چاقی دانش‌آموزان؛ از تغییر الگوی تغذیه تا افزایش تحرک

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، چاقی در کودکان و نوجوانان یکی از جدی ترین و چالش برانگیزترین مسائل بهداشت عمومی است. شیوع اضافه وزن و چاقی با سرعت نگران کننده ای در جهان در حال افزایش است و کودکان و نوجوانان را در معرض خطر ابتلا به بیماری های زمینه ای مختلف قرار می دهد. اضافه وزن و چاقی در دانش آموزان نوجوان یکی از معضلات روزافزون در جامعه امروزی است که پیامدهای جدی برای سلامت جسمی و روحی آنها دارد. علل چاقی در نوجوانان متنوع است و شامل عادات غذایی نامناسب، عدم فعالیت بدنی، عوامل ژنتیکی و برخی بیماری های زمینه ای می شود.

یک رویکرد چند وجهی برای مقابله با چاقی در نوجوانان مورد نیاز است. این رویکرد شامل تغییر سبک زندگی، تغذیه سالم، افزایش فعالیت بدنی، حمایت خانواده و جامعه و در صورت نیاز درمان دارویی است. در واقع با اتخاذ این رویکرد جامع می توانیم به نسل آینده کمک کنیم تا زندگی سالم و شادتری داشته باشند. عادات شخصی، سبک زندگی و فرهنگ خانواده همگی می توانند بر چاقی در کودکان نوجوان تأثیر بگذارند، به این معنی که ترکیبی از رویکردهای درمانی می تواند بهترین راه برای پیشگیری از چاقی و اضافه وزن در نوجوانان باشد، بنابراین والدین باید رفتارهای سالم را در خود و خانواده ترویج دهند تا به فرزندشان در مدیریت وزن کمک کنند.

خطر اضافه وزن و چاقی در دانش آموزان نوجوان

سید محمد حسین روحانی کارشناس تغذیه و رژیم درمانی وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت در خصوص مشکل اضافه وزن و چاقی در بین دانش آموزان نوجوان گفت: چاقی یا اضافه وزن عبارت است از افزایش چربی بیش از حد طبیعی بدن که در اندام ها به ویژه در ناحیه شکم و لگن وجود دارد. حد طبیعی چربی بدن برای هر سن و جنسیت متفاوت است، به خصوص در مورد کودکان و نوجوانان. میزان چربی بدن دختران و پسران در سنین مختلف متفاوت است. کودکانی که دارای اضافه وزن و مستعد چاقی هستند، باید به مراکز بهداشتی نزدیک منزل مراجعه کنند و قد و وزن فرزند خود را بر اساس استاندارد اضافه وزن خود اندازه گیری کنند تا به والدین در مورد خطر اضافه وزن و چاقی کودک کمک کنند.

وی افزود: بر اساس آخرین آمارهای موجود، حدود 20 تا 25 درصد موارد اضافه وزن و چاقی در بین نوجوانان وجود دارد که این رقم در استان های کشور متفاوت است و در استان اصفهان نیز آمار چاقی و اضافه وزن دانش آموزان نوجوان تقریباً یکسان است و در واقع با الگوی متفاوت در شهرهای مختلف، با توجه به آمارها می توان گفت که چاقی و اضافه وزن در شهرهای مختلف، یک نفر از کودکان است.

رئیس دانشکده تغذیه علوم پزشکی اصفهان تصریح کرد: وقتی صحبت از اضافه وزن و چاقی در بین دانشجویان نوجوان می شود، قطعاً بروز بیماری هایی مانند دیابت و بیماری های قلبی وجود دارد و شاید خانواده ها کمتر به جنبه های روانی این معضل نوجوانان توجه کنند. در واقع بار روانی مشکل چاقی و اضافه وزن برای نوجوانان بسیار زیاد است و ممکن است به دلیل بروز این مشکل در بین همسالان خود احساس شرمندگی و خجالت داشته باشند و یا اغلب مورد تمسخر همسالان خود قرار گیرند و این اتفاق باعث می شود که این دسته از دانش آموزان معمولاً دچار اختلال روانی باشند.

