آگاهانه زمانی شکل می‌گیرد که علاوه بر محبت، والدین برای شناخت کودک و یادگیری مهارت‌های ارتباطی و تربیتی وقت بگذارند و تفاوت‌های سنی، شخصیتی و نیازهای هر کودکی ایجاب کند که نحوه برخورد با او منعطف و مناسب باشد، زیرا آنچه برای یک کودک مناسب است برای کودک دیگر یا در مراحل رشد متفاوت نتیجه‌ای نخواهد داشت.

راه سالم تر خانواده نه دفاع مطلق از والدین و نه سرزنش آنهاست، بلکه شناخت دقیق رفتارها، گفتگوی صادقانه و آمادگی برای اصلاح اشتباهات است. همانطور که کودک برای رشد نیاز به آموزش و حمایت دارد، والدین نیز برای ایفای نقش خود به دانش و یادگیری نیاز دارند و گاهی اوقات تغییر روش فرزندپروری می تواند به بهبود روابط بین والدین و فرزندان بیش از ده ها توصیه و برچسب کمک کند.

منبع : به گزارش میهن تجارت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *