میهن تجارت- بورس برای سومین روز با خروج شدید پول واقعی مواجه شد و مجموع خروج نقدینگی در سه روز به بیش از 11 همات رسید. اگرچه نگرانی از احتمال از سرگیری حملات نظامی همچنان یکی از مهم ترین عوامل فشار بر بورس است، اما بلاتکلیفی وضعیت پالایشگاه های سهام، فرمول قیمت گذاری خوراک و فرآورده های نفتی و تاثیر مصوبات دولت بر سود شرکت ها نیز نگرانی سهامداران را برانگیخته است.
روز یکشنبه 5 مهرماه، بورس تهران در ادامه روند نزولی روزهای گذشته با خروج 2.8 همات پول واقعی مواجه شد. این اتفاق در حالی رخ داد که روز گذشته حدود 7.9 تن نقدینگی از بازار خارج شده بود و در روز چهارشنبه 31 مهرماه، خالص خروج پول به 441 میلیارد تومان رسید. به این ترتیب در سه روز معاملاتی بیش از 11 هزار میلیارد تومان پول از بورس خارج شده است.
سایه تهدید جنگ بر بازار سهام
یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رفتار معامله‌گران، افزایش نگرانی‌ها در مورد احتمال از سرگیری درگیری‌های نظامی است. در روزهای اخیر گزارش هایی مبنی بر بررسی گزینه های جدید حمله به ایران در رسانه های آمریکایی منتشر شد. آکسیوس و آتلانتیک نوشتند که دولت دونالد ترامپ از پنتاگون خواسته است تا گزینه های نظامی احتمالی را آماده کند. اما در آن زمان تصمیم نهایی درباره شروع حملات گرفته نشده بود.
از سوی دیگر دونالد ترامپ از احتمال حمله به تاسیسات هسته ای خبر داد. در نتیجه معامله گران در انتظار روشن شدن فضای سیاسی و احتمال بسته شدن بورس مانند حمله قبلی، سرمایه خود را از بورس خارج کردند.
اصلاحات هنوز تعیین نشده است
در کنار ریسک های سیاسی، وضعیت صنعت پالایشی نیز به یکی از موضوعات مهم بازار سرمایه تبدیل شده است. نمادهای شش شرکت پالایشی شامل اصفهان، بندرعباس، تهران، تبریز، شیراز و پالایش نفت لوان در پی بلاتکلیفی قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی و بررسی وضعیت اطلاعات ناشران متوقف شد. در ادامه سازمان بورس اعلام کرد که بازگشایی این نمادها منوط به افشای اطلاعات شرکت ها و شفاف شدن وضعیت بخشنامه جدید است.
وی در خصوص بازگشایی نماد 6 پالایشگاهی که از 17 مهرماه به دلیل بلاتکلیفی در خصوص تمدید تخفیف قیمت خوراک با توقف نماد مواجه شده اند، گفت: بازگشایی نمادهای معاملاتی شرکت های پالایشی منوط به اعلام تصمیمات اتخاذ شده از سوی هیات دولت است که بر اساس آن صورت های مالی شرکت ها افشا می شود.
به گفته وی؛ در صورتی که تصمیم گیری در خصوص دستورالعمل قیمت گذاری نفت خام و فرآورده های پالایش شده نهایی نشده و یا به زمان دیگری موکول شود، شرکت ها مراتب را اطلاع رسانی کنند تا سهامداران از روند تصویب دستورالعمل مطلع شوند.
بیشتر بخوانید: بورس تهران قرمز شد; شاخص کل بیش از 117 هزار واحد افت کرد
30 مهرماه، تسنیم گزارش داد که مصوبات دولت در خصوص نحوه محاسبه قیمت خوراک تحویلی و فرآورده های نفتی دریافتی ابلاغ شده است. بر اساس این اطلاعیه، نحوه محاسبه بهای خوراک تحویلی و فرآورده های نفتی دریافتی در تسهیلات فیزیکی و مالی تامین کننده شرکت های زیرمجموعه وزارت نفت با مشارکت شرکت های نفتی بالادستی داخلی و مجتمع های پتروشیمی که خوراک عرضه شده در فرآیند تولید مصرف می شود، تعیین شده است.
بر اساس این مصوبات، مبنای قیمت گذاری از ابتدای مهر 1405 تغییر می کند و تا پایان برنامه پیشرفت هفتم بر اساس دستورالعمل جدید خواهد بود. با این حال، اطلاع رسانی صرف قطعنامه به این معنا نیست که همه ابهامات بازار برطرف شده است. زیرا سرمایه گذاران برای ارزیابی تاثیر یک تصمیم جدید بر سودآوری شرکت ها به اطلاعات شفاف و محاسبات مالی قابل اعتماد نیاز دارند.
سرنوشت مطالبات شرکت ها، اجرای مصوبه جدید شرایط اضطراری و میزان شفافیت دولت در تسویه بدهی همچنان سوال است.
پیش از این در گزارش های منتشر شده درباره صنعت پالایشی، امکان تغییر تخفیف خوراک و بحث سقف بندی کراک اسپرد به عنوان عوامل موثر بر سودآوری شرکت ها مطرح شده بود. کراک اسپرد به تفاوت ارزش فرآورده های تصفیه شده و بهای تمام شده نفت خام مصرفی اشاره دارد و تغییر در فرمول محاسبه آن می تواند بر حاشیه سود پالایشگاه ها تاثیر بگذارد. بنابراین، نامشخص بودن اثرات مالی تصمیمات جدید و زمان بازگشایی نمادها می تواند ارزیابی چشم انداز این صنعت را برای سرمایه گذاران دشوارتر کند.
معاملات یکشنبه نشانه هایی از کاهش فشار فروش در طول روز را نشان داد. اما خروج 8 سجاف سرمایه از بازار در روز شنبه از 25 شهریور تاکنون بی سابقه بوده است.
همچنین سهم نمادهای مثبت از 30 درصد در ابتدای معاملات به 61 درصد در پایان روز رسید و ارزش صف های فروش از 17 به 8 کاهش یافت اما شاخص کل بورس با افت 84 هزار و 808 واحدی به سطح 8 میلیون و 180 هزار واحد رسید و خروج پول واقعی ادامه یافت.
این واگرایی نشان می دهد که بهبود وضعیت بخشی از نمادها برای تغییر روند کلی بازار کافی نبوده است. در شرایط کنونی کم رنگ شدن سایه جنگ می تواند از شدت احتیاط بازار بکاهد، اما بازگشت بورس به شرایط صعودی به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله ثبات تصمیمات اقتصادی، شفافیت مقررات و تعیین تاثیر مصوبات دولت بر سودآوری شرکت های بزرگ.
برای ارزیابی روند بورس در روزهای آینده هم باید تحولات سیاسی و احتمال تشدید درگیری ها را دنبال کرد و هم به تعیین تکلیف نمادهای پالایشی و انتشار اطلاعات مالی آنها توجه کرد.
