گزارش کردن خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، شینا انصاری امروز – سه شنبه بیست و هشتم مهرماه – در دوازدهمین سمینار سراسری شیمی و محیط زیست، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کشور به ویژه شهدای رهبر و محیط بان شهید، گفت: محیط بانان شهید جان خود را برای حفاظت از محیط زیست کشور فدا کردند و یاد و خاطره این عزیزان همیشه جاودانه است.
وی با اشاره به گسترش استفاده از مواد شیمیایی مصنوعی پس از انقلاب صنعتی افزود: تولید و مصرف موادی مانند حلال‌ها، رنگ‌ها، شوینده‌ها، سموم دفع آفات و کودهای شیمیایی در ابتدا با هدف افزایش رفاه و تسهیل زندگی انسان‌ها شکل گرفت، اما به تدریج اثرات و پیامدهای زیست محیطی برخی از این مواد آشکار شد.
انصاری ادامه داد: انتشار کتاب «بهار خاموش» نوشته راشل کارسون در دهه 1960 به ویژه با تمرکز بر پیامدهای استفاده از سموم کلر، توجه جهانیان را به اثرات مخرب و ماندگار برخی مواد شیمیایی بر طبیعت جلب کرد و نشان داد محصولاتی که در مقطعی مفید تلقی می شدند می توانند پیامدهای گسترده ای برای محیط زیست داشته باشند.
وی با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آلاینده ها گفت: محققان و دانشمندان می توانند با انجام تحقیقات کاربردی و مسئله محور زمینه گذار از روش های رایج مدیریت و پایش آلودگی به شیمی سبز و جلوگیری از انتشار آلاینده ها را فراهم کنند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست وی با اشاره به شرایط کشور و ضرورت مدیریت پیامدهای زیست محیطی جنگ افزود: با وجود تداوم تهدیدات، کشور با مسائل زیست محیطی مختلفی از جمله آلودگی نفتی در سواحل جنوبی مواجه است و استفاده از ظرفیت علمی و پژوهشی می تواند نقش موثری در شناسایی، کنترل و کاهش این آلودگی ها داشته باشد.
انصاری ترکیبات آلی پایدار، برخی سموم مورد استفاده در آفت کش ها و آلودگی جیوه را از مسائل مهم زیست محیطی برشمرد و تصریح کرد: آلودگی جیوه یکی از قدیمی ترین موضوعات تاریخ محیط زیست جهان است که پیامدهای آن ضرورت همکاری بین المللی برای کنترل و کاهش انتشار این فلز سنگین را آشکار کرده است.
وی با اشاره به کنوانسیون میناماتا درباره جیوه بیان کرد: این قرارداد بین المللی در پی نگرانی های جهانی در خصوص اثرات مضر آلودگی جیوه شکل گرفت و ایران نیز در سال 2017 به آن پیوست و این کنوانسیون با هدف حفاظت از سلامت انسان و محیط زیست در برابر انتشار جیوه و ترکیبات آن تدوین شد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: در جلسه اخیر هیات دولت یکی از ضمایم کنوانسیون میناماتا به منظور زمینه سازی برای اجرای اقدامات مربوط به تعهدات کشور در این زمینه، حرکت به سمت استفاده از جایگزین های مناسب و کم خطر برای مواد حاوی جیوه از جمله اقداماتی است که می تواند به کاهش اثرات مضر این فلز زنده بر محیط زیست کمک کند.
انصاری در ادامه به آلودگی های ناشی از پلی کلره بی فنیل (PCB) اشاره کرد و گفت: با مصوبات و همکاری های بین دستگاهی در دو دهه گذشته به ویژه همکاری وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاه های مرتبط، بخش عمده ای از زباله های آلوده به این ترکیبات مدیریت و پاکسازی شده است.
وی با بیان اینکه تجارب گذشته ضرورت بازنگری در نحوه تولید و مصرف مواد شیمیایی را نشان می دهد، تصریح کرد: استفاده بی رویه از مواد حاوی فلزات سنگین و ترکیبات آلی پایدار می تواند خطرات زیادی را برای سلامت انسان و محیط زیست ایجاد کند. بنابراین شناسایی و استفاده از جایگزین های مناسب و کم خطر باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بر نقش پژوهشگران در پیشگیری از آلودگی تاکید کرد و تصریح کرد: رویکرد مدیریت زیست محیطی نباید به پایش آلاینده ها پس از رهاسازی محدود شود، بلکه لازم است اقدامات پیشگیرانه از مراحل اولیه تولید و در کل زنجیره تولید اندیشیده شود.
