به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، یک بیماری جدی قلبی می تواند برای مدتی ریتم طبیعی زندگی فرد را مختل کند. فعالیت هایی که قبل از بیماری بدون مشکل انجام می شدند ممکن است پس از یک دوره بستری یا درمان به فعالیت هایی تبدیل شوند که نیاز به احتیاط دارند. در چنین شرایطی بازگشت به زندگی عادی یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه فرآیندی است که باید با توجه به قدرت بدنی، شرایط قلبی و سطح آمادگی فرد به تدریج تکمیل شود.
دوره پس از درمان حاد نیز از نظر سلامت جسمی و روانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از یک سو ممکن است بیمار نگران عود سکته قلبی باشد و از سوی دیگر به دلیل کاهش فعالیت در طول بیماری، اعتماد خود را نسبت به توانایی بدنی خود از دست داده باشد. توانبخشی می تواند فرصتی برای فرد باشد تا ظرفیت فعالیت خود را تحت یک برنامه کنترل شده به دست آورد و به تدریج برای بازگشت به فعالیت های روزمره آماده شود.
این فرآیند زمانی موثرتر است که فقط به ورزش نگاه نکنید. بیماری قلبی می تواند با تغییر در تغذیه، عادات روزانه، وضعیت روانی و حتی نگرش فرد نسبت به فعالیت های عادی زندگی همراه باشد و به همین دلیل، رویکرد چندتخصصی در توانبخشی می تواند جنبه های مختلف زندگی بیمار را همزمان در نظر بگیرد و مسیر بازگشت او را فراتر از یک برنامه ورزشی صرف کند.
البته توانبخشی به این معنا نیست که هر بیماری قلبی بتواند بلافاصله فعالیت خود را افزایش دهد. وضعیت پایدار قلب، نوع عارضه، سابقه اختلالات ریتم و شرایطی مانند وجود ضربان ساز همگی می توانند بر زمان و نحوه شروع برنامه تأثیر بگذارند، بنابراین بازگشت به فعالیت زمانی ایمن تر خواهد بود که براساس ارزیابی پزشکی و برنامه ای متناسب با شرایط هر بیمار باشد تا تصمیم شخصی.
قلب پس از بحران به زمان نیاز دارد. چرا توانبخشی باید گام به گام باشد؟
زهرا محمودیان، متخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه توانبخشی قلبی پس از گذراندن مرحله حاد بیماری قلبی توسط بیمار انجام می شود، اظهار کرد: به عنوان مثال بیماری که تحت عمل جراحی قلب قرار گرفته یا سکته حاد قلبی کرده و درمان لازم را دریافت کرده است، پس از گذراندن دوره ای که نباید فعالیت شدید داشته باشد، می تواند وارد مرحله توانبخشی قلبی شود.
وی با بیان اینکه بیماران مبتلا به نارسایی قلبی در صورت رسیدن به وضعیت پایدار می توانند از برنامه های توانبخشی قلبی نیز استفاده کنند، افزود: پروتکل توانبخشی بر اساس شرایط هر بیمار تنظیم می شود و حدود 10 تا 20 جلسه اولیه برای بیمار در نظر گرفته می شود و پس از آن بسته به وضعیت جسمی و پیشرفت بیمار، ممکن است جلسات ادامه یابد.
این متخصص قلب و عروق با بیان اینکه هدف افزایش تدریجی و گام به گام فعالیت بدنی بیمار است و بیمار باید با توجه به شرایط خود در این مسیر پیش برود، تصریح کرد: توانبخشی قلبی یک برنامه چند بعدی است و محدود به ورزش نیست و در این برنامه متخصص قلب حضور دارد و در کنار او متخصص تغذیه و متخصص طب ورزشی نیز می توانند در اصلاح سبک زندگی بیمار به بیمار کمک کنند.
توانبخشی خودسرانه ممنوع است
محمودیان ادامه داد: در برخی از مراکز برای مشکلات روانی ناشی از بیماری قلبی مشاوره روانشناسی ارائه می شود. این سلسله اقدامات به بیمار کمک می کند تا علاوه بر بهبود وضعیت جسمانی، بهتر با پیامدهای روحی ناشی از بیماری کنار بیاید و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد.
وی تصریح کرد: بیمارانی که دچار بیماری یا عارضه قلبی شده اند، می توانند با توجه به شرایط خود از توانبخشی قلبی استفاده کنند اما در برخی موارد باید احتیاط بیشتری کرد. وی گفت: به عنوان مثال بیمارانی که دچار آریتمی های تهدید کننده حیات شده اند یا به تازگی به دلیل آریتمی جدید باطری قلب یا ضربان ساز کار گذاشته شده اند، ابتدا باید فاز مربوط به وضعیت حاد خود را طی کنند.
این متخصص قلب و عروق اضافه کرد: در بیمارانی که باتری قلب دارند، ضربان نبض تنظیم شده و نحوه پاسخگویی دستگاه به فعالیت نیز مهم است، بنابراین این افراد نباید خودسرانه وارد برنامه توانبخشی شوند و باید با مشورت پزشک معالج خود در این برنامه شرکت کنند.
توانبخشی قلبی را می توان مرحله ای بین درمان بیماری و بازگشت به زندگی روزمره دانست. مرحله ای که در آن بیمار این فرصت را دارد تا توانایی فیزیکی را به صورت کنترل شده به دست آورد. هدف از این مسیر نه تنها افزایش میزان فعالیت است، بلکه کمک به بیمار برای داشتن زندگی فعالتر و سازگاری با شرایط فیزیکی جدید است.
اهمیت این برنامه زمانی آشکارتر می شود که بدانیم عواقب بیماری قلبی تنها به قلب محدود نمی شود. کاهش فعالیت، تغییر در عادات غذایی، نگرانی در مورد آینده و فشار روانی ناشی از تجربه حمله قلبی می تواند کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار دهد. حضور متخصصان مختلف در برنامه توانبخشی می تواند به بیمار کمک کند تا ضمن تقویت قوای جسمانی، سایر جنبه های سلامتی خود را نیز سامان دهد.
در عین حال، توانبخشی برای همه بیماران یکسان نیست. فردی که دچار حمله قلبی یا جراحی حاد شده است، در وضعیت یکسانی با بیماری که آریتمی تهدید کننده زندگی داشته است یا به تازگی پیس میکر دریافت کرده است، نیست. این تفاوت ها نشان می دهد که زمان شروع، شدت فعالیت و نحوه ادامه برنامه باید بر اساس وضعیت واقعی بیمار تعیین شود.
بازگشت به فعالیت پس از بیماری قلبی نباید عجله داشته باشد یا بر اساس تجربه دیگران باشد. ارزیابی پزشک، برنامه ریزی تدریجی و توجه به شرایط خاص هر بیمار سه بخش مهم این مسیر است. زمانی که توانبخشی بتواند به هدف اصلی خود یعنی بهبود توانایی و کیفیت زندگی برسد که فرصت بازگشت تدریجی به فعالیت را فراهم می کند و محدودیت ها و خطرات احتمالی بیمار را در نظر می گیرد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