اصول تغذیه مناسب برای دانش آموزان نوجوان

وی در خصوص اصول تغذیه مناسب دانش آموزان نوجوان گفت: نیازمند یک کمپین همگانی در مدارس در خصوص تهیه میان وعده سالم برای دانش آموزان نوجوان هستیم. در حال حاضر این مشکل وجود دارد که خانواده برای کاهش مشکل اضافه وزن و چاقی یک دانش آموز نوجوان را به مطب می برند و پزشک اقلام لازم در این زمینه را برای کاهش وزن اضافه در اختیار خانواده قرار می دهد. توصیه های پزشک و اصول تغذیه باعث کاهش اضافه وزن دانش آموز نوجوان می شود، اما وقتی نوجوان به مدرسه می رود و غذاهای ممنوعه ای را در مدرسه می بیند که همکلاسی هایش می خورند و در خانه اصرار می کند که باید غذای میان وعده را در مدرسه مصرف کند و والدین با دیدن اصرار فرزندشان در نتیجه اصرار این وضعیت، مخالفت نمی کنند. دانش آموز چالش چاقی و اضافه وزن خود را برای خانواده ایجاد می کند.

روحانی خاطرنشان کرد: اگر همه خانواده‌ها مشارکت لازم را با دانش‌آموزان نوجوان در خصوص رعایت اصول تغذیه سالم در مدرسه داشته باشند و به طور مرتب همه مسائل را به فرزندان خود یادآوری کنند، مطمئناً بعد از مدتی حتی آن دانش‌آموزی که کمتر به این موضوع توجه می‌کند سعی می‌کند به سایر دانش‌آموزانی که در مدرسه به این موضوع توجه دارند نزدیک‌تر شود و همچنین سعی می‌کند در وعده‌های غذایی مدرسه غذاهای سالم‌تری بخورد. در واقع خانواده باید به این نکته توجه زیادی داشته باشند و این موضوع را یک وظیفه اجتماعی بدانند و از میان وعده های سالم برای تغذیه فرزندانشان در مدرسه استفاده کنند. نکته بعدی تلاش والدین در خانواده است تا نشان دهند می توانند به صورت تعاملی و با رضایت فرزندشان دستور میان وعده خود را در مدرسه درست کنند. این دانه ها و شیری است که والدین می توانند برای میان وعده های دانش آموزان نوجوان در مدرسه تهیه کنند. بهتر است والدین با تعامل و نظر فرزندشان در مورد تهیه این تنقلات این کار را انجام دهند و برای پیشگیری از اضافه وزن و چاقی او هر نوع غذایی را که بیشتر دوست دارد برای میان وعده خود در مدرسه قرار دهند.

لزوم بهبود تغذیه دانش آموزان در بوفه مدارس

یک متخصص تغذیه و رژیم درمانی درباره اهمیت ارتقای تغذیه دانش آموزان در بوفه مدارس گفت: محیط مدرسه با هدف حفظ سلامت جسمی، روحی و روانی دانش آموزان فعال است و هیچ یک از کارکنان مدرسه نباید برخلاف این قاعده عمل کنند، طبیعتا بوفه مدرسه جزء ساختار مدرسه است و قوانین سختگیرانه ای برای فعالیت آن در مدرسه وجود دارد. بوفه است، والدین نیز باید به این نکته توجه داشته باشند و اگر مدرسه ای به نوع تغذیه سالم دانش آموزان در بوفه مدارس توجهی نمی کند، انتقاد والدین به این موضوع می تواند موثر باشد تا مدارس در این زمینه برای سالم سازی تغذیه دانش آموزان در بوفه مدارس اهتمام لازم را داشته باشند و با اعمال قوانین، طبیعتاً غذاهای ناسالم از بوفه مدارس حذف شود.

