بعدی- الکساندر وارد، تحلیلگر ارشد امور بین الملل در وال استریت ژورنال
بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، پس از شکست جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای، دونالد ترامپ از دو جبهه مختلف با فشار مواجه است: جی دی ونس و متحدان خلیج فارس خواهان پایان جنگ هستند، در حالی که پیت هگست و شخصیت های تندرو بر از سرگیری حملات نظامی اصرار دارند.
با پایان یافتن انتخابات میان دوره ای آمریکا، رقابت جدیدی پیرامون دونالد ترامپ شکل گرفته است. مسابقه ای برای تأثیرگذاری بر تصمیمی که می تواند ادامه دوره ریاست جمهوری او را تعیین کند: پایان دادن به جنگ با ایران یا بازگشت به عملیات نظامی در مقیاس بزرگ.
نتایج انتخابات فشار سیاسی بر کاخ سفید را افزایش داده است. رای دهندگان مخالفت خود را با جنگ به وضوح اعلام کرده اند و معاون رئیس جمهور جی دی ونس در رسانه های اجتماعی درباره ارزش و دستاوردهای درگیری ابراز تردید کرده است. مقامات آمریکایی می گویند که ونس قبل از انتشار این پیام به ترامپ گفته بود که قصد دارد شکست جمهوری خواهان را به جنگ ایران نسبت دهد. از سوی دیگر، گروهی دیگر در دولت معتقدند توقف عملیات قبل از دستیابی به اهداف اعلام شده، یک شکست استراتژیک برای واشنگتن خواهد بود.
دو اردوگاه مختلف در کاخ سفید
پیت هگست وزیر دفاع و دریاسالار برد کوپر فرمانده CENTCOM از جمله حامیان بازگشت به عملیات نظامی در مقیاس بزرگ هستند. به گفته مقامات آمریکایی، این دو در دیدارهای اخیر گزینه های نظامی را برای ترامپ توضیح داده اند و معتقدند حملات جدید می تواند زیرساخت های انرژی، تاسیسات هسته ای و زرادخانه موشکی و پهپادهای ایران را هدف قرار دهد.
برخی از مشاوران تندرو خارج از دولت نیز پس از روز انتخابات با ترامپ تماس گرفتند و استدلال کردند که میراث سیاسی او به وادار کردن ایران به دست کشیدن از برنامه هسته‌ای خود بستگی دارد. از دیدگاه این گروه چنین نتیجه ای می تواند هزینه سیاسی جنگ را توجیه کند. از سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و اسکات بسانت، وزیر خزانه داری آمریکا بر تشدید تحریم ها و ادامه محاصره تجارت ایران تاکید دارند. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، مانند ونس، می خواهد حمایت رئیس جمهور از مسیر دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را حفظ کند.
تلاش کشورهای حوزه خلیج فارس برای جلوگیری از تشدید جنگ
اختلافات در واشنگتن با اختلافات در میان متحدان خارجی آمریکا نیز همراه بوده است. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل همچنان به دنبال از سرگیری حملات است، اما کشورهای خلیج فارس در مورد بازگشت به جنگ محتاط تر هستند. قطر روز جمعه اعلام کرد که تلاش کرده است از آغاز عملیات جدید آمریکا جلوگیری کند و فاصله بین دو طرف درگیر را کاهش دهد. شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، گفت که میانجی ها در تلاش هستند تا از موج جدیدی از تشدید تنش در منطقه جلوگیری کنند.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر نیز روز جمعه با ترامپ گفتگو کرد. مقامات منطقه می گویند نشانه هایی وجود دارد که هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج از بحران هستند. انتظار می رود مقامات ایرانی در روزهای آینده و احتمالا از روز شنبه برای مذاکره درباره توافق احتمالی به دوحه بازگردند. وزرای خارجه کشورهای حوزه خلیج فارس نیز در تلاش هستند تا با ترامپ تماس مستقیم برقرار کنند یا نشستی در سطح عالی در واشنگتن برگزار کنند.
