غول درمان چگونه فرصت‌های پیشگیری و غربالگری را می‌بلعد؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، فریبرز مکاریان رجبی شامگاه سه شنبه هفتم مهرماه در جلسه کارگروه تخصصی اجتماعی، فرهنگی، سلامت و امنیت غذایی شهرستان، ضمن تحلیل شاخص های سلامت عمومی و افزایش چشمگیر امید به زندگی در کشور، اظهار داشت: نیاز مبرم به تغییر رویکرد نظام سلامت عمومی به ارتقای هزینه های درمانی اولیه به سمت پیشگیری از هزینه های درمانی اولیه است. سواد یک امر مهم تلقی می شود.

وی با استناد به آمارهای جهانی و کشوری، شکاف موجود بین هزینه های سنگین مراحل پیشرفته بیماری ها و هزینه های پایین غربالگری را یک چالش جدی اقتصادی و اجتماعی دانست و افزود: از تشکل های مردمی و خیریه می خواهیم که در حوزه سلامت، سبک زندگی و مداخلات زودهنگام در سطح محلات وارد شوند.

متخصص خون و سرطان بزرگسالان و استاد دانشگاه علوم پزشکی آلو اصفهان با استناد به روندهای آماری اظهار داشت: شاخص علمی امید به زندگی در کشور از حدود 55 سال در سال 75 در سال 2020 به 77.6 سال رسیده است.

مکاریان ادامه داد: این در حالی است که میانگین کنونی جهان حدود 73 سال تخمین زده می شود و ایران با آماری نزدیک به 4.5 سال بالاتر از میانگین جهانی، در کنار ارمنستان و ترکیه در زمره بالاترین سطوح منطقه قرار دارد که نشان دهنده دستاوردهای ملموس نظام سلامت در چند دهه اخیر است.

وی با تاکید بر ضرورت صیانت از این دستاوردها و ادامه مسیر ارتقای سلامت، تصریح کرد: با وجود پیشرفت های حاصل شده، هنوز ظرفیت های گسترده ای برای ارتقای شاخص ها وجود دارد. اما حفظ و ادامه این مسیر نیازمند توجه اساسی به ریشه های شیوع بیماری های مزمن و مهار هزینه های سرسام آور آن است.

شکاف اقتصادی بزرگ بین پیشگیری و درمان مراحل پیشرفته سرطان

این فوق تخصص خون و سرطان بزرگسالان با مقایسه ارقام درمان و پیشگیری گفت: فرد مبتلا به سرطان روده بزرگ در مراحل دو و سه به بالا بین یک تا پنج میلیارد تومان هزینه مستقیم و غیرمستقیم درمان را به فرد، خانواده و کشور تحمیل می کند. این امر به این دلیل است که انجام تست های غربالگری دوره ای ارزان قیمت مانند FIT از 40 یا 45 سالگی به بعد، خونریزی های میکروسکوپی ناشی از طیف وسیعی از بیماری ها از زخم معده ساده و هموروئید تا مراحل اولیه تومورها را قبل از پیشرفت آشکار می کند و از تحمیل ده ها میلیارد تومان بار مالی جلوگیری می کند.

مکاریان با اشاره به سه سطح پیشگیری تصریح کرد: در سطح اول یا پیشگیری اولیه، هدف اصلی جلوگیری از ورود فرد به مرحله بیماری با حذف عوامل خطر است که اقتصادی ترین و موثرترین روش محسوب می شود و سطح دوم شامل غربالگری برای شناسایی به موقع ضایعات خاموش مانند پولیپ روده و سطح سوم شامل تشخیص زودهنگام و مدیریت بالینی به منظور پیشگیری است.