وی خاطرنشان کرد: تقویت ظرفیت های علمی و فناوری، توسعه تحقیقات کاربردی و حرکت به سمت تولید و مصرف پایدار از نیازهای اساسی کشور برای حفاظت موثر از محیط زیست است و همایش شیمی و محیط زیست می تواند بستر مناسبی برای تقویت این مسیر فراهم کند.
انصاری با تاکید بر نقش علم در بهبود تصمیم گیری های زیست محیطی گفت: این نقش را می توان در سه محور اصلی شامل تقویت جایگاه علم در تصمیم گیری، توسعه پژوهش های مسئله محور و فناوری های پاک و تقویت مسئولیت مشترک دولت، دانشگاه ها و بخش های تولیدی و صنعتی دنبال کرد.
وی افزود: شکل گیری هم افزایی موثر بین این سه بخش می تواند به کاهش مشکلات زیست محیطی کشور کمک کند. تصمیم گیری دقیق و به موقع در مواجهه با چالش های محیطی به ویژه در شرایط اضطراری مستلزم شناخت علمی موضوعات، تکیه بر شواهد معتبر و استفاده از راهکارهای مناسب برای شرایط موجود است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به لزوم استفاده از داده‌های معتبر و روش‌های علمی استاندارد، تصریح کرد: داده‌های معتبر و روش‌های اندازه‌گیری دقیق زمانی بیشترین تأثیر را دارند که به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌ها، تدوین معیارها، ارزیابی خطرات، کنترل منابع آلاینده و بهبود عملکرد اقدامات زیست‌محیطی منجر شوند. در این زمینه دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی یکی از ارکان اصلی ترویج حاکمیت زیست محیطی هستند و دستگاه های اجرایی نیز برای انجام وظایف خود نیازمند دانش و دستاوردهای علمی این مراکز هستند.
وی با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آلودگی ادامه داد: باید از تمرکز صرف بر شناسایی و کنترل آلودگی پس از وقوع فراتر رفته و پیشگیری از تولید آلاینده و کاهش ریسک از مبدا را در اولویت قرار دهیم. دستیابی به این هدف مستلزم تحقیقات هدفمند، توسعه فناوری های مناسب و شناخت دقیق شرایط بومی کشور است.
انصاری خاطرنشان کرد: توسعه فناوری‌هایی که با نیازها و شرایط کنونی کشور سازگار باشد و از تجربیات بومی بهره‌مند شود، می‌تواند به مدیریت مؤثرتر مسائل زیست‌محیطی منجر شود.
وی با اشاره به ظهور آلاینده های جدید بیان کرد: امروزه با طیف وسیعی از آلاینده های نوظهور از جمله ترکیبات دارویی و هورمونی و میکروپلاستیک ها مواجه هستیم که شناسایی، پایش و ارزیابی پیامدهای آنها نیازمند تحقیقات علمی و ارائه راهکارهای موثر است. جامعه علمی کشور باید با توجه به شرایط و نیاز کشور نسبت به شناخت این آلاینده ها و کاهش خطرات آنها اقدام کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست پیوند دانش، فناوری و صنعت را یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای دستیابی به توسعه پایدار دانست و گفت: حفاظت از محیط زیست و توسعه اقتصادی لزوماً در تضاد با یکدیگر نیستند، این تعارض زمانی شکل می گیرد که الگوی تولید و مصرف، هزینه های زیست محیطی را نادیده گرفته و از منابع به طور ناکارآمد استفاده شود.
وی افزود: تحقق توسعه پایدار مستلزم آن است که از ابتدای طراحی فعالیت های اقتصادی ملاحظات زیست محیطی لحاظ شود نه این که پس از وقوع آلودگی و آسیب، اقدامات مربوط به پاکسازی، بازسازی و احیای اکوسیستم ها در دستور کار قرار گیرد.