وی تاکید کرد: خوردن صبحانه یکی از مهم ترین وعده های غذایی دانش آموزان است و در عملکرد آموزشی آنها در مدرسه بسیار موثر است. تعدادی از دانش آموزان نوجوان به دلیل حضور در فضای مجازی و استفاده زیاد از موبایل و تبلت شب ها دیر می خوابند و این دسته از دانش آموزان صبح دیرتر از خواب بیدار می شوند و سریع به مدرسه می روند و صبحانه را در خانه از دست می دهند. قبل از رفتن به مدرسه صبحانه را با آرامش بخورید. در مدرسه بهتر است دانش آموزان نوجوان از تنقلات خانگی سالم استفاده کنند و از مصرف غذاهای شور، پرچرب، پرکالری و قندی پرهیز کنند تا از اضافه وزن و چاقی در این دسته از دانش آموزان جلوگیری شود.

روحانی در خصوص اهمیت صبحانه خوب برای دانش آموزان نوجوان تصریح کرد: یک صبحانه خوب برای دانش آموزان باید لبنیات مانند پنیر، شیر، حبوبات مانند عدس خانگی، تخم مرغ و سایر مواد غذایی حاوی منابع پروتئینی باشد. علاوه بر آن استفاده از نان سبوس دار و غلات سبوس دار توصیه می شود زیرا این غذاها دانش آموزان نوجوان را سیر می کند و مشکلات گوارشی را کاهش می دهد و قند بدن آنها را در مدرسه تامین می کند. این دسته از دانش آموزان باید در محیط مدرسه کمتر تنقلات و مواد قندی مصرف کنند. برای جلوگیری از اضافه وزن و چاقی از انواع کیک ها استفاده کنید.

وی بیان کرد: توصیه می شود برای پیشگیری از چاقی و اضافه وزن، تماشای تلویزیون، بازی با تبلت و حضور در فضای مجازی با موبایل و کنسول بازی برای دانش آموزان بیش از دو ساعت در روز طول نکشد و دانش آموزان نوجوان نیز روزانه یک ساعت ورزش های هوازی، فوتبال، دوچرخه سواری و پیاده روی سریع انجام دهند تا چربی سوزی در بدن آنها در طول روز رخ دهد و از چاق شدن آنها جلوگیری شود.

به گزارش به گزارش میهن تجارت؛ چاقی یک بیماری پیچیده است و عوامل زیادی در بروز آن نقش دارند. این عوامل شامل ژنتیک، مسائل روانی، مسائل محیطی و عوامل فیزیولوژیکی است. از عوامل چاقی نوجوانان می توان به عوامل رفتاری، محیطی و ژنتیکی اشاره کرد. عوامل رفتاری شامل مصرف بیش از حد کالری و عدم فعالیت بدنی است. تأثیرات محیطی مانند دسترسی آسان به غذاهای ناسالم نیز نقش مهمی در بروز این مشکل دارد.

تحقیقات نشان داده است که با توجه به اینکه 55 درصد از کودکان مبتلا به چاقی آن را تا سنین نوجوانی و 80 درصد در بزرگسالی با چاقی ادامه می دهند، چاقی دوران کودکی یک نگرانی مهم است. چاقی می تواند منجر به دیابت نوع 2، مشکلات مفصلی، اعتماد به نفس پایین و حتی تبعیض اجتماعی شود. اضافه وزن و چاقی دانش آموزان نوجوان بر تمامی جنبه های زندگی آنها از جمله سلامت روانی و قلبی عروقی تاثیر می گذارد، با توجه به شیوع روزافزون چاقی در بین کودکان و نوجوانان، رعایت رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و کاهش استرس و فشار روانی به کنترل و پیشگیری از اضافه وزن آنها کمک می کند. همچنین، تشخیص زودهنگام و کمک گرفتن از متخصصان مراقبت های بهداشتی می تواند به طور قابل توجهی نتیجه چاقی را در کودکان و نوجوانان تغییر دهد.