چالش صف های غربالگری و ضرورت جهش سواد سلامت محله

وی با تشریح نقاط ضعف در لایه های اجرایی افزود: در حال حاضر عدم آگاهی، نقص تجهیزات و یا محدودیت تعداد متخصصین گوارش باعث شده است که پس از انجام آزمایشات اولیه حدود 15 تا 20 هزار نفر در صف های ارزیابی تکمیلی قرار گیرند. موضوعی که نشان می دهد اگر غربالگری با آموزش و فرهنگ عمومی گره نخورد با بن بست مواجه می شود.

این فوق تخصص هماتولوژی و سرطان بزرگسالان با استناد به آمار دانشگاه علوم پزشکی توضیح داد: برآوردها نشان می دهد که پوشش غربالگری در جامعه هدف اصفهان کمتر از 20 تا 30 درصد است؛ در حالی که این آمار نشان می دهد که این افراد تحت پوشش غربالگری قرار دارند. واقعیتی که ضرورت حرکت به سمت آموزش محله محور را آشکار می کند. برای رسیدن به این هدف باید از تاثیر اجتماعی چهره های ورزشی، هنرمندان و الگوهای اجتماعی در بافت مراکز محله و خانه های بهداشت استفاده شود تا حساسیت جامعه نسبت به علائم هشدار دهنده برانگیخته شود.

بلعیدن منابع بهداشتی در گرداب هزینه های درمانی

مکاریان با سه دهه سابقه پزشکی در گروه انکولوژی تاکید کرد: در ساختار سلامت کشور غول پزشکی در حال بلعیدن نوزاد آموزش و غربالگری است. تمرکز افراطی و احساسی بر تجویز داروهای گران قیمت صدها میلیون تومانی در ماه های پایانی زندگی بیماران که صرفاً فواید روانی گذرا دارد، اما کارآیی جمعی ندارد، منابع ملی را تحلیل می برد.

وی ادامه داد: از سال 71 که به عنوان متخصص داخلی در اصفهان شروع به کار کردم و تعداد متخصصان این رشته انگشت شمار بود تا امروز که ده ها نیروی متخصص فعال هستند، صف های درمان بیماران نه تنها ساکت شده، بلکه فشرده شده است.

متخصص هماتولوژی و سرطان بزرگسالان ادامه داد: تخلیه آب از چشمه در حال جوش با لیوان جواب نمی دهد. بلکه باید منشاء آسیب را مسدود کرد و خیرین سلامت را از خرید صرف تجهیزات رادیوتراپی و تجهیزات پزشکی گران قیمت به سمت تأسیس موسسات خیریه پزشکی پیشگیری و ارتقای سلامت سوق داد.

همپوشانی عوامل خطر بیماری های قلبی و سرطان؛ نقش اساسی سبک زندگی

مکاریان با تشریح علل مرگ و میر بر اساس آمارهای بین المللی و کشوری خاطرنشان کرد: بررسی گزارش های بهداشتی نشان می دهد بیش از 50 درصد مرگ و میرها در بسیاری از کشورها ناشی از بیماری های قلبی و عروقی و سرطان ها است و در ایران نیز تصادفات رانندگی در رتبه های سوم یا چهارم مرگ و میر قرار دارد. در حوزه سرطان روزانه حدود 390 تا نزدیک به 400 مورد جدید در کشور ثبت می شود و میزان بروز سالانه در محدوده 140 تا 160 مورد در هر 100 هزار نفر گزارش شده است.

وی با تاکید بر لزوم تدوین قوانین پیشگیرانه و کنترل عوامل خطر، خاطرنشان کرد: حدود 75 درصد عوامل ایجادکننده سرطان با بیماری های قلبی عروقی همپوشانی دارند که ریشه اصلی آن در سبک زندگی نادرست، چاقی، کم تحرکی، تغذیه ناسالم، رفتارهای پرخطر و استعمال دخانیات است. مسائلی که تنها از طریق مشاوره قابل کنترل نیست، بلکه نیازمند سیاست های کلان، ممنوعیت های شدید برای گروه های سنی زیر 18 سال و مالیات های بازدارنده برای دور نگه داشتن نسل جوان از عوامل خطر اساسی است.