انصاری با تاکید بر ضرورت گسترش همکاری بین دانشگاه‌ها، پژوهشگران، صنایع، نهادهای نظارتی و سیاست‌گذاران اقتصادی، گفت: دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی می‌توانند با توسعه راهکارهای علمی و فناوری‌های نوین، صنایع را در شناسایی مشکلات و بکارگیری راهکارهای مناسب یاری کنند و دستگاه‌های اجرایی نیز باید از دستاوردهای علمی در تدوین مقررات و اجرای برنامه‌های زیست‌محیطی بهره‌مند شوند.
وی با اشاره به وظایف سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه گفت: این سازمان در چارچوب وظایف قانونی خود علاوه بر نظارت بر پیامدهای زیست محیطی فعالیت ها، پیشگیری از انتشار آلاینده ها، ارتقای کیفیت تصمیم گیری های علم محور و ارتقای عملکرد زیست محیطی فعالیت های اقتصادی را دنبال می کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: استفاده از ظرفیت های علمی و توسعه فناوری های پاک به معنای تضعیف الزامات قانونی یا نادیده گرفتن تخلفات و مشکلات زیست محیطی نیست. بلکه نوآوری و توسعه فناوری باید همراه با رعایت قوانین و مقررات زیست محیطی دنبال شود.
وی افزود: دستگاه های اجرایی بدون استفاده از دانش و شواهد علمی نمی توانند تصمیمات دقیق و ارزیابی درستی داشته باشند. همچنین صنایع بدون نوآوری، فناوری های مناسب و مدیریت مسئولانه پیامدهای زیست محیطی فعالیت های خود قادر به دستیابی به الگوی تولید پایدار و کارآمد نخواهند بود.
انصاری در پایان بر لزوم توجه جامعه علمی کشور به مسائل واقعی محیط زیست ایران تاکید کرد و گفت: انتظار می رود پژوهشگران علاوه بر توسعه مرزهای دانش، به نیازهای ملموس کشور نیز توجه ویژه ای داشته باشند. یکی از موضوعات مهم کنونی آلودگی ناشی از دو جنگ تحمیلی اخیر است که برای بررسی ابعاد و پیامدهای آن و یافتن راهکارهای علمی و عملی نیازمند همکاری دانشمندان و محققان هستیم.
انصاری با تاکید بر ضرورت مشارکت جامعه علمی در مدیریت پیامدهای زیست محیطی جنگ گفت: انتظار می رود محققان و متخصصان کشور در زمینه شناسایی، پاکسازی، احیا و احیای مناطق آسیب دیده از آلودگی نفتی به ویژه در استان های جنوبی، راهکارهایی برای به حداقل رساندن آثار و پیامدهای این آلودگی ها بر طبیعت ارائه دهند.
وی افزود: شناسایی و ارزیابی خطرات ناشی از آلاینده های نوظهور و بررسی پیامدهای تغییر اقلیم نیز از دیگر زمینه هایی است که مشارکت فعال محققان را می طلبد. به خصوص اینکه کشور ما به دلیل قرار گرفتن در منطقه آسیب پذیر، به شدت تحت تاثیر پیامدهای تغییرات آب و هوایی قرار دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: ارزیابی علمی سیاست ها و اقدامات زیست محیطی می تواند به افزایش اثربخشی برنامه ها کمک کند و در این راستا انتظار می رود جامعه علمی کشور مشارکت فعالی داشته باشد.
انصاری با اشاره به آمادگی این سازمان برای تقویت همکاری با مراکز علمی و تحقیقاتی گفت: سازمان حفاظت محیط زیست در تلاش است تا بیش از گذشته از ظرفیت های علمی کشور در تصمیم گیری و سیاست گذاری استفاده کند و ارتباط بین دستگاه های اجرایی، نهادهای سیاست گذار و مراکز علمی و پژوهشی را تقویت کند.
وی تاکید کرد: مسئولیت ما تنها محدود به مدیریت مسائل موجود نیست، بلکه پیشگیری از خطرات قابل اجتناب و جلوگیری از انتقال هزینه های زیست محیطی به نسل های آینده نیز بخشی از مسئولیت مشترک ماست.
منبع : به گزارش میهن تجارت
