آینده مالک عابده، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در المیادین
به گزارش به گزارش میهن تجارت به نقل از المیادین، در حالی که برخی از دولت های اروپایی امیدوار بودند که فشارهای اقتصادی و نظامی نارضایتی داخلی در ایران را به یک بحران سیاسی تبدیل کند، افزایش هزینه های زندگی و پیامدهای جنگ، خیابان های فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی را به صحنه اعتراض تبدیل کرده است. تهران این وضعیت را نشانه بازگشت هزینه های جنگ به کشورهای حامی خود می داند. با این حال، اعتراضات اروپایی ها ریشه های داخلی زیادی دارد و نمی توان آن را تنها به جنگ ایران نسبت داد.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه مبنی بر ارتباط افزایش قیمت سوخت ناشی از جنگ و ناآرامی های اخیر، پاریس را به نادیده گرفتن پیامدهای سیاست های خود متهم کرد.
مکرون افزایش هزینه های انرژی را یکی از عوامل موثر بر اعتراضات دانست. عراقچی همچنین اظهار داشت: حمایت سیاسی از حملات علیه ایران در شکل گیری شرایط کنونی بی تاثیر نبوده است.
وزیر امور خارجه ایران با انتقاد از رویکرد دولت فرانسه گفت: دیگر دیر شده است که بحران را به گردن دیگران بیندازیم. وی همچنین به خواسته های معترضان فرانسوی اشاره کرد و از مکرون خواست به خواسته های مردم کشورش توجه کند.
از فشار بر ایران تا بحران در خیابان های اروپا
اعتراضات فرانسه در حالی گسترش یافته است که بخش هایی از جامعه با افزایش هزینه های زندگی، نگرانی در مورد کیفیت خدمات عمومی و مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند. برخی تجمعات نیز به درگیری با پلیس، تخریب اموال و غارت فروشگاه ها منجر شده است.
ناآرامی ها به فرانسه محدود نمی شود. در سایر کشورهای اروپایی، فشار ناشی از هزینه های مسکن، انرژی، مالیات و خدمات عمومی به نارضایتی اجتماعی دامن زده است. در چنین فضایی، جنگ ایران و اختلال در بازارهای جهانی انرژی می تواند فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کند.
اهمیت این موضوع از جایگاه تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی ناشی می شود. محدودیت عبور کشتی ها از این آبراه و افزایش نگرانی ها در مورد ایمنی حمل و نقل دریایی، بازار نفت و گاز را تحت تاثیر قرار داده است. افزایش قیمت سوخت هزینه حمل و نقل و تولید را نیز افزایش می دهد و در نهایت می توان آن را به قیمت کالا و خدمات منتقل کرد.
به این ترتیب، جنگی که در خاورمیانه در جریان است برای شهروندان اروپایی صرفاً موضوعی دور و محدود به اخبار بین المللی نیست. پیامدهای اقتصادی آن ممکن است در مخارج زندگی روزمره نیز احساس شود.
چه کسی هزینه فرسایش اقتصادی را پرداخت می کند؟
فشار اقتصادی بر ایران یکی از ابزارهای اصلی سیاست آمریکا و متحدانش برای محدود کردن قدرت تهران بوده است. تحریم‌ها، محدودیت‌های تجاری و فشار نظامی با این انتظار همراه شده‌اند که افزایش هزینه‌ها نارضایتی عمومی را تشدید کرده و بر محاسبات ایران تأثیر می‌گذارد.
با این حال، جنگ در منطقه ای که سهم قابل توجهی از انرژی جهان از آن عبور می کند، پیامدهایی فراتر از مرزهای ایران دارد. هر گونه اختلال مداوم در عرضه نفت و گاز می تواند قیمت های جهانی را افزایش دهد و بر کشورهایی که مستقیماً درگیر جنگ نیستند، فشار بیاورد.
البته اعتراضات اروپا فقط محصول جنگ نیست. مشکلات مزمن مربوط به دستمزد، مسکن، مالیات، خدمات عمومی و قدرت خرید قبل از شروع درگیری وجود داشت. جنگ و افزایش قیمت انرژی می تواند این نارضایتی ها را تشدید کند اما توضیح کامل آنها نیازمند توجه به شرایط داخلی هر کشور است.
آیا عواقب آن به آمریکا و اسرائیل نیز خواهد رسید؟
ایالات متحده از نوسانات قیمت جهانی انرژی مصون نیست. علیرغم تولید قابل توجه نفت در کشور، افزایش مداوم قیمت بنزین می تواند هزینه های خانوار را افزایش دهد و بر ارزیابی عمومی از عملکرد دولت تأثیر بگذارد. این موضوع در آستانه انتخابات میان دوره ای کنگره اهمیت بیشتری دارد. زیرا رای دهندگان ممکن است هزینه زندگی و همچنین نحوه مدیریت جنگ را ارزیابی کنند.
برای دولت ترامپ، چالش اصلی ترکیب دو هدف است: ادامه فشار نظامی بر ایران و جلوگیری از تبدیل شدن پیامدهای اقتصادی جنگ به یک موضوع داخلی و سیاسی. افزایش قیمت سوخت در صورت تداوم می تواند فضای تصمیم گیری دولت را محدود کند.
اسرائیل همچنین با هزینه های نظامی و اقتصادی این درگیری مواجه است. یک جنگ طولانی مدت می تواند بر سرمایه گذاری، فعالیت های اقتصادی و هزینه های عمومی فشار وارد کند و اختلافات داخلی بر سر اهداف و آینده عملیات نظامی را تشدید کند. با این حال، میزان این پیامدها به مدت زمان جنگ، شدت درگیری ها و تحولات بازار انرژی بستگی دارد.
بازگشت هزینه های جنگ؛ تناقض در محاسبات غربی؟
از منظر تهران، ناآرامی های اروپا نشان می دهد که نمی توان پیامدهای جنگ را در محدوده جغرافیایی ایران مهار کرد. کشورهایی که از فشارهای اقتصادی و نظامی علیه تهران حمایت کرده‌اند، ممکن است به دلیل اختلال در بازار انرژی و افزایش قیمت‌ها، در داخل با برخی هزینه‌ها مواجه شوند.
با این حال، اعتراضات اروپا تحت تأثیر طیفی از عوامل داخلی و خارجی است. نکته پایانی این است که جنگ، به ویژه در منطقه ای با اهمیت استراتژیک برای تامین انرژی جهانی، می تواند هزینه های گسترده و غیرقابل پیش بینی ایجاد کند. دولت ها ممکن است در ابتدا تصور کنند که فشارها عمدتاً روی رقبا خواهد بود، اما اختلالات تجارت و انرژی به سرعت از مرزها عبور می کند.
در نهایت، سؤال فقط این نیست که آیا جنگ منجر به افزایش نارضایتی در اروپا شد یا خیر. بلکه این است که دولت های درگیر تا چه اندازه هزینه های اقتصادی و اجتماعی تصمیمات نظامی خود را در محاسبات خود لحاظ کرده اند. اگر جنگ ادامه یابد، فشار بر خانوارها، بازارهای انرژی و سیاست داخلی کشورهای مختلف می تواند افزایش یابد. یادآوری این که هزینه جنگ‌ها معمولاً فراتر از میدان جنگ است.
