بارندگی در شمال ایران و تداوم گرما؛ تحلیل وضعیت بارش، خشکسالی و دمای استان‌ها

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، پایش مستمر شاخص های اقلیمی اعم از بارندگی، دما و شرایط خشکسالی یکی از مهم ترین ابزارهای ارزیابی شرایط آب و هوایی کشور است. این اطلاعات تصویر روشنی از روند تغییرات آب و هوا ارائه می دهد و مبنایی برای تصمیم گیری در بخش های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط زیست و مدیریت بحران است.

بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آنها با میانگین های بلندمدت امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه مدت و بلندمدت را فراهم می کند و این داده ها علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، در پیش بینی خطرات احتمالی و برنامه ریزی برای کاهش اثرات خشکسالی یا مدیریت منابع آب نیز نقش موثری دارند.

در سال‌های اخیر تغییر الگوی بارندگی، افزایش نوسانات دما و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویر دقیقی از شرایط جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کند.

دسترسی به اطلاعات به روز شاخص های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای متصدیان بخش کشاورزی، فعالان منابع طبیعی و حتی عموم مردم حائز اهمیت است، زیرا آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می تواند نقش موثری در تصمیم گیری های روزانه و برنامه ریزی های بلند مدت داشته باشد.

بارش در شمال کشور؛ گلستان کمی بیشتر از بلندمدت بارانی است

صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه در هفته چهل و پنجمین سال زراعی گذشته و از پنجم تا یازدهم مردادماه بر اساس نقشه فوق، کمربند شمالی استان در استان گلفا در هفته جاری شاهد بارش باران بوده است، گفت: 0.2 میلی متر بیشتر از میانگین بلند مدت و میانگین بارندگی کشور 0.8 میلی متر کمتر از میانگین بلندمدت بوده است.

وی افزود: بیشترین بارندگی تجمعی در هفته جاری در ایستگاه های ساسنگ و وطن استان گلستان به ترتیب 87 و 53 میلی متر و در ایستگاه امامزاده اسحاق استان گیلان 62.2 میلی متر به ثبت رسیده است.

تداوم شرایط نرمال تا کم بارندگی در اکثر مناطق کشور

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه فوق انحراف مجموع بارندگی های تجمعی هفته چهل و پنجمین سال زراعی جاری را نسبت به دوره مشابه بلندمدت (1370 تا 1398) نشان می دهد و اظهار داشت: با توجه به بیشترین انحراف در هفته دریافتی کشور در طول این هفته نسبت به درازمدت نقشه بلندمدت این هفته نسبت به سال زراعی جاری، نشان داده شده است. منطقه در شرایط نرمال تا زیر نرمال بود.

ضیائیان ادامه داد: در استان های گلستان، سمنان، مازندران و گیلان بارندگی در برخی نقاط محدوده خود تا 40 میلی متر بیش از نرمال و در سایر نقاط تا 20 میلی متر کمتر از نرمال است. میلی متر و استان های خراسان شمالی، تهران، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کرمان، فارس، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخش هایی از محدوده خود تا 20 میلی متر بارندگی کمتر از نرمال داشته اند و سایر استان های کشور در شرایط نرمال قرار دارند.

اکثر مناطق کشور در شرایط عادی قرار دارند. تداوم خشکسالی و خشکسالی در بخشهایی از شمال و جنوب

وی با بیان اینکه نقشه فوق وضعیت خشکسالی را بر اساس شاخص کوتاه مدت موثر 14 روزه EDI نشان می دهد، گفت: این نقشه نشان می دهد که از نظر شاخص خشکسالی موثر در این 14 روز، بیشتر مساحت کشور در شرایط نرمال بوده است.

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور افزود: استان های قزوین و کرمانشاه در بخش هایی از محدوده خود با خشکسالی خفیف تا متوسط ​​و استان های گلستان، سمنان، زنجان و سیستان و بلوچستان در برخی از مناطق خود خشکسالی خفیف تا شدید و در برخی از نقاط خود خشکسالی خفیف تا شدید را تجربه کرده اند.

ضیائیان افزود: استان‌های مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان‌های شرقی و غربی، خراسان شمالی، کرمان و هرمزگان در بخش‌هایی از منطقه خود خشکسالی خفیف تا متوسط ​​را تجربه کرده‌اند و سایر مناطق کشور در شرایط عادی قرار دارند.

افزایش 1 درجه ای میانگین دمای کشور؛ کرمانشاه از میانگین بلندمدت گرمتر است

وی خاطرنشان کرد: نمودار و نقشه مقابل تفاوت میانگین دمای هفته چهل و پنجم سال زراعی جاری با میانگین بلندمدت دما (1370 تا 1399) در همان هفته را برای کشور و استان ها نشان می دهد. بر این اساس میانگین دمای کشور 1 درجه افزایش یافته و اکثر استان های کشور افزایش دما را تجربه کرده اند.

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: بیشترین ناهنجاری مثبت در میانگین دمای هفته مربوط به استان کرمانشاه با 2.3 درجه و بیشترین ناهنجاری منفی دمایی مربوط به استان یزد با 0.4 درجه بوده و استان های مرکزی و اصفهان- در مقایسه با میانگین دمای هفته خود تغییری نسبت به میانگین دمای هفته خود نداشته اند.

بررسی مستمر شاخص های اقلیمی، علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، امکان ارزیابی روند تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر منابع طبیعی و فعالیت های اقتصادی را فراهم می کند. تداوم این پایش ها زمینه ساز تصمیم گیری دقیق تر در حوزه های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.

تغییرات شاخص‌های بارش، دما و خشکسالی از جمله مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و بنابراین تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت مخاطرات اقلیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده های علمی و به روز در تدوین سیاست های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تاکید دارند. استفاده از این اطلاعات می تواند مبنایی برای افزایش تاب آوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از نوسانات جوی باشد.

انتشار منظم گزارش های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از شرایط آب و هوایی کشور، امکان نظارت دقیق بر روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می کند و به تصمیم گیرندگان و افراد کمک می کند تا با درک بهتر شرایط، برنامه ریزی موثرتری برای آینده داشته باشند.