بر اساس طرح پیشنهادی، مدت زمان مذاکرات مقدماتی که در تفاهم نامه خرداد 60 روز در نظر گرفته شده بود، ممکن است به دو روز کاهش یابد تا مذاکرات هسته ای تقریبا بلافاصله آغاز شود. یکی از آشنایان به مذاکرات معتقد است که این پیشنهاد می تواند راهی برای خروج آبرومندانه ترامپ از جنگ فراهم کند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا تهران با چنین چارچوبی موافقت خواهد کرد یا خیر.
گزینه های نظامی در حال تقویت هستند
همزمان با تلاش های دیپلماتیک، ارتش آمریکا برای از سرگیری احتمالی جنگ آماده می شود. گروه جنگی ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» از اقیانوس آرام به منطقه حرکت کرده است، اما ابتدا در سنگاپور توقف کرده و حداقل تا دو هفته به خاورمیانه نخواهد رسید.
واحد دیگری از تفنگداران دریایی نیز قرار است اواخر ماه جاری به ناوگان حدود 20 کشتی آمریکایی مستقر در منطقه بپیوندد. واشنگتن همچنین سامانه دفاع هوایی پاتریوت را به اسرائیل منتقل کرده، نیروهای خود را از پایگاه های آسیب پذیرتر منتقل کرده و تجهیزات، مهمات و نیروهای بیشتری را به منطقه اعزام کرده است. هگست و کوپر در چند هفته گذشته خود را برای عملیات عظیم آماده می کردند. با این حال، برخی کارشناسان تردید دارند که حملات بیشتر بتواند ایران را مجبور به موافقت با توافقی بر اساس خواسته های واشنگتن کند. به خصوص که حکومت ایران پس از هشت ماه جنگ همچنان پابرجاست.
سه راه پرهزینه پیش روی ترامپ
ترامپ در حال حاضر با سه گزینه اصلی روبرو است: از سرگیری حملات گسترده، تلاش برای مذاکره برای توافق صلح، یا ادامه وضعیت موجود از طریق تحریم ها و محاصره دریایی. به گفته بهنام بنطال‌بلو، محقق ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، ترامپ باید موضع فعلی را حفظ کند و به تحریم‌ها و محاصره فرصت دهد تا اثربخشی خود را نشان دهند. او معتقد است که این راهبرد می تواند مسئولیت تشدید تنش یا تعامل را بر عهده تهران بگذارد. اما ادامه وضع موجود بدون هزینه نیست.
گرگوری برو، کارشناس ایران در گروه اوراسیا، می گوید که تهران می خواهد به تفاهم نامه تابستانی بازگردد. توافقی که اجازه فروش نفت ایران در بازار آزاد و بازگشایی کامل تنگه هرمز را قبل از شروع مذاکرات هسته ای می داد. از این منظر، ادامه تحریم ها و محاصره ممکن است ساده ترین گزینه برای ترامپ باشد، اما به معنای ادامه جنگ در آینده قابل پیش بینی، باقی ماندن قیمت نفت در سطح بالا و تبدیل شدن حملات ایران به تنگه هرمز به یک وضعیت عادی خواهد بود.
تصمیمی بدون گزینه مطلوب
ترامپ روز پنجشنبه گفت ترجیح می‌دهد در صورت امکان، آنچه از ایران باقی مانده است را نابود نکند، اما ممکن است مجبور شود. وی همچنین تاکید کرده است که اگر دوباره در موقعیت تصمیم گیری قرار گیرد، همچنان برای هدف قرار دادن برنامه هسته ای ایران اقدام خواهد کرد.
با این حال، شکست انتخاباتی جمهوری خواهان هزینه ادامه جنگ را افزایش داده است. سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران در موسسه بروکینگز، معتقد است که نتایج انتخابات مشکل ترامپ را پیچیده‌تر کرده است و هر یک از گزینه‌های پیش روی او می‌تواند هزینه‌های استراتژیک و اقتصادی آمریکا را افزایش دهد. در چنین شرایطی دیگر مسئله اصلی این نیست که چگونه جنگ را پایان دهیم. بلکه انتخاب راهی است که کمترین آسیب را به منافع آمریکا و موقعیت سیاسی ترامپ وارد کند. همانطور که ست جونز، رئیس بخش دفاع و امنیت مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی گفته است، سؤال دشواری که پیش روی رئیس جمهور قرار دارد این است: کدام گزینه در میان گزینه‌های نامطلوب کم‌هزینه‌ترین گزینه را خواهد داشت؟
